Thêm SOHA trên Google
Một nghiên cứu mới cho rằng ngay cả khi y học trong tương lai có thể loại bỏ phần lớn cơ chế lão hóa có thể đảo ngược, các đột biến tích lũy trong những mô khó tái tạo vẫn có thể đặt ra giới hạn sinh học đối với tuổi thọ con người. Đáng chú ý, não bộ được cho là yếu tố giới hạn quan trọng nhất.
Nghiên cứu được công bố trên tạp chí NPJ Aging đã xây dựng mô hình toán học nhằm ước tính con người có thể sống bao lâu nếu các nguyên nhân chính gây lão hóa có thể được kiểm soát hoặc loại bỏ.
Trong kịch bản lý tưởng, khi các bệnh liên quan đến tuổi tác không còn là nguyên nhân chính gây tử vong, một vấn đề khác vẫn tồn tại: các đột biến soma (đột biến tế bào sinh dưỡng) tiếp tục tích lũy trong tế bào và gây tổn thương cho những mô quan trọng của cơ thể.
Đột biến soma là những thay đổi trong vật chất di truyền phát sinh sau khi thụ thai, thường xuất hiện trong quá trình tế bào phân chia. Theo các nhà nghiên cứu, mức độ tích lũy của những đột biến này khác nhau giữa các cơ quan, tùy thuộc vào khả năng tái tạo và thay thế tế bào.
Để xây dựng mô hình, nhóm nghiên cứu sử dụng tỷ lệ tử vong của người Thụy Sĩ 30 tuổi làm điểm tham chiếu. Đây là nhóm có nguy cơ tử vong tương đối thấp do các bệnh liên quan đến tuổi tác.
Ảnh minh họa.
Nếu không lão hóa, con người có thể sống bao lâu?
Kết quả mô hình đưa ra một con số gây kinh ngạc. Trong điều kiện giả định rằng cơ thể không còn quá trình lão hóa, tuổi thọ trung bình về mặt lý thuyết có thể lên tới khoảng 1.759 năm, trong khi tuổi thọ tối đa theo thống kê có thể đạt khoảng 29.221 năm. Tuy nhiên, con số này chỉ tồn tại trong một kịch bản toán học lý tưởng.
Khi các nhà nghiên cứu đưa thêm yếu tố suy thoái do đột biến soma vào những mô có khả năng tái tạo rất thấp, tuổi thọ lý thuyết giảm mạnh.
Theo tính toán, các tế bào có khả năng phân chia và thay thế hạn chế, đặc biệt là tế bào thần kinh và tế bào cơ tim, trở thành những yếu tố quan trọng quyết định giới hạn tuổi thọ.
"Các tế bào thần kinh và tế bào cơ tim, vốn có khả năng phân chia rất hạn chế, hóa ra lại là những yếu tố giới hạn chính. Khi loại bỏ tất cả nguyên nhân lão hóa khác, chỉ riêng các đột biến soma đã làm giảm tuổi thọ trung bình lý thuyết từ 1.759 xuống còn khoảng 156 năm", Evgeny Efimov, tác giả nghiên cứu, nhà nghiên cứu tại Trung tâm Công nghệ Sinh y học thuộc Skolkovo Institute of Science and Technology (Skoltech) và AIRI, giải thích.
Não bộ có thể là "nút thắt" của tuổi thọ
Theo mô hình nghiên cứu, não bộ là cơ quan đặt ra giới hạn sinh học khó vượt qua nhất. Các tế bào thần kinh trưởng thành phần lớn không thể tự phân chia để thay thế những tế bào đã bị tổn thương.
Điều này khiến những tổn thương tích lũy theo thời gian trở thành vấn đề đặc biệt đáng chú ý. Ngay cả khi nhiều cơ chế lão hóa khác được kiểm soát, những thay đổi di truyền trong các tế bào khó tái tạo vẫn có thể tiếp tục tích lũy.
Tim cũng gặp vấn đề tương tự, bởi các tế bào cơ tim có khả năng tái tạo hạn chế.
Khi tính đến sự suy thoái do đột biến soma trong các mô này, mô hình ước tính tuổi thọ trung bình về mặt lý thuyết có thể nằm trong khoảng 146-194 năm, thấp hơn rất nhiều so với kịch bản cơ thể không lão hóa và không tích lũy tổn thương ở các mô khó tái tạo.
Điều đó đồng nghĩa, trong một tương lai giả định khi con người có thể kiểm soát nhiều nguyên nhân lão hóa hiện nay, việc kéo dài tuổi thọ vượt xa 150 năm có thể không chỉ phụ thuộc vào việc chống lão hóa toàn thân mà còn phụ thuộc vào khả năng bảo vệ, sửa chữa hoặc thay thế các tế bào thần kinh và cơ tim.
Theo mô hình của nghiên cứu, các mô có khả năng tái tạo cao như gan có thể tiếp tục duy trì chức năng trong hàng nghìn năm nhờ quá trình liên tục đổi mới tế bào.
Tuy nhiên, điều đó không có nghĩa con người thực sự có thể sống hàng nghìn hay hàng chục nghìn năm. Gan chỉ là một phần của cơ thể và tuổi thọ của con người phụ thuộc vào sự hoạt động đồng thời của nhiều cơ quan, đặc biệt là những mô có khả năng tái tạo hạn chế.
Các tác giả cũng nhấn mạnh rằng đột biến soma không thể giải thích toàn bộ quá trình lão hóa thực tế. Nhiều cơ chế khác như rối loạn chức năng ty thể, những thay đổi biểu sinh và sự suy giảm các protein chức năng cũng góp phần vào quá trình lão hóa.
*Theo elconfidencial
