Chiếc khẩu trang và tâm lý bầy đàn

TS Phạm Hùng Vân |

Tiến sĩ, bác sĩ Phạm Hùng Vân - Chủ tịch Hội Vi sinh lâm sàng TPHCM đã có một bài viết chia sẻ về việc người dân đổ xô đi mua khẩu trang.

Náo loạn vì virus corona

Mấy ngày nay vì có dịch viêm phổi Vũ Hán nên thiên hạ ùn ùn tranh nhau mua khẩu trang y tế. Các công ty ra sức quảng bá hiệu quả của khẩu trang 3 lớp rồi 5 lớp, rồi khẩu trang 3M, N95 nào là không thấm nước, than hoạt tính, nào là sát trùng … 

Không chỉ vậy các phương tiện truyền thông liên tục cập nhật tình hình dịch bệnh viêm phổi Vũ Hán tại Trung Quốc, các nước lân cận và cả Việt Nam.

Ngoài ra còn các tin đồn thổi là Việt Nam chúng ta hiện nay đang có hàng trăm, thậm chí hàng ngàn người mắc bệnh mà nhà nước giấu thông tin. Thêm vào đó lan truyền trên mạng video người đang đi lại ngã gục trên đường và được cho là ở Vũ Hán và chết gục là do viêm phổi vì tác nhân 2019-nCoV (tên chính thức tác nhân gây bệnh này) mà sự thật là ông ta say rượu. 

Chiếc khẩu trang và tâm lý bầy đàn - Ảnh 1.

TS BS Phạm Hùng Vân chia sẻ về việc người dân đổ xô đi mua khẩu trang

Do lo sợ mình sẽ là nạn nhân nên thiên hạ ùn ùn chen nhau mua khẩu trang y tế mà trước đây giá rất rẻ chỉ khoàng vài ngàn, nay vì thiên hạ mua nhiều quá nên giá nhiều khi lên đến 30-40 ngàn, đó là không kể khẩu trang y tế ngoại nhập thì càng cao hơn nữa. 

Tác dụng thật sự của khẩu trang

Tuy nhiên có phải chiếc khẩu trang là trang bị hữu hiệu để giúp người có nó không nhiễm và mắc bệnh? Nhiều người tưởng là vậy nhưng thật ra là không. Tại sao? 

Muốn biết tại sao thì chúng ta phải biết tác nhân 2019-nCoV lây lan từ người sang người theo cách nào.

Cho đến ngày nay chưa có bằng chứng tác nhân nCoV lây lan từ người sang người qua các hạt nhỏ thải ra từ đường hô hấp người nhiễm bay vào không khí để nhiễm qua người khác như cúm, hay lan truyền qua không khí như lao. 

Tác nhân nCoV lây lan qua giọt bắn từ ho, nhảy mũi sang người đứng gần, do vậy nếu chúng ta có một khẩu trang che mũi và miệng là tránh được nguy cơ này. Khẩu trang nào cũng được, y tế cũng được, N95 hay 3M cũng được. Thậm chí khẩu trang giấy nhiều lớp như tôi hướng dẫn cũng được, khẩu trang vải nhiều lớp cũng được. Cái chính là ngăn giọt bắn của người đối diện hay đi trước ta ho, nhảy mũi, khạc nhổ bám vào. 

Mọi người có thể sử dụng khẩu trang nào cũng được, vì khẩu trang giúp ngăn giọt bắn từ người khác vào mũi hay miệng chúng ta chứ không phải ngăn virus vì chưa có một khẩu trang nào kể cả khẩu trang y tế thông thường được bán bên ngoài là ngăn được virus cả. 

Thế thì giọt bắn bám vào bên ngoài khẩu trang có làm cho virus bò vào bên trong nếu là khẩu trang thấm được nước không? Lại càng không thể vì virus đâu có biết bò, kể cả vi khuẩn cho dù có di động cũng không thể bò vào được mà giọt bắn sẽ khô đi và sẽ theo khẩu trang vào thùng rác rồi bị xử lý thôi. 

Chiếc khẩu trang và tâm lý bầy đàn - Ảnh 2.

Người dân "tâm lý bày đàn" nên đã chen nhau đi mua khẩu trang

Ngược lại nếu khẩu trang mắc tiền thì người dùng thường có xu hướng dùng lại và lại càng tăng nguy cơ nhiễm bệnh vì virus bám mặt ngoài lại có cơ hội nhiễm vào mũi miệng người dùng. Ngoài ra, đeo khẩu trang còn có một ý nghĩa nhân văn hơn, đó là tránh cho chúng ta ho, hắt hơi, nhảy mũi văng giọt bắn vào người khác. 

Rửa tay mới là giải pháp quan trọng?

