Nồi nhôm từng là "người bạn quen thuộc" trong rất nhiều căn bếp Việt. Loại nồi này có ưu điểm nhẹ, dễ cầm, nóng nhanh và giá thành thường rẻ hơn inox hay thủy tinh chịu nhiệt. Tuy nhiên, vài năm gần đây, không ít gia đình đã dần chuyển sang dùng nồi inox, nồi thủy tinh hoặc các loại chảo có lớp phủ chuyên dụng.
Sự thay đổi này không có nghĩa đồ nhôm bị xem là "độc hại tuyệt đối", mà chủ yếu liên quan đến cách sử dụng và tình trạng của dụng cụ nấu ăn.
Món chua đựng trong nồi nhôm là điều khiến nhiều người cân nhắc
Một trong những lý do phổ biến nhất là các món ăn có tính axit như canh chua, sốt cà chua, me, chanh hay giấm.
Theo PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh (nguyên giảng viên Viện Công nghệ Sinh học và Thực phẩm, Đại học Bách khoa Hà Nội), khi những thực phẩm này tiếp xúc với bề mặt nhôm ở nhiệt độ cao trong thời gian dài, lượng nhôm hòa tan vào thức ăn có thể tăng lên nhiều hơn so với các món thông thường. Mức độ nhiều hay ít còn phụ thuộc vào nồi mới hay cũ, có bị trầy xước hay không và thời gian đun nấu.
Vì vậy, với các món chua hoặc cần ninh lâu, nhiều người hiện ưu tiên dùng nồi inox hoặc thủy tinh chịu nhiệt để yên tâm hơn.
Nồi nhôm càng cũ càng cần cẩn trọng
Nồi nhôm mới thường có bề mặt tương đối ổn định. Nhưng sau thời gian dài sử dụng, việc dùng muỗng kim loại, cọ rửa mạnh hoặc chà bằng vật liệu cứng có thể tạo ra nhiều vết xước.
Những vết xước này không đồng nghĩa nồi trở nên nguy hiểm ngay lập tức. Tuy nhiên, khi bề mặt đã mòn và xuống cấp, thực phẩm có thể tiếp xúc trực tiếp với lớp kim loại nhiều hơn, đặc biệt với món chua hoặc món mặn.
Nếu nồi đã móp méo, ăn mòn, trầy xước sâu hoặc bong lớp xử lý bề mặt, thay mới thường là lựa chọn hợp lý hơn là tiếp tục dùng mỗi ngày.
Để thức ăn qua đêm trong nồi nhôm tiềm ẩn nguy cơ hại sức khỏe
Nhiều gia đình có thói quen nấu xong rồi để nguyên thức ăn trong nồi đến bữa sau. Với nồi nhôm, đây không phải cách bảo quản lý tưởng, nhất là với các món có nhiều nước, nhiều muối hoặc có vị chua.
Thời gian tiếp xúc càng lâu, sự tương tác giữa thức ăn và bề mặt nồi càng tăng.
Tốt hơn hết, sau khi nấu nên chuyển thức ăn sang hộp thủy tinh, hộp inox hoặc hộp bảo quản chuyên dụng rồi mới cho vào tủ lạnh.
Không phải món nào cũng có thể dùng nồi nhôm
Ưu điểm lớn nhất của nhôm là dẫn nhiệt rất nhanh. Điều này phù hợp với các món luộc, đun nước hoặc nấu trong thời gian ngắn.
Ngược lại, những món cần kho lâu, hầm lâu, có nhiều gia vị chua hoặc mặn thường phù hợp hơn với: Nồi inox, nồi thủy tinh chịu nhiệt, nồi gang...
Vậy nếu nhà bạn đang dùng nồi nhôm, có cần bỏ hết đi hay không?
Câu trả lời là không nhất thiết.
Nhôm vẫn là vật liệu được sử dụng rộng rãi trong nhiều dụng cụ nhà bếp. Điều quan trọng là tránh những tình huống làm tăng khả năng nhôm đi vào thực phẩm, chẳng hạn:
Nấu lâu các món có tính axit
Dùng nồi đã xuống cấp nghiêm trọng
Đựng thức ăn trong nồi nhôm nhiều giờ hoặc qua đêm
Chà rửa quá mạnh làm bề mặt nhanh mòn
Nếu đang mua dụng cụ mới, có thể ưu tiên các sản phẩm có chất liệu và lớp phủ được công bố rõ ràng, minh bạch để dễ lựa chọn theo nhu cầu nấu nướng.
Với nồi nhôm, khi vệ sinh, không nên dùng chất tẩy rửa quá mạnh hoặc búi cọ kim loại quá cứng. Việc chà xát mạnh có thể khiến bề mặt nhanh xuống cấp hơn.
Với những chiếc nồi đã dùng nhiều năm và có dấu hiệu mòn rõ rệt, thay mới thường kinh tế và an toàn hơn về lâu dài.
Điều cần nhớ là: Vấn đề không nằm ở việc "đồ nhôm có dùng được hay không", mà nằm ở việc dùng đúng cách hay không. Một chiếc nồi nhôm còn tốt, dùng cho món phù hợp và không dùng để bảo quản thức ăn lâu sẽ khác rất nhiều so với một chiếc nồi cũ, trầy xước nhưng vẫn được sử dụng hằng ngày cho mọi món ăn.
(Ảnh minh họa: Internet)