Yêu vợ nhưng cứ gần gũi lại "sợ"

Cơ thể không còn đủ năng lượng để ham muốn

Tại Trung tâm Sức khỏe Nam giới Men's Health, TS.BS.CK2 Trà Anh Duy tiếp nhận một nam bệnh nhân 43 tuổi, đã kết hôn 12 năm, đến khám vì giảm ham muốn suốt 8 tháng. Người bệnh chia sẻ: "Em vẫn thương vợ, vẫn muốn gia đình hạnh phúc, nhưng cứ nghĩ đến chuyện gần gũi là em thấy sợ và né tránh."

Người vợ đi cùng cho biết nhiều tháng qua chị luôn cảm thấy bị chồng từ chối, thậm chí từng nghi ngờ chồng chán mình. Tuy nhiên, khi khai thác kỹ, bác sĩ nhận thấy nguyên nhân không phải do ngoại tình hay hết yêu.

Người chồng đang chịu áp lực công việc kéo dài, chỉ ngủ 5-6 giờ mỗi đêm, tăng cân, ít vận động, giảm cương buổi sáng và luôn lo lắng mình sẽ không "làm tốt" mỗi khi quan hệ.

Kết quả thăm khám ghi nhận vòng bụng 98 cm, BMI 27,9 kg/m², huyết áp 138/86 mmHg. Các chỉ số xét nghiệm cho thấy đường huyết, mỡ máu đều có dấu hiệu bất thường, testosterone buổi sáng ở ngưỡng bình thường thấp trong bối cảnh mất ngủ, stress và tăng vòng bụng. Những yếu tố này gợi ý tình trạng giảm ham muốn xuất phát từ sự kết hợp giữa rối loạn chuyển hóa, thiếu ngủ, áp lực tâm lý và lo âu về tình dục.

Theo TS.BS.CK2 Trà Anh Duy, nhiều nam giới đến khám vì giảm ham muốn không phải vì hết yêu, mà do cơ thể và tinh thần đã quá tải. Nếu chỉ nhìn vào việc né tránh chuyện chăn gối rồi kết luận ngoại tình hay chán vợ, cả hai có thể bỏ lỡ cơ hội điều trị đúng nguyên nhân.

Với những trường hợp này, điều trị không chỉ dừng ở xét nghiệm hay dùng thuốc. Người bệnh cần cải thiện giấc ngủ, giảm rượu bia, tăng vận động, kiểm soát cân nặng và các rối loạn chuyển hóa, đồng thời vợ chồng cần học cách giao tiếp cởi mở hơn về đời sống tình dục.

Không còn ham muốn không đồng nghĩa hết yêu

Theo bác sĩ Duy, tình yêu, trách nhiệm và ham muốn tình dục không phải lúc nào cũng song hành. Một người đàn ông vẫn có thể yêu vợ, muốn giữ gìn gia đình nhưng lại không còn đủ năng lượng, sự thư giãn hay cảm giác an toàn để bước vào sự thân mật.

Ham muốn là kết quả của nhiều yếu tố phối hợp như hoạt động của não bộ, hormone, giấc ngủ, căng thẳng, thuốc điều trị, bệnh lý nền, hình ảnh cơ thể, tâm trạng và chất lượng mối quan hệ. Khi nhiều yếu tố cùng suy giảm, nam giới dễ rơi vào trạng thái "vẫn thương nhưng không muốn".

Nghiên cứu của Laumann và cộng sự công bố trên JAMA năm 1999 cho thấy khoảng 31% nam giới Mỹ từng gặp ít nhất một dạng rối loạn chức năng tình dục, trong đó khoảng 15% giảm quan tâm đến tình dục. Điều này cho thấy giảm ham muốn là vấn đề khá phổ biến chứ không phải trường hợp hiếm gặp.

Theo bác sĩ Duy, điều đáng ngại nhất là sự im lặng. Người chồng ngại chia sẻ vì xấu hổ, sợ bị đánh giá là yếu hoặc làm vợ buồn. Trong khi đó, người vợ lại hiểu sự im lặng ấy là dấu hiệu chồng không còn yêu mình. Sự hiểu lầm kéo dài khiến cả hai ngày càng xa cách, còn ham muốn càng khó quay trở lại.

Khi cơ thể và tâm trí cùng xuống dốc

Bác sĩ Duy cho biết giảm ham muốn thường không xuất phát từ một nguyên nhân duy nhất mà là sự cộng hưởng của nhiều yếu tố như stress công việc, thiếu ngủ, trầm cảm, lo âu, thuốc điều trị, testosterone thấp, béo bụng, đái tháo đường, tăng huyết áp, rối loạn mỡ máu, rượu bia, thuốc lá, rối loạn cương hoặc lo âu thành tích.

Một người đàn ông sau nhiều tháng làm việc căng thẳng, ngủ ít, tăng cân và tự ti về phong độ vẫn có thể yêu vợ, nhưng cơ thể không còn vận hành như trước. Khi đó, tình yêu không đủ để kéo ham muốn trở lại.

Nghiên cứu của Leproult và Van Cauter công bố trên JAMA năm 2011 cũng cho thấy nam giới khỏe mạnh chỉ ngủ khoảng 5 giờ mỗi đêm trong một tuần có thể giảm 10-15% testosterone ban ngày. Thiếu ngủ vì thế không chỉ gây mệt mỏi mà còn ảnh hưởng đến nội tiết tố liên quan trực tiếp đến năng lượng và ham muốn tình dục.

Ngoài ra, trầm cảm và một số thuốc điều trị cũng có thể làm giảm ham muốn. Nhiều nam giới không nhận ra mình bị trầm cảm mà chỉ thấy mệt mỏi, mất hứng thú, khó ngủ, giảm tập trung và không còn nhu cầu tình dục.

Ở chiều ngược lại, mối quan hệ vợ chồng căng thẳng cũng khiến ham muốn ngày càng suy giảm. Khi hai người chỉ còn nói với nhau về con cái, tiền bạc, công việc, còn mỗi lần gần gũi đều đi kèm áp lực phải thể hiện tốt, nam giới dễ rơi vào vòng xoáy né tránh. Càng né tránh, người vợ càng tổn thương; càng bị chất vấn, người chồng càng áp lực và ham muốn càng xa vời.

Theo các chuyên gia, chồng vẫn yêu vợ nhưng giảm ham muốn là tình huống hoàn toàn có thật và không nên vội quy kết là ngoại tình hay hết yêu. Khi tình trạng kéo dài, gây ảnh hưởng đến hạnh phúc gia đình, nam giới nên đi khám chuyên khoa để được đánh giá toàn diện. Điều quan trọng nhất không phải là tìm người để đổ lỗi, mà là cùng nhau đối thoại, hiểu đúng nguyên nhân và tìm lại sự gắn kết trong đời sống vợ chồng.