Hải quân Mỹ gây chú ý khi bất ngờ công khai việc một tàu ngầm mang tên lửa đạn đạo hạt nhân lớp Ohio cập cảng Gibraltar hôm 10/5. Đây được xem là động thái cực kỳ hiếm hoi bởi vị trí hoạt động của các tàu ngầm chiến lược Mỹ vốn luôn được giữ bí mật tuyệt đối.
Động thái hiếm có
Trong thông báo chính thức, Hạm đội 6 Mỹ cho biết chuyến thăm cảng nhằm thể hiện “năng lực, tính linh hoạt và cam kết liên tục của Mỹ với các đồng minh NATO”. Tuy nhiên, Lầu Năm Góc không tiết lộ tên tàu.
Điều này ngay lập tức thu hút sự chú ý trong giới quân sự quốc tế . Các tàu ngầm hạt nhân mang tên lửa đạn đạo lớp Ohio thường được gọi là “boomers”, là một trong ba trụ cột của bộ ba răn đe hạt nhân Mỹ, bên cạnh tên lửa đạn đạo xuyên lục địa và máy bay ném bom chiến lược.
Khả năng tàng hình cực cao khiến việc phát hiện vị trí các tàu ngầm này gần như bất khả thi. Chính vì vậy, Hải quân Mỹ hầu như không bao giờ công khai nơi chúng xuất hiện.
Nhiều chuyên gia nhận định thông báo lần này rõ ràng mang tính phát tín hiệu chiến lược. Thời điểm công bố diễn ra chỉ một ngày sau khi Tổng thống Donald Trump bác bỏ đề xuất hòa bình mới từ Iran. Một ngày sau đó, ông tiếp tục mô tả tiến trình đàm phán với Tehran đang ở trạng thái “thở oxy”.
Tàu ngầm Lớp Ohio của Mỹ. Ảnh NI
Tàu ngầm lớp Ohio đáng sợ thế nào?
Tàu ngầm lớp Ohio được xem là một trong những nền tảng răn đe hạt nhân đáng gờm nhất mà Mỹ từng chế tạo. Chương trình bắt đầu từ đầu thập niên 1980 và tổng cộng có 18 chiếc được đóng, trong đó 14 tàu hoạt động với vai trò mang tên lửa đạn đạo hạt nhân (SSBN), còn 4 chiếc được cải hoán thành tàu ngầm mang tên lửa hành trình (SSGN).
Mỗi tàu dài khoảng 170 m, rộng 13 m, lượng giãn nước khi lặn vượt 24.000 tấn và sử dụng lò phản ứng hạt nhân S8G cho phép hoạt động gần như không giới hạn về tầm xa.
Điểm đáng sợ nhất nằm ở hỏa lực. Một tàu Ohio có thể mang theo 24 tên lửa đạn đạo Trident II D5. Mỗi tên lửa lại có khả năng mang nhiều đầu đạn nhiệt hạch W76 độc lập, đủ sức tấn công các mục tiêu ở khoảng cách liên lục địa chỉ trong thời gian ngắn.
Theo các thông số công khai, toàn bộ số tên lửa trên tàu có thể được phóng trong chưa đầy một phút.
Ngoài năng lực hạt nhân, các phiên bản SSGN còn có thể mang hơn 150 tên lửa hành trình Tomahawk phục vụ các đòn tấn công thông thường. Một số chuyên gia cho rằng dù Hạm đội 6 khẳng định tàu xuất hiện tại Gibraltar là biến thể SSBN, Mỹ hoàn toàn có thể đang triển khai các tàu SSGN gần Trung Đông để chuẩn bị phương án quân sự nếu căng thẳng với Iran leo thang.
Giới phân tích cho rằng việc công khai sự hiện diện của tàu ngầm lớp Ohio không chỉ nhắm tới Tehran mà còn mang ý nghĩa trấn an các đồng minh NATO.
Trong nhiệm kỳ thứ hai của Tổng thống Trump, nhiều nước châu Âu từng lo ngại về mức độ cam kết quân sự của Mỹ với liên minh NATO. Vì vậy, việc Hạm đội 6 nhấn mạnh yếu tố “cam kết với đồng minh” được xem là thông điệp chính trị quan trọng.
Dù vậy, lớp Ohio sẽ không phục vụ mãi mãi. Hải quân Mỹ hiện có kế hoạch loại biên dần 4 tàu SSGN lâu đời nhất. Khoảng trống hỏa lực sẽ được lấp bằng các tàu ngầm tấn công lớp Virginia Block V, mang module VPM có khả năng bổ sung 28 tên lửa Tomahawk.
Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cảnh báo năng lực tấn công của Virginia vẫn thấp hơn đáng kể so với Ohio. Một tàu SSGN lớp Ohio có thể mang tới 154 tên lửa, trong khi Virginia Block V chỉ đạt khoảng 40-60 quả.
Trong khi đó, lớp tàu ngầm chiến lược thế hệ mới Columbia được lên kế hoạch thay thế dần các tàu Ohio từ năm 2031, đánh dấu bước chuyển lớn trong lực lượng răn đe hạt nhân trên biển của Mỹ.
