Thành Vatican nằm gọn trong lòng thủ đô Rome của Ý không chỉ được biết đến là quốc gia nhỏ nhất thế giới về diện tích và dân số mà còn nắm giữ một kỷ lục kỳ lạ bậc nhất hành tinh: Quốc gia duy nhất có tỷ lệ sinh bằng 0. Trong suốt gần một thế kỷ kể từ khi thành lập theo Hiệp ước Lateran năm 1929 đến tận năm 2026 hiện nay nơi đây chưa từng ghi nhận bất kỳ một tiếng khóc chào đời nào của trẻ nhỏ trên lãnh thổ chính thức của mình.
Sự tĩnh lặng tuyệt đối về mặt nhân chủng học này không phải là một sự cố ngẫu nhiên mà là kết quả của một cấu trúc xã hội và pháp lý độc nhất vô nhị. Với diện tích chỉ vỏn vẹn 0,44 km vuông phần lớn cư dân thường trú tại Vatican là các giáo sĩ hồng y và nam tu sĩ những người đã tuyên thệ sống độc thân theo giáo luật. Dân số của quốc gia này luôn duy trì ở mức khoảng vài trăm người và hầu hết đều là những người trưởng thành đến từ khắp nơi trên thế giới để thực hiện các nhiệm vụ tôn giáo hoặc ngoại giao cho Tòa thánh.
Vatican là quốc gia nhỏ nhất trên thế giới. Nó có tỷ lệ sinh bằng 0 đơn giản vì quá nhỏ nên không có bệnh viện, nhà hộ sinh nên nếu có ai sinh con, họ sẽ sinh con tại Rome
Một trong những lý do thực tế nhất khiến tỷ lệ sinh tại đây bằng 0 nằm ở hạ tầng y tế. Bên trong những bức tường thành cổ kính của Vatican có đầy đủ các cơ quan hành chính bưu điện nhà ga và cả hệ thống ngân hàng riêng nhưng tuyệt đối không có khoa sản hay phòng hộ sinh.
Khi những người vợ của các thành viên trong Đội cận vệ Thụy Sĩ - lực lượng quân đội duy nhất tại đây có gia đình cư trú - đến kỳ sinh nở họ bắt buộc phải di chuyển đến các bệnh viện tại Rome để được chăm sóc y tế. Về mặt địa giới hành chính những đứa trẻ này được sinh ra trên lãnh thổ nước Ý và do đó không thể tính vào tỷ lệ sinh của Vatican.
Điều này dẫn đến một khái niệm pháp lý cực kỳ thú vị về quyền công dân. Tại hầu hết các quốc gia một đứa trẻ sinh ra sẽ nhận quốc tịch theo quyền nơi sinh hoặc quyền huyết thống. Tuy nhiên Vatican là quốc gia duy nhất trên thế giới áp dụng quyền công dân dựa trên chức vụ. Nghĩa là quốc tịch Vatican không phải là một quyền lợi vĩnh viễn hay được kế thừa. Một người chỉ trở thành công dân Vatican khi họ đang làm việc tại đây và quyền này sẽ chấm dứt ngay khi họ nghỉ hưu hoặc rời bỏ chức vụ. Chính vì vậy không có một "thế hệ công dân tự nhiên" nào được hình thành tại đây qua nhiều thập kỷ.
Dù không có tiếng khóc trẻ thơ nhưng Vatican vẫn duy trì được sự tồn tại và ảnh hưởng của mình nhờ vào cơ chế "nhập cư chức vụ". Mỗi năm những nhân sự mới từ khắp các châu lục lại đổ về đây để thay thế cho những người đã nghỉ hưu tạo nên một dòng chảy dân số không bao giờ cạn kiệt dù không có sự sinh sản tự nhiên. Đây là một minh chứng cho thấy một quốc gia có thể vận hành ổn định mà không cần đến các quy luật nhân khẩu học thông thường.
Bên cạnh đó lực lượng Đội cận vệ Thụy Sĩ là bộ phận duy nhất có mang lại hơi ấm gia đình cho quốc gia này. Họ là những người lính trẻ tuổi được phép kết hôn và mang theo vợ con vào sống trong các khu nhà công vụ. Tuy nhiên ngay cả những đứa trẻ này cũng chỉ là "vị khách" cư trú tạm thời và thường dành phần lớn thời gian học tập vui chơi tại các ngôi trường bên ngoài lãnh thổ Vatican. Chúng lớn lên trong một không gian đặc biệt nơi hàng xóm xung quanh chủ yếu là những giáo sĩ và những bức tường thành lịch sử.
