Thêm SOHA trên Google
"Trên bảo dưới không nghe" không còn là câu chuyện của riêng tuổi trung niên
Mới 29 tuổi, anh T vẫn nghĩ các vấn đề nam khoa là chuyện của tuổi trung niên. Vì vậy, khi bắt đầu giảm ham muốn, khó duy trì độ cương và kết hôn hơn một năm chưa có con, anh chỉ cho rằng nguyên nhân là do làm việc quá sức.
Anh tự mua thực phẩm bổ sung, cố gắng tập luyện nhiều hơn vào cuối tuần nhưng tình trạng không cải thiện.
Qua khai thác tiền sử, anh T cho biết đã kết hôn 18 tháng nhưng chưa có con. Anh thường làm việc đến 1-2 giờ sáng, chỉ ngủ khoảng 5 giờ mỗi đêm, ít vận động và hút thuốc. Sáu tháng trước khi đến khám, anh bắt đầu giảm ham muốn, đôi lúc mất cương khi quan hệ và tăng gần 9kg.
Kết quả đánh giá ghi nhận BMI 29,3 kg/m², thuộc nhóm thừa cân và gần ngưỡng béo phì; vòng bụng 100 cm. HbA1c ở mức 6,1%, gợi ý tiền đái tháo đường. Testosterone toàn phần buổi sáng được kiểm tra hai lần đều ở mức thấp.
Tinh dịch đồ cũng cho thấy nhiều bất thường: mật độ tinh trùng 12 triệu/mL, tổng độ di động 31% và hình dạng bình thường 3%, đều giảm so với mức mong muốn. Siêu âm phát hiện giãn tĩnh mạch thừng tinh trái, đường kính tĩnh mạch lớn nhất 3,2 mm và có dòng trào ngược.
TS.BSCK2 Trà Anh Duy, Trung tâm Sức khỏe Nam giới Men's Health cho biết, không thể quy toàn bộ tình trạng của người bệnh cho thức khuya, hút thuốc hay giãn tĩnh mạch thừng tinh. Đây là kết quả của nhiều yếu tố phối hợp, gồm tăng cân, rối loạn chuyển hóa, thiếu ngủ, hút thuốc, ít vận động và bệnh lý tại bìu.
Người bệnh được tư vấn điều chỉnh cân nặng, cải thiện giấc ngủ, ngừng hút thuốc, theo dõi các chỉ số chuyển hóa và đánh giá chỉ định điều trị giãn tĩnh mạch thừng tinh dựa trên mục tiêu sinh sản.
Bác sĩ Trà Duy Anh đang khám cho một trường hợp bệnh nhân trẻ (ảnh: BSCC).
20-35 tuổi đã "trên bảo dưới không nghe", tinh trùng bất thường
Theo bác sĩ Duy, thực tế thăm khám cho thấy ngày càng có nhiều nam giới trong độ tuổi 20-35 đến khám vì rối loạn cương, giảm testosterone, bất thường tinh dịch đồ, viêm nhiễm đường sinh dục hoặc bệnh lây truyền qua đường tình dục.
Tuy nhiên, điều này không đồng nghĩa tất cả bệnh nam khoa đều đang "trẻ hóa" với cùng tốc độ. Một phần xu hướng đến từ lối sống hiện đại; phần khác là nam giới trẻ ngày nay được phát hiện bệnh sớm hơn và đã bớt tâm lý e ngại khi đi khám.
Bác sĩ Duy cho hay, rối loạn cương trước đây thường được liên tưởng đến tuổi cao, bệnh tim mạch hoặc đái tháo đường kéo dài. Nhưng hiện nay, nhiều nam giới trẻ đã xuất hiện thừa cân, tăng huyết áp, rối loạn đường huyết và mỡ máu từ sớm.
Những yếu tố này có thể ảnh hưởng đến lớp nội mạc mạch máu, tuần hoàn tại dương vật và khả năng duy trì độ cương.
Một phân tích tổng hợp công bố năm 2025 ghi nhận người mắc hội chứng chuyển hóa có nguy cơ rối loạn cương cao hơn khoảng 2,3 lần so với người không mắc hội chứng này.
