Thêm SOHA trên Google
Thịt lợn là thực phẩm quen thuộc trong mâm cơm của nhiều gia đình Việt. Để tiết kiệm thời gian đi chợ, không ít người có thói quen mua thịt một lần với số lượng lớn, chia thành từng túi rồi cất vào ngăn đá để dùng dần. Đây là cách bảo quản tiện lợi, nhưng nếu thực hiện không đúng, thịt có thể giảm chất lượng, nhiễm khuẩn trong quá trình xử lý và làm tăng nguy cơ ngộ độc thực phẩm. Theo các hướng dẫn an toàn thực phẩm của Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA), dưới đây là lời khuyên dành cho bạn:
1. Chia thịt thành từng phần nhỏ trước khi cấp đông
Một sai lầm thường gặp là cho cả túi thịt lớn vào ngăn đá, sau đó mỗi lần nấu lại lấy ra rã đông một phần rồi cất phần còn lại trở lại tủ. Việc này vừa gây bất tiện, vừa có thể khiến thịt trải qua nhiều lần thay đổi nhiệt độ, làm giảm chất lượng và tăng nguy cơ mất an toàn nếu thịt bị để ngoài quá lâu.
Cách tốt hơn là chia thịt thành những phần vừa đủ cho một bữa ăn ngay sau khi mua về. Mỗi phần nên được đựng trong túi hoặc hộp chuyên dùng cho thực phẩm, đóng kín để hạn chế không khí và tránh nước thịt rò rỉ sang các thực phẩm khác.
Nên ghi ngày cấp đông lên bao bì để dễ theo dõi, đồng thời xếp các túi thịt thành lớp mỏng, không chồng quá nhiều khi thịt chưa đông cứng. Cách làm này giúp thịt đông nhanh hơn và thuận tiện khi lấy ra sử dụng.
Đặc biệt, thịt tươi cần được bảo quản lạnh hoặc cấp đông sớm, không nên để lâu ở nhiệt độ phòng rồi mới cho vào tủ. Theo USDA, thực phẩm dễ hỏng không nên để ngoài nhiệt độ phòng quá 2 giờ; nếu môi trường nóng trên khoảng 32 độ C, thời gian này giảm xuống còn 1 giờ.
2. Không để thịt lợn trong ngăn đá quá lâu mà quên mất thời điểm sử dụng
Nhiều người cho rằng thịt đã đông đá thì có thể để bao lâu cũng được. Thực tế, cần phân biệt giữa khả năng duy trì an toàn và chất lượng của thực phẩm.
Theo FoodSafety.gov, thịt lợn tươi nguyên miếng như thịt thăn, sườn hoặc thịt vai có thể giữ chất lượng tốt nhất trong khoảng 4-12 tháng nếu được bảo quản liên tục ở nhiệt độ -18 độ C hoặc thấp hơn. Với thịt lợn xay, thời gian khuyến nghị để giữ chất lượng tốt nhất ngắn hơn, khoảng 3-4 tháng.
Các mốc thời gian này chủ yếu nhằm bảo đảm chất lượng, không có nghĩa thịt sẽ tự động trở nên nguy hiểm ngay khi vượt quá giới hạn. Thực phẩm được duy trì đông lạnh liên tục ở nhiệt độ -18 độ C hoặc thấp hơn có thể giữ an toàn trong thời gian rất dài, nhưng hương vị, độ mềm và độ mọng nước có thể giảm dần.
Nếu tủ lạnh gia đình không duy trì được nhiệt độ ổn định, thường xuyên mở cửa hoặc mất điện kéo dài, chất lượng và độ an toàn của thịt có thể bị ảnh hưởng. Vì vậy, không nên để thịt trong ngăn đá nhiều tháng mà không ghi ngày bảo quản, cũng không nên mặc định rằng miếng thịt có màu sắc bình thường thì chắc chắn an toàn.
