Thêm SOHA trên Google
Có những câu chuyện về tình yêu không dừng lại ở lời hứa bên nhau, mà được viết tiếp bằng những quyết định rất trưởng thành giữa lúc biến cố ập đến.
Năm 2024, một đôi bạn trẻ đang sinh sống và làm việc tại Hà Nội bước vào giai đoạn tưởng như đẹp nhất của tình yêu thì chàng trai bất ngờ nhận chẩn đoán mắc ung thư đại tràng. Trước khi bước vào quá trình điều trị, anh được bác sĩ tư vấn thực hiện trữ đông tinh trùng để bảo tồn khả năng sinh sản.
Giữa năm 2025, dù biết người yêu đang điều trị bệnh, cô gái vẫn quyết định tổ chức đám cưới. Sau hôn lễ, hai vợ chồng sử dụng mẫu tinh trùng đã được lưu trữ trước thời điểm xạ trị để thực hiện thụ tinh trong ống nghiệm (IVF). Hiện tại, em bé của họ đã chào đời được khoảng 2 tháng.
Ảnh minh hoạ: Internet.
Câu chuyện được ThS.BS Trịnh Kiên Cường (chuyên khoa Nam học, Bệnh viện Nam học và Hiếm muộn Hà Nội) kể lại, không chỉ là hành trình vượt qua bệnh tật mà còn cho thấy một khía cạnh ngày càng được quan tâm trong y học hiện đại: Bảo tồn khả năng sinh sản từ sớm, trong trường hợp này là ở nam giới trẻ tuổi.
Chuyên gia nhận định, đây là xu hướng tất yếu của xã hội hiện đại. Sự dịch chuyển này phản ánh những thay đổi sâu sắc trong nhận thức của xã hội:
Bước tiến từ "chữa trị" sang "dự phòng"
Y học hiện đại đang chuyển hướng mạnh mẽ sang y học dự phòng. Thay vì đợi đến khi gặp vấn đề về hiếm muộn mới chạy chữa với chi phí đắt đỏ và tỷ lệ thành công thấp, người trẻ chọn cách bỏ ra một khoản chi phí nhỏ hơn nhiều để phòng ngừa rủi ro ngay từ đầu.
Sự bình đẳng trong trách nhiệm sinh sản
Trong nhiều năm, gánh nặng của chiếc "đồng hồ sinh học" luôn bị đặt lên vai nữ giới (thông qua trào lưu trữ đông trứng). Việc nam giới chủ động trữ tinh trùng cho thấy sự chia sẻ trách nhiệm trong kế hoạch hóa gia đình. Nó khẳng định rằng sinh sản khỏe mạnh là nỗ lực từ cả hai phía, và nam giới cũng cần bảo vệ chất lượng sinh sản của mình.
Sự phổ biến và khả năng tiếp cận công nghệ
Các kỹ thuật hỗ trợ sinh sản đang ngày càng hoàn thiện, an toàn và có chi phí hợp lý hơn. Tại Việt Nam, nhiều bệnh viện và trung tâm hỗ trợ sinh sản đã cung cấp dịch vụ này với quy trình tinh gọn, bảo mật và thân thiện với người dùng, khiến nó không còn là một dịch vụ xa xỉ hay xa lạ.
"Nhìn chung, việc thanh niên trữ tinh trùng giống như việc mua bảo hiểm y tế hay lập quỹ hưu trí, bạn hy vọng không bao giờ phải dùng đến nó trong tình huống khẩn cấp, nhưng sẽ cực kỳ yên tâm vì biết nó luôn ở đó", BS Cường cho hay.
ThS.BS Trịnh Kiên Cường đang tư vấn cho người bệnh.
Quy trình trữ tinh trùng diễn ra thế nào?
Theo BS Cường, quy trình khám, xét nghiệm và lấy mẫu để trữ đông tinh trùng là một thủ tục y khoa được tiêu chuẩn hóa, diễn ra nhanh chóng, khép kín và bảo mật. Toàn bộ quá trình từ lúc lấy mẫu đến khi có kết quả và đưa vào lưu trữ thường chỉ mất khoảng 2-3 giờ.
Chuẩn bị trước khi lấy mẫu
Yêu cầu kiêng xuất tinh 2-5 ngày: Để kết quả tinh dịch đồ phản ánh chính xác nhất chất lượng tinh trùng, bạn cần kiêng xuất tinh (không quan hệ tình dục, không thủ dâm) từ 2-5 ngày trước ngày đến bệnh viện. Trong thời gian này, cần tránh rượu bia, chất kích thích và không ngâm bồn nước nóng hoặc xông hơi.
