Mỹ vừa báo tin cực vui đến Việt Nam

Xuất khẩu ghẹ của Việt Nam trong năm 2026 đang ghi nhận những tín hiệu tích cực. Theo số liệu thống kê của Hải quan Việt Nam, xuất khẩu ghẹ trong 9 tháng đầu năm 2026 đạt 87,1 triệu USD, tăng gần 58% so với cùng kỳ năm 2025. Kết quả này cho thấy đà tăng trưởng đáng kể của ngành hàng, khi kim ngạch chỉ sau 9 tháng đã vượt tổng giá trị xuất khẩu của cả năm trước.

Đáng chú ý, xuất khẩu ghẹ tăng tốc mạnh trong tháng 7 với mức tăng trưởng 120% so với cùng kỳ. Sang tháng 8 và tháng 9, tốc độ tăng lần lượt giảm xuống 43% và 36%, song kim ngạch vẫn duy trì trên 14 triệu USD mỗi tháng.

Động lực tăng trưởng chủ yếu đến từ thị trường Mỹ. Trong 9 tháng đầu năm, kim ngạch xuất khẩu ghẹ sang quốc gia này đạt khoảng 75 triệu USD, tăng gần 70% so với cùng kỳ và chiếm tới 86% tổng giá trị xuất khẩu ghẹ của Việt Nam.

Đà tăng này diễn ra trong bối cảnh ghẹ Việt Nam có thêm lợi thế tiếp cận thị trường Mỹ nhờ những thay đổi liên quan đến quy định nhập khẩu thủy sản.

Ngày 11/5/2026, Cơ quan Quản lý Khí quyển và Đại dương Quốc gia Mỹ (NOAA) công nhận tính tương đương đối với các nghề khai thác ghẹ bơi của Việt Nam theo Đạo luật Bảo vệ động vật có vú biển (MMPA).

Quyết định này có ý nghĩa quan trọng đối với hoạt động xuất khẩu, bởi MMPA yêu cầu các quốc gia cung cấp thủy sản cho Mỹ phải chứng minh hoạt động khai thác đáp ứng những tiêu chuẩn bảo vệ động vật có vú biển tương đương với quy định của nước này.

Trong khi đó, một số nghề khai thác ghẹ của Philippines không được công nhận tương đương và phải đối mặt với các hạn chế nhập khẩu vào Mỹ từ tháng 6/2026. Diễn biến này mở ra thêm cơ hội cho các nhà cung cấp đáp ứng yêu cầu, trong đó có Việt Nam.

Theo dữ liệu NOAA được Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (VASEP), năm 2025, Indonesia là một trong những nguồn cung ghẹ lớn nhất cho Mỹ với khoảng 14.290 tấn. Việt Nam đứng tiếp theo với 4.143 tấn, cao hơn Philippines (2.417 tấn) và Sri Lanka (820 tấn).

Như vậy, Việt Nam đã có vị trí đáng kể trong chuỗi cung ứng ghẹ cho thị trường Mỹ. Việc được công nhận tương đương theo MMPA có thể giúp doanh nghiệp duy trì và mở rộng khả năng tiếp cận thị trường này, trong bối cảnh một số đối thủ gặp khó khăn về điều kiện nhập khẩu.

Tuy nhiên, mức độ tập trung lớn vào Mỹ cũng đặt ra bài toán về đa dạng hóa thị trường. Khi 86% kim ngạch xuất khẩu ghẹ phụ thuộc vào một thị trường, những thay đổi về chính sách nhập khẩu, nhu cầu tiêu thụ hoặc giá cả tại Mỹ đều có thể tác động đáng kể đến kết quả kinh doanh của doanh nghiệp Việt Nam.

Trong khi Mỹ tăng mạnh, diễn biến xuất khẩu ghẹ sang các thị trường khác có sự phân hóa rõ rệt.

Tại châu Á, một số thị trường ghi nhận mức tăng trưởng tích cực. Xuất khẩu sang Hàn Quốc đạt gần 3 triệu USD, tăng 89% so với cùng kỳ. Trung Quốc và Hồng Kông (TQ) đạt gần 4 triệu USD, tăng gần 114%. Australia cũng tăng gần 18%, lên khoảng 1 triệu USD.

Ngược lại, nhiều thị trường truyền thống tiếp tục giảm nhập khẩu ghẹ từ Việt Nam. Kim ngạch xuất khẩu sang EU giảm 57%, Anh giảm gần 40%, Nhật Bản giảm 16% và Canada giảm 59%.

Trong thời gian tới, việc tận dụng lợi thế từ công nhận tương đương MMPA sẽ là yếu tố quan trọng để doanh nghiệp duy trì đơn hàng tại Mỹ. Tuy nhiên, song song với việc mở rộng thị phần tại đây, đa dạng hóa thị trường và đáp ứng các tiêu chuẩn khai thác bền vững vẫn là những vấn đề cần được chú trọng để giảm rủi ro phụ thuộc vào một đầu ra duy nhất.