Cảnh báo 'sát thủ thầm lặng' tăng nguy cơ đột quỵ gấp 5 lần

Ngày 20/5, thông tin từ Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á TPHCM cho biết, thời gian gần đây, bệnh viện liên tục tiếp nhận và điều trị nhiều trường hợp đột quỵ ở bệnh nhân có tiền sử rung nhĩ. Điển hình là trường hợp nữ bệnh nhân N.T.T.D. (43 tuổi, ngụ Củ Chi) có tiền sử rung nhĩ, hẹp van hai lá và đã sử dụng thuốc kháng đông hơn 10 năm. Tuy nhiên, chỉ vì quên uống vài liều thuốc, chị bất ngờ bị đột quỵ ngay trong lúc ngủ.

Khi được chồng phát hiện, bệnh nhân đã rơi vào tình trạng mất ngôn ngữ, méo miệng và liệt hoàn toàn nửa người bên phải. Nhờ đến bệnh viện kịp thời trong “giờ vàng”, người bệnh đã được bác sĩ chỉ định sử dụng thuốc tiêu sợi huyết và đã qua nguy kịch.

Tương tự, một cụ bà 80 tuổi (ngụ Hóc Môn) cũng bất ngờ bị đột quỵ vào buổi sáng. Bệnh nhân đột ngột té ngã, xuất hiện các dấu hiệu méo miệng, nói khó... Người thân phát hiện kịp thời và nhanh chóng đưa cụ bà đến bệnh viện cấp cứu. Qua khai thác bệnh sử, bệnh nhân có tiền sử rung nhĩ và tăng huyết áp.

BS Võ Minh Thiện, khoa Nội Thần kinh của bệnh viện cho biết: “Nguyên nhân đột quỵ ở các bệnh nhân này có thể xuất phát từ các cơn rung nhĩ (tim đập không đều). Tình trạng tim đập không đều làm tăng nguy cơ hình thành cục máu đông.

Từ thực tế điều trị, BS Ngô Hàng Vinh – Trưởng khoa Nội Tim Mạch 2, Bệnh viện Đa khoa Xuyên Á cho biết, rung nhĩ đang gia tăng nhanh trên toàn cầu với hàng chục triệu người mắc. Tại Việt Nam, số ca bệnh ngày càng nhiều do già hóa dân số và sự gia tăng của các bệnh lý nền như tăng huyết áp, đái tháo đường, béo phì và bệnh tim mạch.

Rung nhĩ xảy ra khi hai buồng trên của tim co bóp hỗn loạn, khiến nhịp tim trở nên nhanh và không đều. Thay vì hoạt động nhịp nhàng để bơm máu đi nuôi cơ thể, tim bị “lỗi nhịp”, làm giảm hiệu quả tuần hoàn và tạo điều kiện hình thành cục máu đông.

Đáng lo ngại là nhiều người mắc bệnh nhưng hoàn toàn không có biểu hiện bất thường. Một số trường hợp chỉ phát hiện khi đã xuất hiện biến chứng đột quỵ hoặc suy tim.

Các triệu chứng thường gặp của rung nhĩ gồm hồi hộp, đánh trống ngực, tim đập nhanh hoặc cảm giác hụt nhịp. Người bệnh cũng có thể thấy mệt mỏi, khó thở, chóng mặt, choáng váng hoặc tức ngực khi gắng sức. Tuy nhiên, triệu chứng thường thoáng qua nên dễ bị bỏ qua hoặc nhầm lẫn với stress, mất ngủ.

Theo BS Ngô Hàng Vinh, đột quỵ là biến chứng nguy hiểm nhất của rung nhĩ. Khi tim co bóp hỗn loạn, máu dễ bị ứ đọng trong buồng tim và hình thành cục máu đông. Những cục máu này có thể theo dòng máu lên não, gây tắc mạch não dẫn đến liệt, mất ngôn ngữ hoặc tử vong.

“Người mắc rung nhĩ có nguy cơ đột quỵ cao gấp 5 lần so với người bình thường” - BS Vinh cảnh báo.

Không chỉ gây đột quỵ, việc tim đập nhanh kéo dài còn khiến cơ tim suy yếu dần, dẫn đến suy tim mạn tính và làm giảm nghiêm trọng chất lượng sống.

Theo một số chuyên gia tim mạch, tuổi tác là yếu tố nguy cơ hàng đầu của rung nhĩ do hệ thống dẫn truyền điện trong tim bị thoái hóa theo thời gian. Tuy nhiên, bệnh hiện nay không chỉ gặp ở người cao tuổi. Những người có tăng huyết áp, bệnh mạch vành, suy tim, đái tháo đường hoặc bệnh van tim đều có nguy cơ cao mắc bệnh. Ngoài ra, lối sống thiếu lành mạnh như thừa cân, hút thuốc lá, lạm dụng rượu bia, ít vận động và hội chứng ngưng thở khi ngủ cũng góp phần thúc đẩy bệnh xuất hiện sớm hơn.

Các bác sĩ khuyến cáo người trên 65 tuổi hoặc người có bệnh nền tim mạch nên chủ động tầm soát rung nhĩ định kỳ. Điện tâm đồ (ECG) là phương pháp cơ bản giúp phát hiện rối loạn nhịp tim. Tuy nhiên, do cơn rung nhĩ có thể xuất hiện thoáng qua rồi biến mất nên nhiều trường hợp cần theo dõi bằng Holter ECG 24 giờ hoặc kéo dài nhiều ngày để tăng khả năng phát hiện bệnh.

Một sai lầm phổ biến hiện nay là nhiều người cho rằng khi hết hồi hộp hoặc tim đập nhanh nghĩa là bệnh đã khỏi. Thực tế, rung nhĩ thường tiến triển âm thầm và có xu hướng nặng dần theo thời gian nếu không được kiểm soát.

Theo BS Ngô Hàng Vinh, điều trị rung nhĩ hiện nay tập trung vào kiểm soát nhịp tim, phòng ngừa đột quỵ và điều trị các bệnh lý nền đi kèm. Người bệnh có thể được chỉ định thuốc chống đông để ngăn hình thành cục máu đông trong tim – biện pháp quan trọng giúp giảm nguy cơ tai biến mạch máu não.

Bên cạnh dùng thuốc, thay đổi lối sống đóng vai trò rất quan trọng trong kiểm soát bệnh. Việc giảm cân, kiểm soát huyết áp, đường huyết, bỏ thuốc lá và hạn chế rượu bia có thể giúp làm chậm tiến triển rung nhĩ và giảm nguy cơ biến chứng.

Hiện nay, phương pháp triệt đốt điện sinh lý cũng được áp dụng ngày càng phổ biến đối với một số trường hợp rung nhĩ nhằm loại bỏ vùng phát tín hiệu điện bất thường trong tim, giúp phục hồi nhịp tim ổn định.