"Có da có thịt thế này mới đáng yêu".
"Mập mạp một chút mới khỏe".
"Còn bé mà, cứ lớn lên tự khắc sẽ gầy".
Đó là những câu nói quen thuộc mà nhiều phụ huynh thường nói và cũng thường được nghe người khác nói về con mình nếu bé mập mạp. Tiểu Yến (tên nhân vật đã được thay đổi) cũng vậy.
Ảnh minh họa
Từ nhỏ cô bé đã được mọi người xung quanh khen đáng yêu, hay cưng nựng vì ngoại hình bầu bĩnh. Bố mẹ em vừa tự hào khi con được khen, lại vừa tin rằng trẻ em nên được ăn uống thoải mái, càng mập thì càng khỏe. Theo họ, đến khi lớn hơn một chút, biết quan tâm đến ngoại hình và vận động nhiều thì cô bé tự nhiên sẽ gầy lại. Họ không biết, chính quan niệm sai lầm này đã đẩy con vào bệnh viện vì bệnh gan nhiễm mỡ.
Gia đình Tiểu Yến đang sống tại Giang Tô, Trung Quốc. Năm nay mới 8 tuổi nhưng cô bé nặng tới 45kg. Gần đây, em thường xuyên than mệt mỏi, buồn nôn. Cô bé ngày nào rất háu ăn, một lần có thể ăn hết cả chục chiếc bánh bao, ăn một tô mì lớn vẫn thấy thòm thèm nay tự nhiên chán ăn, nói ăn không ngon miệng khiến cả nhà lo lắng.
Bố mẹ Tiểu Yến quyết định đưa em đi khám sức khỏe vào cuối tuần xem có gặp vấn đề tiêu hóa nào không. Chẳng ngờ, bác sĩ không những không khen bố mẹ "mát tay" hay "nuôi con mập mạp đáng yêu" như những người khác, mà tức giận nói rằng: "Đừng khen con ăn ngon miệng hay mập mạp thì khỏe mạnh đáng yêu nữa. Cháu béo phì nặng, gan nhiễm mỡ và có nhiều chỉ số chuyển hóa không ổn chút nào".
Bố mẹ Tiểu Yến lúc ấy mới bàng hoàng nhận ra mình đang chiều con sai cách. Những món đồ ăn nhanh đầy dầu mỡ, những cốc nước ngọt tê đầu lưỡi, những bàn ăn đầy ắp và món ăn vặt buổi đêm... Tất cả những gì họ cho con ăn uống hóa ra đang ầm thầm "bòn rút" sức khỏe của cô bé.
Ảnh minh họa
Thế nhưng, họ vẫn thắc mắc một điều: "Con gái tôi mới 8 tuổi, làm sao mắc gan nhiễm mỡ khi không uống rượu bia hay hút thuốc được?".
Bác sĩ cảnh báo: Gan nhiễm mỡ đang trẻ hóa rất nhanh!
Giống như bố mẹ của Tiểu Yến, nhiều người vẫn cho rằng gan nhiễm mỡ là căn bệnh của người trung niên hoặc người uống nhiều rượu bia. Thực tế, tình trạng này đang trẻ hóa rất nhanh.
Giáo sư Fan Jiangao của Bệnh viện Tân Hoa trực thuộc Trường Y Đại học Giao thông Thượng Hải (Trung Quốc) cho biết tỷ lệ mắc bệnh gan nhiễm mỡ do rối loạn chuyển hóa ở trẻ dưới 10 tuổi hiện vào khoảng 5% đến 7%. Ở thanh thiếu niên trên 10 tuổi, con số này vượt 10%. Đáng chú ý, ở nhóm trẻ béo phì, tỷ lệ có thể lên tới 50%.