Thăm khám và xét nghiệm sàng lọc
Bắt buộc để phân loại khu vực lưu trữ: Bác sĩ sẽ kiểm tra sức khỏe tổng quát và chỉ định xét nghiệm máu để sàng lọc các bệnh truyền nhiễm (HIV, Viêm gan B, Viêm gan C, Giang mai). Mẫu tinh trùng của người mang các bệnh lý này vẫn có thể được trữ đông sẽ được bảo quản trong các bình nitơ lỏng cách ly hoàn toàn để tránh lây nhiễm chéo.
Lấy mẫu tinh dịch
Thực hiện tại phòng riêng của bệnh viện: Bạn sẽ được cấp một lọ nhựa vô trùng và đưa vào phòng lấy mẫu chuyên dụng (riêng tư). Lưu ý quan trọng: Tuyệt đối không dùng chất bôi trơn, nước bọt hay bao cao su thông thường vì hóa chất trong đó sẽ giết chết tinh trùng.
Phân tích tinh dịch đồ
Đánh giá chất lượng trong phòng Lab: Ngay sau khi lấy, mẫu được chuyển qua bộ phận phòng labo. Tại đây, chuyên viên phôi học sẽ phân tích dưới kính hiển vi để đánh giá 4 chỉ số cốt lõi:
Thể tích: Lượng tinh dịch xuất ra (thường ≥ 1.5ml).
Mật độ: Số lượng tinh trùng trên mỗi ml.
Độ di động: Tỷ lệ tinh trùng bơi tiến tới nhanh.
Hình thái: Tỷ lệ tinh trùng có cấu trúc đầu - cổ - đuôi bình thường.
Xử lý và trữ đông
Hạ nhiệt độ xuống -196°C. Sau đó, mẫu được chia vào các ống trữ nhỏ, hạ nhiệt độ theo quy trình được kiểm soát và cuối cùng chìm ngập vào bình nitơ lỏng.
Hoàn tất quy trình, bạn sẽ ký hợp đồng lưu trữ với bệnh viện. Mỗi mẫu lưu trữ đều được gắn mã số định danh y tế độc nhất (thường quét mã vạch và đối chiếu sinh trắc học) để đảm bảo tuyệt đối không có sự nhầm lẫn khi rã đông sau này.
Vì sao nam giới trẻ tuổi nên đi trữ tinh trùng?
BS Cường cho biết, trước đây, việc trữ đông tinh trùng thường chỉ được thực hiện khi có chỉ định y khoa (trước khi điều trị ung thư hoặc phẫu thuật). Tuy nhiên, ngày càng có nhiều nam giới trẻ, khỏe mạnh chủ động tìm đến dịch vụ này.
Đây không chỉ là một trào lưu nhất thời mà đang dần trở thành một khoản "bảo hiểm sinh học" thiết thực vì những lý do dưới đây.
Việc lưu giữ tinh trùng ở độ tuổi 20 hoặc đầu 30 mang lại những lợi thế rất lớn về mặt y học và tâm lý:
Chất lượng DNA ở thời kỳ "đỉnh cao": Dù nam giới có thể sinh con ở tuổi 60 hay 70, chất lượng tinh trùng vẫn suy giảm theo thời gian. Các nghiên cứu cho thấy nam giới trên 40 tuổi có tỷ lệ phân mảnh DNA tinh trùng cao hơn. Điều này không chỉ làm giảm khả năng thụ thai mà còn làm tăng nguy cơ sảy thai ở người vợ, hoặc tăng nguy cơ mắc các rối loạn phát triển thần kinh (như tự kỷ, tâm thần phân liệt) ở trẻ.
Phòng vệ trước môi trường và lối sống độc hại: Xã hội hiện đại đi kèm với ô nhiễm không khí, vi nhựa, thực phẩm chế biến sẵn, và áp lực công việc. Đặc biệt, đặc thù công việc văn phòng đòi hỏi ngồi nhiều (làm tăng nhiệt độ vùng bìu) cũng làm suy giảm đáng kể số lượng và độ di động của tinh trùng.
Loại trừ rủi ro tai nạn hoặc bệnh tật bất ngờ: Không ai lường trước được các tai nạn giao thông, chấn thương thể thao, hoặc những căn bệnh ập đến đột ngột cần điều trị bằng hóa chất. Có sẵn mẫu tinh trùng lưu trữ giúp nam giới an tâm tuyệt đối về khả năng duy trì nòi giống dù có biến cố xảy ra.
Giải tỏa áp lực "đồng hồ sinh học": Nhiều thanh niên muốn tập trung xây dựng sự nghiệp, đạt được sự vững vàng về tài chính trước khi lập gia đình và sinh con. Tinh trùng trữ đông giúp họ làm chủ tiến trình cuộc đời mà không phải thỏa hiệp với sự lão hóa của cơ thể.
