Vì sao gọi là "gió mùa Đông Bắc", tin thời tiết có những từ sau đây bạn hiểu gì không?

Trang Ly |

Vì sao gọi là "gió mùa Đông Bắc", tin thời tiết có những từ sau đây bạn hiểu gì không?
Vì sao gọi là "gió mùa Đông Bắc", tin thời tiết có những từ sau đây bạn hiểu gì không?
Ảnh minh họa: Internet.

Mùa đông 2017 đã đến. Trong các bản tin thời tiết, bạn thường nghe các cụm từ "gió mùa Đông Bắc", "khối không khí lạnh"... Vậy, bạn đã thực sự hiểu các thuật ngữ này chưa?

Hôm nay (ngày 16/10), Miền Bắc đón đợt không khí lạnh đầu tiên báo hiệu mùa Đông 2017 đến. Trong các bản tin thời tiết, người dẫn chương trình thường nói "gió mùa Đông Bắc" mang theo khối không khí lạnh tràn xuống nước ta...

Vậy, thuật ngữ "gió mùa Đông Bắc" có nghĩa là gì?

Đừng tưởng bạn đã biết: Vì sao gió mùa đông xuống nước ta lại gọi là gió mùa Đông Bắc? - Ảnh 1.

Miền Bắc đón mùa Đông 2017. Ảnh minh họa: TL/Giadinh.net.vn

GIÓ MÙA LÀ GÌ?

Trước hết, cần hiểu thuật ngữ "Gió mùa" là gì. Gió mùa tên tiếng Anh là Monsoon, có nguồn gốc từ thuật ngữ tiếng Ả Rập "Mawsim" (nghĩa là "mùa").

Livescience định nghĩa, gió mùa là loại gió thổi theo mùa (ở thời gian nhất định) trong một khu vực. Theo Cục quản lý Đại dương và Khí quyển Quốc gia Mỹ (NOAA), gió mùa phát sinh do sự chênh lệch nhiệt độ giữa đất liền và đại dương liền kề. Có hai loại gió mùa, bao gồm: gió mùa mùa đông và gió mùa mùa hè.

Gió mùa mùa hè thổi từ Ấn Độ Dương và Thái Bình Dương tới đất liền, gây mưa và không khí mát mẻ; Trong khi đó, gió mùa mùa đông thổi từ đất liền châu Á ra biển, mang theo không khí lạnh có thể gây mưa, lạnh.


VÌ SAO LẠI GỌI "GIÓ MÙA ĐÔNG BẮC"

- Các tên gọi: Gió mùa Đông Bắc được các nhà khí tượng gọi với nhiều tên khác nhau như: Gió mùa mùa đông, gió Đông Bắc.

- Phạm vi có gió mùa Đông Bắc (chỉ tính riêng Việt Nam): Là Miền Bắc và Bắc Trung Bộ nước ta.

- Nguồn gốc gió mùa Đông Bắc và tên gọi: Phát biểu trên Nongnghiep.vn, GS.TS Nguyễn Lân Dũng cho biết, vào mùa đông, nhiệt độ trên biển cao hơn nhiệt độ trên đất liền, mà không khí luôn chuyển động từ vùng không khí lạnh sang vùng không khí nóng.

Do đó, gió mùa mùa đông có nguồn gốc từ trung tâm áp cao Siberia thổi xuống, vào nước ta từ hướng Đông Bắc nên được gọi là gió mùa Đông Bắc.

Hiểu đơn giản, vào mùa đông, Miền Bắc chịu tác động của khối khí lạnh phương Bắc thổi theo hướng đông bắc, thường gọi là gió mùa Đông Bắc.

- Tính chất của gió mùa Đông Bắc: Gió mùa Đông Bắc mang theo khối không khí lạnh thổi theo từng đợt. Mỗi đợt gió mùa về gây lạnh từ 3 đến 7 ngày.

Đừng tưởng bạn đã biết: Vì sao gió mùa đông xuống nước ta lại gọi là gió mùa Đông Bắc? - Ảnh 4.

Ảnh minh họa: Pinterest.

- Thời gian hoạt động của gió mùa Đông Bắc: Kéo dài từ tháng 11 đến tháng 4 năm sau. Với tính chất lạnh khô (từ tháng 11 đến tháng 1 năm sau) - và lạnh ẩm (từ tháng 2 đến tháng 3).

- Hệ quả của gió mùa Đông Bắc: Gió mùa Đông Bắc được đánh giá là một trong những hiện tượng thời tiết nguy hiểm. Không chỉ gây mưa, gió mạnh, lạnh/rét, gió mùa còn tác động trực tiếp lên sức khỏe con người. Vào những tháng chính đông, trời rét đậm, rét hại còn khiến cây trồng và gia súc bị ảnh hưởng nặng nề.

