Trong nhiều năm qua, thịt bò luôn nằm trong danh sách những thực phẩm “đại bổ” được nhiều gia đình yêu thích. Từ bò xào, bò hầm, lẩu bò cho đến steak kiểu Âu, loại thịt này xuất hiện ngày càng nhiều trong bữa ăn hàng ngày. Không ít người còn xem thịt bò là lựa chọn lý tưởng để tăng cơ, bồi bổ cơ thể hay phục hồi sức khỏe sau ốm.
Tuy nhiên, các chuyên gia dinh dưỡng cho rằng thịt bò không hoàn toàn phù hợp với tất cả mọi người. Nếu ăn quá thường xuyên hoặc sử dụng sai cách, loại thực phẩm này có thể khiến cơ thể gặp nhiều vấn đề, đặc biệt với những người đang mắc bệnh nền.
Không thể phủ nhận giá trị dinh dưỡng của thịt bò. Đây là nguồn protein động vật chất lượng cao, giàu sắt, kẽm, vitamin B12 và nhiều axit amin cần thiết cho cơ thể. Với người lao động nặng, vận động viên hoặc người đang phục hồi thể trạng, thịt bò có thể giúp bổ sung năng lượng và duy trì khối cơ hiệu quả.
Theo WHO, thịt đỏ nếu tiêu thụ ở mức hợp lý vẫn có lợi cho sức khỏe nhờ cung cấp nhiều dưỡng chất quan trọng mà thực phẩm thực vật khó thay thế hoàn toàn.
Tuy nhiên, WHO cũng từng khuyến cáo việc ăn quá nhiều thịt đỏ trong thời gian dài có thể làm tăng nguy cơ bệnh tim mạch và một số rối loạn chuyển hóa. Điều quan trọng không nằm ở chuyện “có nên ăn hay không” mà là ăn bao nhiêu và cơ thể bạn có thực sự phù hợp hay không.
1. Người bị gout hoặc axit uric cao
Đây là nhóm đầu tiên được khuyến cáo nên hạn chế thịt bò. Nguyên nhân là do thịt bò chứa lượng purine tương đối cao - chất khi chuyển hóa sẽ tạo thành axit uric trong cơ thể.
Nếu ăn quá nhiều, nồng độ axit uric tăng lên có thể khiến các cơn gout tái phát dữ dội hơn, gây đau nhức khớp và sưng viêm kéo dài. Đặc biệt, nhiều người chỉ chú ý giảm ăn thịt mà quên rằng nước dùng bò hầm, bò kho hay lẩu bò mới là phần chứa lượng purine hòa tan rất lớn.
Bác sĩ Nguyễn Trọng Hưng - Viện Dinh dưỡng Quốc gia, chia sẻ trên báo Sức khỏe & Đời sống rằng người mắc gout không cần kiêng tuyệt đối thịt đỏ nhưng phải kiểm soát khẩu phần, tránh ăn dồn dập và hạn chế nước dùng cô đặc từ xương hoặc thịt hầm lâu giờ.
2. Người có hệ tiêu hóa yếu
Nhiều người trung niên hoặc người lớn tuổi thường cảm thấy đầy bụng, khó tiêu sau khi ăn thịt bò. Đây không phải hiện tượng hiếm gặp.
Thịt bò có cấu trúc sợi cơ khá dai và cần hệ tiêu hóa hoạt động tốt để phân giải hoàn toàn. Với người bị viêm dạ dày, rối loạn tiêu hóa, giảm nhu động ruột hoặc mới phẫu thuật, ăn quá nhiều thịt bò có thể khiến bụng nặng nề, chướng hơi kéo dài.
Các chuyên gia dinh dưỡng cho rằng nhóm này nên ưu tiên nguồn đạm dễ tiêu hơn như cá, trứng hoặc thịt gia cầm. Nếu ăn thịt bò, nên chọn phần nạc mềm và chế biến dạng hầm nhừ thay vì chiên xào nhiều dầu mỡ.
3. Người mắc bệnh tim mạch, mỡ máu hoặc cao huyết áp
Không phải phần thịt bò nào cũng “healthy” như nhiều người nghĩ. Một số phần như gầu bò, ba chỉ bò hay ức bò chứa lượng chất béo bão hòa khá cao.
Nếu tiêu thụ thường xuyên với khẩu phần lớn, đặc biệt theo kiểu nướng, chiên hoặc ăn cùng nhiều sốt béo, nguy cơ tăng cholesterol xấu và áp lực lên tim mạch sẽ cao hơn.
Một khảo sát dinh dưỡng ở người trung niên từng cho thấy những người ăn quá nhiều thịt đỏ mỗi tuần có nguy cơ mắc bệnh tim mạch cao hơn đáng kể so với nhóm ăn điều độ.
Điều này không có nghĩa phải loại bỏ hoàn toàn thịt bò khỏi thực đơn, nhưng người có bệnh nền nên giới hạn lượng ăn, ưu tiên thịt nạc và tránh chế biến quá nhiều dầu mỡ hoặc muối.
4. Người bị bệnh thận
Thận là cơ quan chịu trách nhiệm xử lý các chất thải từ quá trình chuyển hóa protein. Trong khi đó, thịt bò lại là thực phẩm giàu đạm.
Với người mắc bệnh thận mạn tính hoặc suy giảm chức năng thận, ăn quá nhiều thịt bò có thể khiến thận phải làm việc quá tải. Về lâu dài, điều này có thể làm bệnh tiến triển nhanh hơn.
Các bác sĩ thường khuyến cáo bệnh nhân thận cần kiểm soát tổng lượng protein nạp vào mỗi ngày, thay vì ăn “vô tư” theo cảm giác ngon miệng.
5. Người có cơ địa dị ứng hoặc da nhạy cảm
Dị ứng thịt bò không phổ biến nhưng hoàn toàn có thể xảy ra. Một số người sau khi ăn xuất hiện tình trạng nổi mẩn, ngứa da, đau bụng hoặc tiêu chảy nhẹ nhưng thường không nghĩ nguyên nhân đến từ thực phẩm.
Đáng chú ý, nhiều phản ứng dị ứng dạng nhẹ xuất hiện chậm sau vài giờ nên rất dễ bị bỏ qua. Nếu cơ thể thường xuyên khó chịu sau khi ăn thịt bò, tốt nhất nên theo dõi kỹ và giảm tần suất tiêu thụ để kiểm tra phản ứng của cơ thể.
Theo các chuyên gia, điều quan trọng nhất là cân bằng. Người khỏe mạnh hoàn toàn có thể ăn thịt bò nhưng không nên coi đây là nguồn đạm duy nhất trong chế độ ăn.
Ngoài ra, cách chế biến cũng ảnh hưởng rất lớn đến giá trị sức khỏe của món ăn. Thịt bò hầm, luộc hoặc áp chảo ít dầu thường tốt hơn nhiều so với bò chiên ngập dầu, bò nướng cháy cạnh hoặc các món nhiều muối.
Bên cạnh đó, việc kết hợp thịt bò cùng rau xanh, trái cây và ngũ cốc nguyên cám cũng giúp cơ thể hấp thu tốt hơn, đồng thời giảm áp lực chuyển hóa.
Thực tế, không có thực phẩm nào hoàn toàn tốt hoặc hoàn toàn xấu. Điều quyết định sức khỏe lâu dài chính là thói quen ăn uống tổng thể và khả năng lắng nghe cơ thể của mỗi người.
