Thời điểm thời tiết chuyển lạnh, Tết đến gần, rượu thường xuất hiện trong các bữa cơm sum họp của nhiều gia đình. Tuy nhiên, thực tế ghi nhận mỗi năm các bệnh viện, đặc biệt là Khoa Hồi sức tích cực, vẫn tiếp nhận không ít ca ngộ độc rượu, trong đó có nhiều trường hợp liên quan đến rượu thuốc ngâm và sử dụng không đúng cách.
Theo Bệnh viện Y dược cổ truyền Tuyên Quang, rượu thuốc là sự kết hợp giữa rượu và các vị thuốc nhằm mục đích bổ dưỡng cơ thể, hành khí hoạt huyết, giảm đau hoặc hỗ trợ điều trị một số bệnh lý. Rượu được tạo ra từ quá trình lên men các nguyên liệu tự nhiên như gạo nếp, gạo tẻ, ngô, mía… Nhờ đặc tính dẫn thuốc, rượu thường được dùng làm dung môi giúp chiết xuất hoạt chất từ dược liệu. Tùy từng bài thuốc, nồng độ rượu ngâm thường dao động 30-45 độ.
Tuy nhiên, rượu thuốc không phải ai cũng có thể sử dụng. Theo các chuyên gia y học cổ truyền, việc dùng rượu thuốc cần căn cứ vào thể trạng từng người, không nên dùng theo phong trào hoặc truyền miệng. Những đối tượng không nên sử dụng gồm người mắc bệnh gan, dạ dày, tim mạch, tăng huyết áp, bệnh thận, động kinh; phụ nữ mang thai, đang cho con bú; người có cơ địa âm hư, nội nhiệt hoặc dị ứng với rượu.
Để hạn chế nguy cơ ngộ độc, khi ngâm rượu thuốc cần sử dụng đúng dược liệu, được sơ chế đúng cách và đúng chủng loại; bình ngâm nên làm bằng thủy tinh hoặc gốm sứ đạt chuẩn, bảo quản nơi khô ráo, thoáng mát, tránh ánh sáng. Liều dùng thông thường chỉ khoảng 20-30 ml/lần, ngày 1-2 lần; các loại rượu thuốc điều trị chỉ nên dùng trong thời gian cần thiết, không kéo dài tùy tiện.
Các bác sĩ khuyến cáo, rượu thuốc không phải càng quý càng tốt, càng uống nhiều càng bổ. Việc hiểu đúng, dùng đúng và tham khảo ý kiến thầy thuốc trước khi sử dụng là yếu tố quan trọng để bảo vệ sức khỏe cho bản thân và gia đình.