Nói thêm về gió mùa, gió mùa Tây Nam là khối không khí thổi từ biển vào đất liền. Gió có nguồn từ áp cao Nam Ấn Độ Dương. Gió có tính chất nóng ẩm, dễ gây mưa. Gió mùa Tây Nam hoạt động từ tháng 5 đến tháng 10 hàng năm.

Có bao nhiêu loại tin dự báo về không khí lạnh?

Theo Trung tâm Khí tượng Thủy văn quốc gia, tùy theo tình hình cụ thể của từng đợt không khí lạnh, có hoặc không kèm theo front lạnh, thì phát tin dự báo không khí lạnh theo các tiêu đề như sau:

Tin Gió mùa đông bắc: được phát ra khi:

- Không khí lạnh có khả năng xâm nhập xuống nước ta, làm thay đổi căn bản hệ thống gió đã tồn tại từ trước thành gió hướng lệch bắc, gây ra gió mạnh từ cấp 6 trở lên và kéo dài quá 3 giờ ở trên Vịnh Bắc Bộ (và ngoài khơi Trung Bộ);

- Hoặc khi không khí lạnh có khả năng xâm nhập đến miền Bắc nước ta, làm thay đổi căn bản hệ thống gió đã tồn tại từ trước thành gió hướng lệch về bắc (không xét tốc độ gió), đồng thời làm thay đổi rõ rệt về thời tiết ở một khu vực: chuyển đầy mây, diện mưa tăng lên đột ngột và nhiệt độ trung bình ngày giảm 3 - 5 độ trở lên đối với trên một nửa số trạm trong ít nhất một khu vực;

- Hoặc làm thay đổi căn bản hệ thống gió đã tồn tại từ trước thành gió hướng lệch về bắc (không xét tốc độ gió), đồng thời gây mưa rào và dông diện rộng ở một khu vực, có thể có gió giật mạnh trên cấp 6 hay tố, lốc, mưa đá... và nhiệt độ tối cao giảm 5 - 7 độ trở lên đối với trên một nửa số trạm trong ít nhất một khu vực.

Tin Gió mùa đông bắc và rét:

Được phát ra giống như khi phát gió mùa đông bắc kể trên, nhưng nếu thấy đợt không khí lạnh có khả năng làm cho nhiệt độ trung bình ngày ở vùng đồng bằng, trung du Bắc Bộ giảm xuống dưới 15 độ (rét đậm và rét hại) và có khả năng kéo dài từ 2 ngày trở lên.

Tin không khí lạnh tăng cường:

Tin này được phát trong trường hợp có không khí lạnh tăng cường xuống nước ta. Trong khi ở các tỉnh phía bắc đang tồn tại không khí lạnh, hướng gió chưa thay đổi (vẫn gió hướng lệch bắc), nhưng tốc tộ gió đã tương đối suy yếu, ngoài khơi gió đã giảm xuống dưới cấp 5, nhưng khả năng có một đợt không khí lạnh khác, lại gây ra gió mạnh từ cấp 6 trở lên và kéo dài quá 6 giờ ở trên Vịnh Bắc Bộ (và ngoài khơi Trung Bộ).

Tin gió không khí lạnh tăng cường và rét:

Tin này được phát trong trường hợp có không khí lạnh tăng cường nhưng có khả năng làm cho nhiệt độ trung bình ngày ở vùng đồng bằng, trung du Bắc Bộ giảm xuống dưới 150C và có khả năng kéo dài từ 2 ngày trở lên.

- Trung tâm Khí tượng Thủy văn quốc gia

Bài viết sử dụng các nguồn: Kttvqg.gov.vn, Livescience, Nongnghiep.vn, Thanhnien.vn

Đọc thêm về:

    Bạn đọc có thể báo tin, gửi bài viết, clip, ảnh về email khampha@ttvn.vn để nhận nhuận bút cao trong vòng 24h. Đường dây nóng: 0943 113 999

    Soha
    Trí Thức Trẻ

    TIN NỔI BẬT SOHA

      Công ty Cổ phần VCCorp

      © Copyright 2010 - 2020 – Công ty Cổ phần VCCorp

      Tầng 17,19,20,21 Toà nhà Center Building - Hapulico Complex,
      Số 1 Nguyễn Huy Tưởng, Thanh Xuân, Hà Nội.
      Email: btv@soha.vn
      Giấy phép số 2411/GP-TTĐT do Sở Thông tin và Truyền thông Hà Nội cấp ngày 31 tháng 07 năm 2015.
      Chịu trách nhiệm nội dung: Ông Nguyễn Thế Tân

      Liên hệ quảng cáo:
      Hotline: 0942.86.11.33
      Email: giaitrixahoi@admicro.vn
      Hỗ trợ & CSKH:
      Tầng 20, tòa nhà Center Building, Hapulico Complex,
      số 1 Nguyễn Huy Tưởng, phường Thanh Xuân Trung, quận Thanh Xuân, Hà Nội.
      Tel: (84 24) 7307 7979
      Fax: (84 24) 7307 7980

      Chat với tư vấn viên