Cứ mỗi lần thấy một món hàng nào đó bán chạy vù vù, hết sạch trong nháy mắt, người ta hay buột miệng "Trời ơi bán đắt như tôm tươi luôn". Nghe câu này từ bé đến lớn, đa số đều ngầm hiểu đại khái là món đó hot, bán được nhiều. Nhưng nếu có ai hỏi ngược lại "Vậy đắt ở đây là đắt tiền hay đắt khách?", chắc không ít người sẽ khựng lại một chút, vì hai nghĩa này của chữ "đắt" vốn dễ bị nhầm lẫn với nhau hơn người ta tưởng.
"Đắt như tôm tươi" là thành ngữ quen thuộc mỗi khi nói về một món hàng bán chạy (Ảnh minh họa)
Trong tiếng Việt, chữ "đắt" thực chất mang hai lớp nghĩa khác nhau. Lớp nghĩa quen thuộc nhất là chỉ giá cả cao, ví dụ: "Cái áo này đắt quá". Nhưng còn một lớp nghĩa khác, ít được để ý hơn, đó là chỉ việc bán chạy, được nhiều người mua, có bao nhiêu cũng hết ngay, ví dụ "Quán này đắt khách" hay "Hàng làm ra bán đắt như tôm tươi". Theo cách hiểu này, "đắt như tôm tươi" hoàn toàn không nói về giá tiền của con tôm mà nói về tốc độ tiêu thụ của món hàng, tức là làm ra bao nhiêu bán hết bấy nhiêu, chẳng kịp để tồn kho.
Sự nhầm lẫn này không phải chuyện hiếm. Ngay cả trong câu thành ngữ gần nghĩa là "mua may bán đắt", nhiều người cũng từng hiểu lầm "bán đắt" là bán giá cao, trong khi thực chất câu này chỉ đơn thuần cầu chúc việc buôn bán thuận lợi, hàng hóa bán chạy, chứ không liên quan gì đến việc tăng giá. "Đắt như tôm tươi" cũng đi theo đúng mạch nghĩa đó.
Tôm tươi phải bán ngay khi còn sống vì rất nhanh ươn, chính đặc tính này khiến nó trở thành hình ảnh gắn liền với việc "bán chạy" (Ảnh minh họa)
Vì sao lại chọn đúng con tôm để ví von?
Câu hỏi tiếp theo là vì sao trong vô vàn loại hải sản, dân gian lại chọn đúng con tôm, mà không phải cá, cua hay mực, để làm chuẩn so sánh cho việc bán chạy. Điểm mấu chốt nằm ở đặc tính sinh học rất riêng của con tôm. Khác với nhiều loại cá có thể sống thêm một thời gian ngắn sau khi rời khỏi nước, tôm là loài cực kỳ nhạy cảm, chết rất nhanh ngay khi bị bắt lên khỏi môi trường sống, và một khi đã chết thì thịt tôm xuống chất lượng, đổi màu, mất độ tươi ngon gần như ngay lập tức.
Chính vì đặc tính "chết nhanh, ươn nhanh" này, người bán tôm buộc phải tiêu thụ hết số hàng đánh bắt được trong thời gian ngắn nhất có thể, không thể để tồn đọng qua ngày như một số loại thực phẩm khác. Tôm tươi vì vậy luôn ở trong trạng thái phải bán gấp, bán nhanh, ai muốn mua được hàng tươi ngon thì cũng phải nhanh chân không kém, tạo thành một vòng xoay mua bán hối hả, hàng vừa mang ra chợ đã có người vây quanh hỏi mua. Hình ảnh này quá phù hợp để trở thành chuẩn mực ví von cho bất kỳ mặt hàng nào khác cũng bán chạy đến mức không kịp trở tay.
Vậy nên lần tới nói ai đó "đắt như tôm tươi", coi như là đang khen một cách rất hình tượng rằng món hàng của họ hot đến mức làm không kịp bán, chứ chẳng liên quan gì đến chuyện giá cả trên trời cả.
Thêm SOHA trên Google