Theo bác sĩ Wang Shunyu, chuyên khoa Nhi tại Bệnh viện Changgeng Thanh Hoa Bắc Kinh (Trung Quốc), béo phì ở trẻ em, đặc biệt là béo bụng, đang âm thầm phá vỡ hệ thống chuyển hóa của cơ thể và khiến gan bị tổn thương từ rất sớm.
"Gan là trung tâm chuyển hóa của cơ thể. Cơ quan này chịu trách nhiệm xử lý chất béo, đường và protein. Trong điều kiện bình thường, lượng mỡ trong gan không vượt quá 5%. Tuy nhiên, khi trẻ liên tục nạp vào quá nhiều calo từ tinh bột tinh chế, đồ ngọt, nước ngọt, đồ chiên rán và ăn khuya nhưng lại ít vận động, lượng mỡ dư thừa sẽ tích tụ trong gan. Theo thời gian, gan nhiễm mỡ hình thành" , bác sĩ Wang nói.
Nghiêm trọng hơn, tình trạng này không chỉ dừng lại ở lá gan. Bác sĩ Bu Xinxin, Phó Trưởng khoa Nhi, Bệnh viện Nhân dân tỉnh Giang Tô (Trung Quốc) cho biết béo phì ở trẻ em không đơn thuần là vấn đề ngoại hình mà là một bệnh lý thực sự.
Ảnh minh họa
Nhiều trẻ béo phì ngoài gan nhiễm mỡ, thường xuất hiện các rối loạn chuyển hóa như:
- Tăng huyết áp
- Tăng đường huyết
- Rối loạn mỡ máu
Thậm chí, béo phì còn có thể làm xương phát triển bất thường, ảnh hưởng đến chiều cao khi trưởng thành.
4 nhóm trẻ có nguy cơ gan nhiễm mỡ cao nhất
Bác sĩ Wang Shunyu cảnh báo phụ huynh cần đặc biệt lưu ý nếu con thuộc một trong các nhóm sau:
- Trẻ thừa cân hoặc có vòng bụng lớn bất thường.
- Trẻ thường xuyên uống trà sữa, nước ngọt, nước ép đóng chai và thích đồ chiên rán, bánh kẹo.
- Trẻ ngồi nhiều hơn 6 giờ mỗi ngày, ít vận động, thức khuya.
- Trẻ có kết quả khám sức khỏe cho thấy mỡ máu cao, đường huyết cao, axit uric cao hoặc men gan tăng.
Đặc biệt, bác sĩ Wang chỉ ra rằng một trong những sai lầm phổ biến nhất của phụ huynh là cho rằng trẻ mũm mĩm chỉ là giai đoạn tạm thời. Tuy nhiên, các nghiên cứu cho thấy trẻ thừa cân có nguy cơ béo phì khi trưởng thành cao gấp 2 đến 3 lần so với trẻ có cân nặng bình thường.
Tin vui là theo bác sĩ Bu Xinxin, phần lớn các biến chứng liên quan đến béo phì ở trẻ em, trong đó có gan nhiễm mỡ giai đoạn đầu, vẫn có thể cải thiện hoặc đảo ngược nếu được phát hiện sớm và can thiệp kịp thời.
Các chuyên gia khuyến nghị phụ huynh nên giúp trẻ:
- Hạn chế nước ngọt, trà sữa và đồ ăn nhanh.
- Ăn đúng bữa, bỏ thói quen ăn khuya.
- Tăng rau xanh, ngũ cốc nguyên hạt và trái cây tươi.
- Vận động ít nhất 60 phút mỗi ngày.
- Ngủ đủ giấc và hạn chế thời gian sử dụng thiết bị điện tử.
- Khám sức khỏe định kỳ để theo dõi cân nặng, chức năng gan và các chỉ số chuyển hóa.
Hãy nhớ rằng, điều trẻ cần không phải là những lời khen kiểu "càng mập càng đáng yêu" nhất thời. Điều trẻ cần là một cơ thể khỏe mạnh thực sự.
Nguồn và ảnh: Sina, Aboluowang, Sunday More
