Thêm SOHA trên Google
Đau bụng dữ dội sau bữa nhậu
Nam bệnh nhân 47 tuổi, trú tại xã Phú Khê, tỉnh Phú Thọ, được đưa đến cơ sở y tế cấp cứu sau khi xuất hiện tình trạng đau bụng dữ dội và chướng bụng.
Trước đó, bệnh nhân có sử dụng rượu và ăn thịt, tiết canh dê trong một bữa nhậu.
Qua thăm khám lâm sàng, thực hiện các xét nghiệm cần thiết và chụp cắt lớp vi tính, các bác sĩ chẩn đoán bệnh nhân viêm tụy cấp độ D. Đây là mức độ tổn thương tụy cấp cần được điều trị tích cực và theo dõi sát.
Ngay sau khi nhập viện, bệnh nhân được đặt sonde dạ dày, truyền dịch và điều trị bằng thuốc theo phác đồ. Sau 5 ngày điều trị, tình trạng bệnh nhân cải thiện rõ rệt: hết đau bụng, bụng mềm và tiếp tục được theo dõi nhằm kiểm soát tình trạng viêm.
Bác sĩ CKII Nguyễn Đình Sơn – Phó Trưởng khoa Nội tổng hợp và Bệnh nhiệt đới, Trung tâm Y tế khu vực Cẩm Khê cho biết, viêm tụy cấp là tình trạng viêm cấp tính của nhu mô tụy. Bệnh có thể xuất hiện sau những bữa ăn nhiều dầu mỡ, nhiều đạm, đặc biệt khi kết hợp với việc sử dụng rượu bia.
Bác sĩ Sơn giải thích, bình thường tuyến tụy tiết các men tiêu hóa dưới dạng tiền men. Những tiền men này chỉ được hoạt hóa khi xuống đến tá tràng.
Bệnh nhân phải nhập viện cấp cứu (ảnh bscc)
Tuy nhiên, khi cơ thể tiếp nhận quá nhiều chất béo và chất đạm, các tế bào tuyến tụy có thể tăng đáp ứng với những chất kích thích như cholecystokinin và acetylcholine.
Đáng chú ý, khi men trypsin bị hoạt hóa ngay bên trong tuyến tụy thay vì tại đường tiêu hóa, nó có thể tiếp tục hoạt hóa hàng loạt men tiêu hóa khác. Quá trình này khiến các enzyme tiêu hóa tấn công chính mô tụy, gây tổn thương và hiện tượng tự tiêu hủy mô tụy, từ đó dẫn đến viêm tụy cấp.
Đặc biệt, rượu bia là một trong những yếu tố nguy cơ quan trọng của viêm tụy cấp. Việc uống nhiều rượu, nhất là kết hợp với những bữa ăn giàu chất béo và đạm, có thể làm tăng nguy cơ khởi phát bệnh ở những người có yếu tố nguy cơ.
Viêm tụy cấp có thể diễn biến rất nhanh
Điều đáng lo ngại là viêm tụy cấp không phải lúc nào cũng chỉ gây đau bụng rồi tự khỏi. Ở những trường hợp nặng, bệnh có thể diễn biến nhanh và gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm như sốc, suy hô hấp, xuất huyết, nhiễm trùng tại tuyến tụy, suy đa cơ quan, thậm chí đe dọa tính mạng.
Rượu bia là một trong những nguyên nhân quan trọng gây viêm tụy cấp. Sử dụng rượu bia quá mức có thể làm tổn thương tuyến tụy và làm tăng nguy cơ xuất hiện các biến chứng nặng. Thế nhưng, các nguyên nhân gây viêm tụy cấp cũng không chỉ liên quan đến rượu bia.
Theo các bác sĩ, những nguyên nhân thường gặp khác có thể bao gồm:
- Tắc nghẽn đường mật hoặc ống tụy: Sỏi, giun, dị vật hoặc khối u có thể gây tắc nghẽn, cản trở dòng chảy của dịch tụy và dẫn đến viêm.
- Tăng triglyceride máu: Nồng độ triglyceride quá cao có thể thúc đẩy quá trình tạo ra các acid béo tự do, gây tổn thương và viêm tuyến tụy.
- Chấn thương hoặc phẫu thuật: Tiền sử chấn thương hoặc phẫu thuật tại những vùng liên quan đến tuyến tụy có thể làm tăng nguy cơ viêm.
- Một số rối loạn chuyển hóa, nhiễm trùng hoặc tiếp xúc với một số chất độc hóa học cũng có thể là yếu tố liên quan đến viêm tụy cấp.
Từ trường hợp bệnh nhân trên, bác sĩ khuyến cáo người dân không nên chủ quan với những cơn đau bụng xuất hiện sau khi uống rượu bia hoặc ăn uống quá mức.
Để giảm nguy cơ viêm tụy cấp, người dân nên hạn chế hoặc ngừng sử dụng rượu bia, đặc biệt ở những người từng bị viêm tụy hoặc có yếu tố nguy cơ. Đồng thời, cần bỏ thuốc lá, duy trì chế độ ăn uống lành mạnh, hạn chế thực phẩm nhiều chất béo, tăng cường rau xanh, trái cây và ngũ cốc.
Người dân cũng cần uống đủ nước và chỉ bổ sung vitamin, khoáng chất khi có chỉ định hoặc hướng dẫn phù hợp từ bác sĩ.
Với những trường hợp có nguy cơ liên quan đến ký sinh trùng, việc tẩy giun cần được thực hiện theo hướng dẫn của nhân viên y tế, thay vì tự ý áp dụng một lịch tẩy giun cố định cho tất cả mọi người.
Đặc biệt, nếu sau khi ăn uống hoặc sử dụng rượu bia xuất hiện tình trạng đau bụng dữ dội, nhất là đau vùng thượng vị, bụng chướng, buồn nôn hoặc nôn nhiều, người bệnh cần đến cơ sở y tế càng sớm càng tốt.