Điều đó không có nghĩa cứ béo bụng là sẽ rối loạn cương. Tuy nhiên, kết quả cho thấy sức khỏe tình dục có mối liên hệ chặt chẽ với sức khỏe chuyển hóa, chứ không phải một hệ thống hoạt động tách biệt.
Béo phì còn có thể ảnh hưởng đến nội tiết nam thông qua tăng chuyển đổi testosterone thành estrogen tại mô mỡ, tình trạng viêm mạn tính và rối loạn trục nội tiết sinh sản.
Vì vậy, với nam giới thừa cân có testosterone thấp mang tính chức năng, các khuyến cáo chuyên môn nhấn mạnh giảm cân và điều chỉnh lối sống là bước đầu tiên, thay vì tự ý bổ sung testosterone.
Thức khuya, ít vận động, hút thuốc: Những yếu tố nguy cơ cộng dồn
Một ngày của nhiều nam giới trẻ có thể bắt đầu bằng cà phê, ngồi kéo dài trước màn hình và kết thúc bằng điện thoại trên giường.
Ngồi nhiều, ít vận động, ăn khuya, ngủ muộn, hút thuốc hoặc sử dụng thuốc lá điện tử để giảm căng thẳng... từng yếu tố có thể chưa gây ra vấn đề ngay lập tức. Nhưng khi kéo dài và cộng dồn trong nhiều năm, chúng tạo ra nền tảng bất lợi cho nội tiết, chuyển hóa và sức khỏe sinh sản, bác sĩ Duy cho biết.
Một nghiên cứu nhỏ trên nam giới trẻ khỏe mạnh được công bố năm 2011 trên JAMA cho thấy sau một tuần chỉ ngủ khoảng 5 giờ mỗi đêm, testosterone ban ngày giảm khoảng 10-15%.
Tuy nhiên, các nghiên cứu về mối liên hệ giữa giấc ngủ và testosterone chưa hoàn toàn đồng nhất. Vì vậy, không thể quy mọi trường hợp testosterone thấp cho thiếu ngủ. Điều rõ ràng hơn là thiếu ngủ kéo dài có thể làm tăng mệt mỏi, giảm tập trung, tăng nguy cơ tăng cân và ảnh hưởng đến hứng thú tình dục.
Đối với khả năng sinh sản, một phân tích tổng hợp năm 2024 trên International Journal of Obesity ghi nhận chất lượng tinh dịch giảm rõ hơn ở nam giới béo phì so với nhóm chỉ thừa cân. Một số phân tích khác cũng cho thấy giảm cân có thể cải thiện một số chỉ số về số lượng và chất lượng tinh trùng ở nam giới béo phì.
Bên cạnh đó, quan hệ tình dục không bảo vệ, thay đổi bạn tình nhưng không xét nghiệm định kỳ có thể làm tăng nguy cơ mắc các bệnh lây truyền qua đường tình dục như lậu, chlamydia và viêm niệu đạo.
Theo Tổ chức Y tế Thế giới, mỗi ngày thế giới ghi nhận hơn một triệu ca nhiễm bệnh lây truyền qua đường tình dục có thể điều trị, phần lớn không có triệu chứng. Một số nhiễm trùng nếu không được phát hiện và điều trị có thể ảnh hưởng đến đường sinh dục và khả năng sinh sản.
Đừng đợi đến khi "có vấn đề" mới đi khám
Theo bác sĩ Duy, không nên hù dọa người trẻ bằng thông điệp rằng "thế hệ này đang yếu đi", nhưng cũng không nên chủ quan chỉ vì mình còn trẻ.
Nam giới có tình trạng giảm ham muốn, khó cương kéo dài, đau hoặc sưng vùng bìu, tiểu buốt, tiết dịch niệu đạo hoặc kết hôn một năm chưa có con nên được thăm khám đầy đủ.
Khám sớm không có nghĩa là thừa nhận mình "yếu". Đây là cách phát hiện các yếu tố nguy cơ khi cơ thể vẫn còn nhiều khả năng điều chỉnh và phục hồi.
