Vào lúc 6:30 chiều ngày 22 tháng 5 theo giờ EDT (tức 2230 theo giờ GMT), công ty hàng không vũ trụ SpaceX đã tiến hành phóng phiên bản mới nhất của siêu tên lửa Starship khổng lồ từ bệ phóng thứ hai mới được hoàn tất tại cơ sở Starbase ở khu vực Nam Texas.
Sự kiện này đánh dấu chuyến bay thử nghiệm dưới quỹ đạo lần thứ 12 của phương tiện bay cao 408 foot này, đồng thời là lần cất cánh đầu tiên của Starship kể từ tháng mười năm ngoái. Theo thông tin được ghi nhận, sứ mệnh lần này chính thức giới thiệu thiết kế V3 mang tính đột phá, sở hữu hệ thống động cơ Raptor đã được nâng cấp toàn diện nhằm mục đích tối ưu hóa quá trình bảo trì và gia tăng tốc độ tái sử dụng sau mỗi chuyến bay.
Tên lửa Starship V3 của SpaceX đã thực hiện chuyến bay thử nghiệm lần thứ 12 từ Starbase ở Texas vào ngày 22 tháng 5, sau khi bị trì hoãn một ngày do lỗi kỹ thuật.
Siêu tên lửa vĩ đại này được cung cấp lực đẩy khổng lồ bởi 33 động cơ Super Heavy ở tầng dưới cùng với sáu động cơ thuộc tầng trên. Với cấu hình ưu việt này, Starship chính thức được xác nhận là hệ thống tên lửa mạnh nhất từng được con người phóng lên không gian.
Tuy nhiên, hành trình của nó không hoàn toàn suôn sẻ ngay từ đầu. Trước đó, nỗ lực phóng đã phải tạm hoãn ở thời điểm đếm ngược T-40 giây do một lỗi liên quan đến chốt thủy lực trên cánh tay tháp và các vấn đề thuộc hệ thống mặt đất.
Trong ngày phóng chính thức, bất chấp việc một động cơ đẩy không thể kích hỏa trong khoảnh khắc cất cánh, con tàu vẫn tiếp tục hành trình bay lên không trung một cách ngoạn mục và hoàn thành xuất sắc giai đoạn tách tầng ở độ cao lớn ngay phía trên khu vực vịnh Mexico.
Khoảng 2 phút 20 giây sau khi bay, quy trình tách tầng nóng đã diễn ra, với việc tàu kích hoạt các động cơ trước khi tách khỏi bệ đẩy. Theo trang báo cáo Space.com, điểm khác biệt cốt lõi của thiết kế V3 so với thế hệ V2 là việc từ bỏ vòng gian tầng vứt bỏ.
Thay vào đó, nó trang bị một cấu trúc cố định bao quanh phần đỉnh của bệ đẩy nhằm hỗ trợ quá trình đánh lửa của động cơ và động lực học phân tách.
Với 33 động cơ Super Heavy và sáu động cơ tầng trên Raptor, đây là tên lửa mạnh nhất từng được phóng, đạt độ cao 121 dặm dù một động cơ đẩy và một động cơ tầng trên gặp sự cố.
Sau khi tách ra, bệ đẩy Super Heavy lập tức thực hiện một thao tác lật có định hướng và nỗ lực tiến hành đốt cháy quay trở lại hòng hướng về cơ sở Starbase. Mặc dù vậy, hệ thống đã không thể thắp sáng toàn bộ các động cơ như dự kiến, dẫn đến việc quá trình đốt cháy chỉ diễn ra một phần và phải kết thúc sớm.
Trong một tuyên bố, SpaceX xác nhận Super Heavy đã cố gắng khởi động lại các động cơ cho quá trình đốt cháy hạ cánh, nhưng cuối cùng lại gánh chịu một cú va chạm cực mạnh xuống vùng vịnh của Mỹ. Bệ đẩy bị lộn vòng và vỡ vụn sau khi tiếp xúc với mặt biển. Để tránh rủi ro cho bệ phóng trong chuyến bay đầu tiên của phần cứng mới, hãng vốn đã lên kế hoạch hạ cánh xuống vịnh Mexico thay vì thu hồi tại tháp.
Ở chiều ngược lại, tầng trên của Starship vẫn tiếp tục duy trì sứ mệnh bay sau khi tách. Dù một trong sáu động cơ Raptor bất ngờ ngừng hoạt động trong giai đoạn bay lên, năm động cơ còn lại đã hoàn thành nhiệm vụ đưa phương tiện chạm mốc độ cao gần 121 dặm (195 km).
Tại vùng không gian này, tàu thực hiện thành công hàng loạt mục tiêu thử nghiệm. Nổi bật nhất là việc triển khai 20 vệ tinh Starlink mô hình cùng hai vệ tinh hoạt động trang bị hệ thống camera chuyên dụng để ghi lại hình ảnh tấm chắn nhiệt trong quá trình hồi quyển.
Sau khi thực hiện thành công kỹ thuật tách tầng nóng nhờ thiết kế cấu trúc mới không sử dụng vòng gian tầng, bệ đẩy Super Heavy đã thất bại trong nỗ lực hạ cánh và vỡ vụn xuống vịnh Mexico.
Kết thúc hành trình, tàu vũ trụ đã quay trở lại bầu khí quyển Trái Đất trên khu vực Ấn Độ Dương và thực hiện một quá trình hạ cánh có kiểm soát. Phương tiện đáp xuống khu vực mục tiêu rồi phát nổ lúc tiếp xúc với mặt nước, đúng như kịch bản cho sứ mệnh thử nghiệm kéo dài khoảng một giờ này. Việc cấu hình bệ phóng mới luôn ổn định xuyên suốt lúc cất cánh cũng đánh dấu bước xác nhận thành công cho các hoạt động tương lai.
Tầng trên của tàu vũ trụ tiếp tục sứ mệnh, triển khai thành công 20 vệ tinh Starlink mô hình và 2 vệ tinh camera trước khi thực hiện quá trình hồi quyển và phát nổ khi chạm mặt nước ở Ấn Độ Dương theo đúng kế hoạch. NASA đang đặt nhiều kỳ vọng vào dòng tên lửa này cho vai trò tàu đổ bộ Mặt Trăng trong chương trình Artemis, hướng tới các sứ mệnh đổ bộ vào năm 2027 và 2028.
Việc SpaceX thử nghiệm thế hệ V3 là một bước đi quan trọng, nhất là khi sự cố mất bệ đẩy Super Heavy trong đợt thử nghiệm tháng mười một trước đó đã dẫn đến khoảng thời gian gián đoạn dài hơn sáu tháng.
Hiện tại, NASA đang đặt cược vào Starship như một tàu đổ bộ Mặt Trăng có người lái cho chương trình Artemis, song song cùng đối tác Blue Origin. Tiếp nối sứ mệnh bay ngang qua Mặt Trăng Artemis 2, NASA đang nhắm mục tiêu Artemis 3 vào khoảng giữa đến cuối năm 2027 và Artemis 4 cho một cuộc đổ bộ vào năm 2028.
