Thêm SOHA trên Google
Một cuộc tiến công nhanh của lực lượng Houthi do Iran hậu thuẫn đang làm gia tăng nguy cơ gián đoạn một trong những tuyến hàng hải quan trọng nhất Trung Đông, đặt chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump trước một bài toán mới khi xung đột với Iran bước sang tháng thứ bảy.
Lực lượng Houthi đã tiến về phía nam dọc bờ biển Yemen, củng cố khả năng gây sức ép lên eo biển Bab el-Mandeb, tuyến hàng hải nối Biển Đỏ với Vịnh Aden và Ấn Độ Dương.
Hôm thứ Sáu (11/9), các tay súng Houthi được cho là đã tiến đến đảo Perim, nằm giữa eo biển Bab el-Mandeb. Diễn biến này đặc biệt đáng lo ngại đối với Ả Rập Xê Út, khi nước này ngày càng phụ thuộc vào các tuyến xuất khẩu dầu qua Biển Đỏ trong bối cảnh eo biển Hormuz bị gián đoạn do chiến sự.
Động thái của Houthi cũng đặt Tổng thống Mỹ Trump vào tình thế khó. Washington đang tìm cách giảm mức độ can dự quân sự trực tiếp vào xung đột với Iran, đồng thời chuyển trọng tâm sang gây sức ép kinh tế nhằm buộc Tehran nhượng bộ.
Giá năng lượng tăng cao do chiến sự đang tạo thêm sức ép đối với kinh tế Mỹ, trong khi cuộc bầu cử giữa nhiệm kỳ vào tháng 11 đang đến gần.
"Chỉ vài tuần trước, Tổng thống Trump đã áp dụng chiến lược siết chặt nền kinh tế Iran trong khi duy trì xung đột quân sự ở mức độ thấp đến mức không gây ảnh hưởng đến nền kinh tế Mỹ. Lực lượng Houthi đã phá vỡ kế hoạch của ông Trump", Stephen Wertheim, chuyên gia cao cấp tại Quỹ Carnegie vì Hòa bình Quốc tế nhận định.
Ảnh minh hoạ.
Nguy cơ mở thêm một mặt trận
Washington khó có thể đứng ngoài nếu Houthi tìm cách phong tỏa Bab el-Mandeb, bởi động thái này có thể đẩy giá năng lượng tăng cao và gây gián đoạn thương mại quốc tế.
Tuy nhiên, trực tiếp tham chiến chống Houthi cũng là lựa chọn đầy rủi ro đối với Mỹ, trong bối cảnh quân đội nước này đã phải phân bổ đáng kể nguồn lực cho cuộc xung đột với Iran.
Ba nguồn tin nói với Reuters rằng Thái tử Mohammed bin Salman của Ả Rập Xê Út, đã điện đàm với Tổng thống Trump hôm 11/9 và đề nghị Mỹ hỗ trợ quân sự trong cuộc đối đầu với Houthi.
Theo các nguồn tin, Washington chưa có kế hoạch can thiệp trực tiếp nhưng sẽ hỗ trợ về tình báo.
Tổng thống Trump sau đó xác nhận cuộc điện đàm với Thái tử Mohammed bin Salman. Ông cũng cho biết Houthi đã liên hệ với chính quyền Mỹ, đề nghị Washington không can thiệp trực tiếp vào cuộc xung đột.
Một quan chức cấp cao chính quyền Tổng thống Trump cho biết Mỹ đang tập trung bảo vệ các lợi ích an ninh quốc gia, trong đó có bảo đảm tự do hàng hải ở Biển Đỏ, đồng thời hỗ trợ các đối tác khu vực tự giải quyết những thách thức an ninh.
'Chìa khóa' thứ hai của Iran
Nguy cơ tại Bab el-Mandeb càng đáng chú ý trong bối cảnh Iran đã gây gián đoạn hoạt động hàng hải tại eo biển Hormuz, tuyến đường biển quan trọng nối Vịnh Ba Tư với thế giới.
Nếu lực lượng Houthi đóng cửa eo biển Bab el-Mandeb, điều này sẽ giáng thêm một đòn kinh tế nữa, làm hạn chế thêm 7% nguồn cung dầu mỏ toàn cầu và khoảng 12% thương mại toàn cầu.
"Đây có thể là kịch bản tồi tệ nhất, Iran không chỉ kiểm soát eo biển Hormuz mà còn cả eo biển Bab el-Mandeb, hai trong số những điểm nghẽn năng lượng hàng đầu thế giới", David Schenker, cựu Trợ lý Ngoại trưởng Mỹ phụ trách các vấn đề Trung Đông, nhận định.
Theo ông Schenker, điều này sẽ tạo cho Tehran "một lượng đòn bẩy khổng lồ".
Các nhà phân tích cho rằng Tổng thống Trump đang đứng trước hai lựa chọn: đưa thêm lực lượng Mỹ và vũ khí phòng không tới khu vực để ngăn Houthi kiểm soát Bab el-Mandeb, hoặc để Ả Rập Xê Út cùng các đồng minh và Yemen tự đối phó với lực lượng này.
Nếu Mỹ tái khởi động chiến dịch quân sự quy mô lớn nhằm vào Houthi, Washington có thể phá vỡ thỏa thuận đạt được năm ngoái, theo đó Mỹ dừng các cuộc không kích để đổi lấy việc Houthi ngừng tấn công tàu thuyền trên Biển Đỏ.
Điều này cũng có thể khiến lực lượng Mỹ tại khu vực trở thành mục tiêu của tên lửa và máy bay không người lái phóng từ Yemen.
Quân đội Mỹ đối mặt thêm áp lực
Một cuộc đối đầu mới với Houthi có thể buộc Mỹ phải huy động đáng kể lực lượng hải quân và không quân, đồng thời phân bổ thêm nguồn lực tình báo để theo dõi các vị trí thường xuyên thay đổi của lực lượng này.
Nếu tàu chiến và máy bay Mỹ phải liên tục đánh chặn tên lửa, máy bay không người lái từ Yemen, kho vũ khí đánh chặn của Washington cũng có thể chịu thêm áp lực.
Một quan chức cấp cao trong chính quyền Trump bác bỏ lo ngại về tình trạng thiếu hụt nguồn lực, khẳng định quân đội Mỹ có đủ đạn dược, vũ khí và dự trữ để thực hiện các mục tiêu chiến lược của Tổng thống.
"Quân đội Mỹ có thừa đủ đạn dược, vũ khí và kho dự trữ để phục vụ tất cả các mục tiêu chiến lược của Tổng tư lệnh và hơn thế nữa", vị này cho biết.
Trong khi đó, Tim Lenderking, cựu đặc phái viên Mỹ về Yemen dưới thời Tổng thống Joe Biden, cho rằng nếu Washington không muốn trực tiếp can thiệp quân sự, Mỹ cần tăng cường chia sẻ tình báo với Ả Rập Xê Út, đồng thời hỗ trợ ngoại giao và vật chất cho chính phủ Yemen được quốc tế công nhận.
