Thêm SOHA trên Google
Ở tuổi 84, nữ nghệ sĩ nổi tiếng của điện ảnh Việt Nam vẫn luyện piano hơn một tiếng mỗi ngày, dù bà mới bắt đầu học đàn từ năm ngoái.
NSND Trà Giang sinh năm 1942, nổi tiếng qua các phim Chị Tư Hậu, Vĩ tuyến 17 ngày và đêm, Em bé Hà Nội. Bà được nhớ đến với đôi mắt sâu, ấm và giàu sức biểu cảm. Chỉ cần nhìn vào ống kính, không cần lời thoại, bà đã truyền tải được nội tâm của nhân vật.
NSND Trà Giang thời trẻ - Ảnh: Màn ảnh sân khấu
60 tuổi học vẽ, 83 tuổi học piano
Mới đây, nghệ sĩ piano Nguyễn Bích Trà đăng trên Facebook bức ảnh hai mẹ con bên cây đàn, kèm câu đố vui "ai là thầy, ai là trò". Người học chính là mẹ chị, NSND Trà Giang, năm nay 84 tuổi. Nghệ sĩ Bích Trà chia sẻ: "Mẹ Giang là người thầy lớn: 60 tuổi cầm cọ học vẽ. 83 tuổi bắt đầu học piano, ngày nào cũng tập hơn 1 tiếng. Cô giáo yêu học trò này quá".
83 tuổi, NSND Trà Giang bắt đầu học piano, ngày nào cũng tập hơn 1 tiếng - Ảnh: Tra Nguyen Pianist
Sau khi nghỉ hưu, Trà Giang chuyển sang hội họa và từng tổ chức nhiều triển lãm tranh. Theo Vietnamnet, sau khi chồng qua đời năm 1999, bà tìm thấy niềm vui trong việc vẽ tranh. Hơn hai thập kỷ sau, nữ nghệ sĩ bắt đầu làm quen với phím đàn dưới sự hướng dẫn của con gái.
Năm 2024, bà từng trải qua một tháng điều trị vì bệnh sỏi ống mật. Trong cuộc phỏng vấn tháng 3/2026, nữ nghệ sĩ cho biết vẫn ra công viên tập thể dục mỗi sáng, đọc sách và vẽ tranh vài buổi mỗi tuần. Việc học piano trở thành một hoạt động mới trong cuộc sống tuổi ngoài 80.
NSND Trà Giang vẽ hàng trăm bức tranh với 4 triển lãm cá nhân - Ảnh: Tra Nguyen Pianist
Người cao tuổi học kỹ năng mới, trí não được lợi gì?
Việc người cao tuổi tiếp thu các kỹ năng mới như học chơi piano mang lại nhiều tác động tích cực cho trí não, đặc biệt ở khả năng phản xạ và xử lý thông tin.
Khi chơi piano, người học phải đọc bản nhạc, nhớ vị trí phím đàn, lắng nghe âm thanh và phối hợp nhịp nhàng giữa hai tay. Quá trình này đòi hỏi sự tham gia đồng thời của nhiều giác quan lẫn các chức năng nhận thức. Nghiên cứu của tác giả Bugos thực hiện năm 2007 trên người từ 60 đến 85 tuổi cho thấy, sau 6 tháng học piano, các bài kiểm tra về tốc độ xử lý thông tin và khả năng điều hành của nhóm tham gia đã có chuyển biến tốt hơn so với nhóm không học.
Bên cạnh đó, một nghiên cứu tại Tây Ban Nha năm 2013 cũng ghi nhận việc luyện tập piano giúp người lớn tuổi cải thiện khả năng tập trung, kiểm soát phản ứng và nâng cao tinh thần. Đáng chú ý hơn, phân tích tổng hợp từ 13 nghiên cứu công bố trên tạp chí Brain and Cognition năm 2024 chỉ ra rằng việc học nhạc cụ hỗ trợ tích cực cho khả năng chuyển đổi linh hoạt giữa các nhiệm vụ cùng tốc độ xử lý công việc hằng ngày ở người cao tuổi.
NSND Trà Giang dùng 2 từ "mãn nguyện" để nói về cuộc đời hơn 80 năm qua - Ảnh: Tra Nguyen Pianist
Tuy nhiên, các bằng chứng khoa học hiện tại chưa ghi nhận hiệu quả rõ rệt của việc học piano đối với trí nhớ làm việc hay trí nhớ lời nói, đồng thời chưa thể khẳng định hoạt động này giúp phòng ngừa hoàn toàn bệnh Alzheimer. Theo Viện Quốc gia về Lão hóa Mỹ (NIA), bộ não người lớn tuổi vẫn giữ nguyên khả năng tiếp thu cái mới, nhưng lợi ích nhận thức lâu dài còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố.
Để rèn luyện trí não sau khi nghỉ hưu, người cao tuổi không nhất thiết phải đầu tư chi phí quá lớn vào các nhạc cụ đắt tiền. Mọi hoạt động đòi hỏi tư duy như dùng điện thoại thông minh, vẽ tranh, chụp ảnh hay làm đồ thủ công đều mang lại những giá trị nhất định. Nguyên tắc quan trọng là chọn việc phù hợp với sở thích, bắt đầu từ mức độ dễ rồi tăng dần, chia nhỏ các buổi tập ngắn để tránh mệt mỏi và duy trì tinh thần thoải mái thay vì tạo áp lực cho bản thân.