3. Thời gian để thịt lợn ở tủ đông không nên quá 1 tuần
Theo PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh (Nguyên giảng viên Viện Công nghệ Sinh học và Thực phẩm, Đại học Bách khoa Hà Nội), thịt để trong tủ đá càng lâu sẽ càng hao hụt dinh dưỡng. Do đó, thói quen để thịt càng lâu thì giá trị của thịt không chỉ hao hụt mà còn dễ phát sinh nhiều bệnh tật khi ăn. Nếu để quá lâu ngày, thịt dễ gây ngộ độc thực phẩm, hoặc người ăn bị đau bụng, tiêu chảy, chóng mặt, buồn nôn, lên cơn sốt cao…
Theo vị chuyên gia này, khi bảo quản thịt, chúng ta nên để trong ngăn đá của tủ lạnh sẽ giữ được dài ngày hơn, nhưng không nên quá 1 tuần. Còn nếu để trong ngăn lạnh thì chỉ nên 2 ngày mà thôi. Với thịt đã qua chế biến thì có thể để được 3-5 ngày. Thịt không bảo quản trong ngăn đá mà để ở ngăn lạnh quá lâu cũng sẽ phát sinh các vi khuẩn gây hại, ăn mòn dinh dưỡng trong thịt và làm mất hết hương vị của thịt.
"Nhiều người vẫn có suy nghĩ cực sai lầm là cho thịt vào tủ lạnh thì hoàn toàn yên tâm chất lượng thịt. Trong thực tế, các vi khuẩn và ký sinh trùng nguyên bản vẫn ở bên trong miếng thịt, dần sản sinh độc tố và xâm nhập vào miếng thịt dù cho chúng ta đã để đông lạnh. Ăn loại thịt này về lâu dài sẽ khiến độc tố tích tụ trong cơ thể, gia tăng nguy cơ mắc bệnh ung thư", PGS.TS Nguyễn Duy Thịnh khẳng định.
4. Tuyệt đối không rã đông thịt lợn bằng cách để ngoài bàn bếp quá lâu
Đây là lưu ý quan trọng đối với những gia đình thường lấy thịt từ ngăn đá vào buổi sáng để chuẩn bị cho bữa trưa hoặc bữa tối.
Khi thịt bắt đầu tan đá, bề mặt có thể ấm lên trong khi phần bên trong vẫn còn đông cứng. Nếu để thịt ở nhiệt độ phòng trong thời gian dài, vi khuẩn có thể sinh sôi nhanh ở lớp bên ngoài, ngay cả khi phần giữa vẫn lạnh.
USDA khuyến cáo không rã đông thịt trên bàn bếp hoặc ở nhiệt độ phòng. Thay vào đó, các gia đình có thể áp dụng ba cách:
Rã đông trong ngăn mát tủ lạnh: Đây là cách nên ưu tiên vì thịt được giữ ở nhiệt độ lạnh trong suốt quá trình rã đông. Có thể chuyển phần thịt cần dùng từ ngăn đá xuống ngăn mát từ tối hôm trước.
Rã đông bằng nước lạnh: Đặt thịt trong túi kín, không rò rỉ rồi ngâm trong nước lạnh, thay nước khoảng 30 phút một lần. Sau khi rã đông, cần chế biến ngay.
Rã đông bằng lò vi sóng: Thực hiện theo hướng dẫn của thiết bị và chế biến ngay sau khi rã đông, bởi một số vị trí trên miếng thịt có thể đã bắt đầu nóng lên.
Không nên dùng nước nóng để đẩy nhanh quá trình rã đông hoặc ngâm thịt trực tiếp trong nước mà không có bao bì bảo vệ. Ngoài nguy cơ vi khuẩn phát triển khi nhiệt độ không phù hợp, cách làm này còn có thể ảnh hưởng đến chất lượng thịt.
5. Không phải cứ thịt đã rã đông là phải bỏ đi nếu không dùng hết
Một quan niệm phổ biến là thịt lợn đã lấy ra khỏi ngăn đá thì tuyệt đối không được cấp đông lại. Tuy nhiên, điều này chưa hoàn toàn chính xác.
