Bình giữ nhiệt là vật dụng "vật bất ly thân" của nhiều người, dù là mùa hè hay mùa đông. Thế nhưng, nếu sử dụng không đúng cách, món đồ tiện lợi này sẽ ngay lập tức biến thành một "quả bom hẹn giờ". Không chỉ ảnh hưởng tới hương vị của thực phẩm, đồ uống đựng trong đó mà còn gây nguy hiểm cho người sử dụng. Trường hợp bình giữ nhiệt phát nổ khiến một người phụ nữ trẻ bị chấn thương mắt dưới đây chính là "minh chứng sống".
Người phụ nữ sống này tại thành phố Miên Dương (Tứ Xuyên, Trung Quốc). Cô kể lại, đang vặn mở nắp chiếc bình giữ nhiệt để uống trà thì một tiếng nổ lớn như lựu đạn vang lên. Áp suất tích tụ cực mạnh bên trong đã đẩy nắp bình văng thẳng vào mắt trái khiến cô ngã gục, ôm lấy khuôn mặt đầy máu trong tiếng thét thất thanh. Ngay sau đó, cô được người nhà đưa đi cấp cứu.
Ảnh minh họa
Tại bệnh viện, các bác sĩ kết luận cô bị chấn thương mắt nghiêm trọng. Dù nỗ lực cứu chữa hết sức, nhưng nguy cơ ảnh hưởng vĩnh viễn đến thị lực vẫn rất cao. Điều tra thêm chỉ ra tất cả là tại cô đã ngâm trà kỷ tử trong bình giữ nhiệt suốt nhiều giờ. Khi muốn mở ra uống thì chủ quan, để gần mặt nên hậu quả tai nạn càng thêm nghiêm trọng.
Sức nổ từ những chiếc bình giữ nhiệt bị nén khí này không thể coi thường. Trước đó, một vụ việc tương tự cũng tại Tứ Xuyên đã ghi nhận nắp bình bay ra với lực mạnh đến mức làm thủng cả lớp trần thạch cao của ngôi nhà.
Tại sao bình giữ nhiệt lại phát nổ, có sức công phá như vũ khí?
Theo chuyên gia vật lý và hóa học Li Hua (Trung Quốc), lỗi không hoàn toàn nằm ở cái bình giữ nhiệt, mà ở thứ chúng ta đựng bên trong. Khi các loại thực vật có chứa đường hoặc protein (như kỷ tử, táo đỏ) được ngâm trong môi trường kín mít, chúng sẽ kích hoạt quá trình lên men vi sinh vật cực nhanh.
Quá trình này giải phóng lượng lớn khí Carbon dioxide (CO2). Vì bình giữ nhiệt vốn được thiết kế siêu kín để giữ nhiệt, khí CO2 không có đường thoát sẽ tích tụ, tạo nên một áp suất khổng lồ bên trong. Chỉ cần một động tác nhỏ như vặn nắp hay lắc mạnh, toàn bộ khối áp suất này sẽ bung tỏa, biến nắp bình thành một "viên đạn" găm thẳng vào người dùng.
Hình ảnh bình giữ nhiệt tự phát nổ gây thủng trần nhà ở Tứ Xuyên (Trung Quốc)
Sự việc này thường gặp hơn và cũng nguy hiểm hơn với các loại bình giữ nhiệt trôi nổi, kém chất lượng. Đặc biệt là những loại bình giữ nhiệt không được thiết kế van xả áp. Một lưu ý quan trọng nữa là thời gian ủ đồ ăn/thức uống càng dài, lượng khí tích tụ càng lớn thì vụ nổ sẽ càng tàn khốc. Nó có thể kiến nút chặn thành một vật thể bay với tốc độ không thể kiểm soát.
7 loại đồ uống tuyệt đối không nên cho vào bình giữ nhiệt
Báv sĩ Hung Yung-hsiang (Trung Quốc) cảnh báo, ngoài nguy cơ phát nổ thì dùng bình giữ nhiệt sai cách còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ sức khỏe khác. Bình giữ nhiệt có thể chứa các chất độc hại như chì, cadmium và chromium. Tiếp xúc lâu dài với một số loại chất lỏng nhất định có thể khiến các chất độc này hòa tan, dẫn đến ngộ độc, tổn thương não, thiếu máu và các nguy cơ sức khỏe khác nếu nuốt phải.
Vì vậy, dù tiện đến đâu thì các loại đồ uống sau đây không thích hợp để sử dụng trong bình giữ nhiệt:
- Các loại nước chứa đường: Dễ lên men sinh khí trong môi trường kín, biến bình thành "bom nổ chậm" gây nổ tung khi mở nắp.
- Thuốc bắc và thảo mộc: Thành phần thảo mộc phản ứng với kim loại gây biến chất thuốc và tạo áp suất khí cực lớn gây nổ bình.
- Sữa và đồ uống giàu protein: Hỏng nhanh sau 2 giờ, sinh vi khuẩn và khí nén làm bung nắp bình, gây nguy hiểm cho người dùng.
- Đồ uống có ga: Áp suất gas nén chặt trong bình kín sẽ khiến nước bắn vọt hoặc nổ nắp, gây chấn thương trực tiếp cho vùng mặt.
Ảnh minh họa
- Nước trái cây và đồ uống có tính axit: Ăn mòn lớp inox bên trong, giải phóng kim loại nặng như chì, niken vào nước uống gây độc cho não.
- Nước muối: Muối gây ăn mòn kim loại cực mạnh, làm giảm khả năng cách nhiệt và khiến bình nhanh bị gỉ sét, hư hỏng.
- Trà đặc: Axit tannic trong trà phản ứng với thép không gỉ ở nhiệt độ cao, làm biến đổi hương vị và thôi nhiễm độc tố kim loại.
Một số lưu ý khác khi dùng bình giữ nhiệt
Ngoài ra, bác sĩ Hung và chuyên gia Li Hua cũng đưa ra thêm một số lời khuyên khác để sử dụng bình giữ nhiệt (bất kể đựng đồ nóng hay lạnh) an toàn hơn như:
- Xả áp suất từ từ: Nếu thấy nắp bình bị chặt, hãy đưa bình ra xa mặt, lót khăn bên trên, nhẹ nhàng nới lỏng nắp từng chút một để khí thoát ra từ từ trước khi mở hẳn.
- Tuyệt đối không lắc mạnh bình: Hành động này làm tăng nhanh áp suất hơi nước và khí nén, khiến rủi ro phát nổ cao hơn bao giờ hết.
Ảnh minh họa
- Hãy chú ý đến việc vệ sinh bình giữ nhiệt, nhất là nắp và vòng cao su vì dễ sinh nấm mốc.
- Tránh sử dụng miếng cọ rửa, bàn chải sắt hoặc bàn chải cứng để tránh làm trầy xước lớp bên trong.
- Không lạm dụng hóa chất quá mạnh khi tẩy rửa. Luôn tráng sơ bình bằng nước ấm để cân bằng nhiệt độ, tránh sự tăng áp suất đột ngột do chênh lệch nhiệt độ lớn giữa các môi trường.
- Thay mới bình giữ nhiệt theo khuyến nghị từ nhà sản xuất hoặc ngay khi thấy bình có dấu hiệu han gỉ, móp méo, mùi bất thường, khó rửa sạch.