Tuy nhiên nếu không mang khẩu trang theo bên người mà muốn ho hay nhảy mũi thì làm sao? Tốt nhất là vào khăn giấy rồi cất lại vào túi hay giữ trong tay rồi bỏ vào thùng rác công cộng. Còn nếu không có cả khăn giấy thì nên ho hay nhảy mũi vào khuỷu tay, tránh vào bàn tay che miệng. Tại sao không vào bàn tay che miệng?

Đó là vì chúng ta tạo ra nguy cơ lây lan thứ 2. Con đường này nhiểu người không để ý nhưng lại là con đường tiếp xúc trực tiếp. Tay bị nhiễm do ho hay hắt hơi bụm miệng sẽ dính vào các vật liệu mà người bệnh cầm nắm như nắm cửa, tay cầu thang, nút bấm thang máy, bắt tay thân thiết, ly chén đũa dùng hàng ngày trong nhà hay nhà hàng/khách sạn… và từ đó lại lây cho người khác nữa vì họ sẽ chạm vào các nơi này rồi vô tình đưa lên miệng.

Chính vì vậy mà biện pháp rửa tay thường xuyên sau khi đi ra bên ngoài, đến các nơi công cộng, bệnh viện, khách sạn, quán ăn… là rất cần thiết để tránh lây nhiễm.   

Chúng ta rửa tay thường xuyên bằng xà phòng và nước sạch là đủ. Nếu có dung dịch rửa tay nhanh sát trùng được dùng cho các nơi công cộng thì càng tốt. Không nhất thiết phải tìm mua dung dịch rửa tay sát trùng được quảng cáo rùm beng trên mạng chỉ tốn kém nếu không đủ điều kiện.

Nói tóm lại đeo khẩu trang, dùng loại nào cũng được. Khi đi ra ngoài nếu phải đến nơi đông người là cần thiết, nhưng tuyệt đối không dùng lại. Nếu khẩu trang bằng vải thì sau khi dùng xong phải ngâm trong dung dịch chloramine B 0.5% hay nước Javel để sát trùng trước khi giặt là có thể dùng lại. 

Khi ho và hắt hơi, nếu dùng khẩu trang là tốt, còn không có khẩu trang thì ho vào khăn giấy sạch rồi cho ngay vào thùng rác hay cố giữ trong tay, túi nylon rồi mang cho vào thùng rác, nếu không có khăn giấy thì tránh lấy bàn tay che miệng rồi ho, hắt hơi mà phải ho và hắt hơi vào khuỷu tay rồi sau đó đi rửa tay ngay. 

Phải rửa tay thường xuyên ngay sau khi về nhà hay đến công sở, cũng không cần phải có dung dịch sát trùng mà chỉ cần xà phòng và rửa tay kỹ là được. Lưu ý là khẩu trang chỉ là một trong các biện pháp phòng ngừa để ngăn ngừa giọt bắn, còn biện pháp rửa tay thường xuyên, ăn chín uống sôi, dùng các dụng cụ ăn uống sạch sẽ cũng là giải pháp rất cần thiết và cần phải áp dụng.

Người dân đổ xô đi mua khẩu trang theo tâm lý bầy đàn và nhiều người chưa thực sự hiểu về dịch do virus này nên hoang mang. Hiểu đúng thì mới có cách phòng bệnh đúng được.

Đọc tin tức sức khỏe mới nhất, xem tin làm đẹp nhanh nhất tại SohaBạn đọc có thể báo tin, gửi bài viết, clip, ảnh về email songkhoe@ttvn.vn để nhận nhuận bút cao trong vòng 24h. Đường dây nóng: 0943 113 999

Soha
Trí Thức Trẻ
    Công ty Cổ phần VCCorp

    © Copyright 2010 - 2022 – Công ty Cổ phần VCCorp

    Tầng 17,19,20,21 Toà nhà Center Building - Hapulico Complex,
    Số 1 Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội.
    Email: btv@soha.vn
    Giấy phép thiết lập trang thông tin điện tử tổng hợp trên mạng số 2411/GP-TTĐT do Sở Thông tin và Truyền thông Hà Nội cấp ngày 31 tháng 07 năm 2015.
    Chịu trách nhiệm nội dung: Ông Nguyễn Thế Tân
    Điện thoại: 024 7309 5555

    Liên hệ quảng cáo:
    Hotline: 0942.86.11.33
    Email: giaitrixahoi@admicro.vn
    Hỗ trợ & CSKH:
    Tầng 20, tòa nhà Center Building, Hapulico Complex,
    số 1 Nguyễn Huy Tưởng, phường Thanh Xuân Trung, quận Thanh Xuân, Hà Nội.
    Tel: (84 24) 7307 7979
    Fax: (84 24) 7307 7980
    Chính sách bảo mật

    Chat với tư vấn viên