Theo USDA, thịt sống được rã đông an toàn trong ngăn mát tủ lạnh có thể được cấp đông lại khi chưa chế biến. Dù vậy, chất lượng thịt có thể giảm do mất nước trong quá trình rã đông và cấp đông lại.
Ngược lại, nếu thịt được rã đông bằng nước lạnh hoặc lò vi sóng, cần nấu chín trước khi cấp đông lại. Không nên cấp đông lại thịt đã nằm ngoài nhiệt độ phòng quá lâu, bởi việc đưa thực phẩm trở lại ngăn đá không thể khắc phục những rủi ro đã phát sinh.
Để tránh tình trạng này, các gia đình nên lấy đúng lượng thịt cần dùng cho từng bữa. Nếu thịt đã rã đông trong ngăn mát nhưng chưa dùng ngay, cần tiếp tục giữ lạnh và theo dõi thời gian bảo quản, thay vì để trên bàn bếp rồi mới quyết định có cấp đông lại hay không.
6. Không chỉ dựa vào màu sắc và mùi để khẳng định thịt đông lạnh còn an toàn
Sau một thời gian trong ngăn đá, thịt lợn có thể đổi màu, khô bề mặt hoặc xuất hiện những vùng bị mất nước do đông lạnh. Một số thay đổi này có thể ảnh hưởng đến chất lượng nhưng không nhất thiết đồng nghĩa với việc thịt đã hỏng.
Ngược lại, thịt nhiễm vi khuẩn gây bệnh không phải lúc nào cũng có mùi lạ hoặc biểu hiện rõ ràng bằng mắt thường. Vì vậy, không thể chỉ ngửi, nhìn hoặc nếm thử để xác định thực phẩm có an toàn hay không.
Nếu thịt có mùi ôi bất thường, bề mặt nhớt, bao bì hư hỏng hoặc có dấu hiệu bảo quản không đúng cách, gia đình nên thận trọng và không cố sử dụng. Đặc biệt, nếu không biết thịt đã nằm ngoài nhiệt độ an toàn bao lâu, không nên chủ quan chỉ vì miếng thịt đã được cấp đông trở lại.
Một nguyên tắc khác cần nhớ là tránh để nước từ thịt sống tiếp xúc với rau củ, thức ăn đã nấu chín hoặc những thực phẩm ăn ngay. Sau khi xử lý thịt, cần rửa tay, vệ sinh dao, thớt và các bề mặt tiếp xúc để hạn chế lây nhiễm chéo.
7. Cấp đông đúng cách là bước đầu, nấu chín mới là bước quan trọng tiếp theo
Cấp đông giúp kéo dài thời gian bảo quản thịt lợn, nhưng không thay thế việc lựa chọn thực phẩm có nguồn gốc rõ ràng, giữ vệ sinh khi sơ chế và nấu chín đúng cách.
Với thịt lợn nguyên miếng như thịt thăn, sườn hoặc thịt vai, USDA khuyến nghị nhiệt độ bên trong đạt ít nhất khoảng 63 độ C và để nghỉ tối thiểu 3 phút trước khi ăn. Với thịt lợn xay, nhiệt độ bên trong cần đạt khoảng 71 độ C. Nếu có nhiệt kế thực phẩm, gia đình nên dùng để kiểm tra thay vì chỉ dựa vào màu sắc bên ngoài.
Tóm lại, các gia đình không cần từ bỏ thói quen cấp đông thịt lợn để tiết kiệm thời gian và chi phí. Điều quan trọng là mua thịt có nguồn gốc đáng tin cậy, chia thành từng phần nhỏ, bảo quản ở nhiệt độ phù hợp, rã đông an toàn và tránh cấp đông lại thực phẩm đã bị để ngoài quá lâu. Những thói quen nhỏ này giúp việc dự trữ thực phẩm trong gia đình thuận tiện hơn mà vẫn bảo đảm an toàn cho bữa ăn hằng ngày.
