Thêm SOHA trên Google
Match Day 2026 của Trường Đại học Y Hà Nội vừa kết thúc với những cái tên được xướng lên trong niềm vui, những lựa chọn chuyên ngành sau 30 giây cân não và thứ hạng được quyết định bằng điểm số.
Với các tân bác sĩ nội trú, đó là khoảnh khắc chính thức bước vào chuyên ngành mình lựa chọn, nhưng cũng là điểm khởi đầu của một chặng đường dài rèn nghề, tích lũy kinh nghiệm và hoàn thiện năng lực chuyên môn.
Đỗ nội trú chỉ là bước đệm
Nguyễn Đức Anh Quân, thủ khoa kỳ thi bác sĩ nội trú năm nay, là người đầu tiên bước lên lựa chọn chuyên ngành tại Match Day 2026. Với 24,91/30 điểm, Quân chọn Sản phụ khoa - chuyên ngành em quan tâm từ những năm học trước.
Ngay sau khi đặt bút lựa chọn, điều Quân nghĩ đến không phải là vị trí thủ khoa mà là chặng đường phía trước. “Bác sĩ nội trú chỉ là bước đệm cho chặng đường phía trước. Sau khi lựa chọn chuyên ngành, em xác định phải bắt đầu cố gắng ngay từ bây giờ, bởi đây mới là điểm khởi đầu của quá trình rèn nghề”, Quân chia sẻ.
Chu Thị Ánh - tân bác sĩ nội trú lựa chọn Chẩn đoán hình ảnh, Đại học Y Hà Nội cũng cho rằng đào tạo nội trú có thể là con đường ngắn để phát triển chuyên môn, nhưng không hẳn là con đường duy nhất để trở thành bác sĩ giỏi.
Theo Ánh, đặc thù của nghề y là sau khi được đào tạo chuyên sâu, bác sĩ vẫn phải tiếp tục học và thực hành trong thời gian dài. Kiến thức không chỉ đến từ sách vở hay bài giảng mà còn từ các thầy cô, đồng nghiệp, đàn anh, đàn chị và chính những người bệnh mà bác sĩ trực tiếp điều trị.
Tân bác sĩ nội trú chuyên ngành Chẩn đoán hình ảnh - Trường Đại học Y Hà Nội Chu Thị Ánh.
PGS.TS Hồ Sĩ Hùng - Phụ trách đào tạo sau đại học của Bộ môn Sản, Trường Đại học Y Hà Nội, cho rằng giữa lý thuyết và thực hành lâm sàng tồn tại những yêu cầu khác nhau. Có những bạn lý thuyết rất giỏi nhưng khi vào thực hành lâm sàng thì phải phụ thuộc vào kinh nghiệm, kỹ năng và sự nhạy cảm nghề nghiệp. Vì vậy có trường hợp bạn học lý thuyết giỏi nhưng tay nghề có thể không bằng một bạn lý thuyết kém hơn một chút.
Trong kỳ thi, thí sinh được đặt trước những câu hỏi có đáp án đúng, có thời gian suy nghĩ và một hệ thống kiến thức tương đối xác định. Còn trong bệnh viện, bác sĩ thường phải đưa ra quyết định khi người bệnh không biểu hiện “đúng sách”, thông tin chưa đầy đủ và diễn biến có thể thay đổi từng giờ.
Cùng một bệnh lý nhưng hai người bệnh có thể không giống nhau. Một triệu chứng có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân. Một quyết định đúng ở thời điểm này có thể trở thành không phù hợp nếu tình trạng người bệnh thay đổi.
Khi đó, kiến thức chỉ là nền tảng. Bác sĩ còn cần kỹ năng khám, khả năng nhận diện dấu hiệu bất thường, kinh nghiệm, sự nhạy cảm lâm sàng, khả năng ứng biến và quan trọng nhất là biết chịu trách nhiệm với quyết định chuyên môn của mình.
Năng lực bác sĩ phụ thuộc người học
Theo GS.TS Nguyễn Hữu Tú, Hiệu trưởng Trường Đại học Y Hà Nội, đào tạo bác sĩ nội trú có giá trị lớn nhất ở chỗ tạo ra một môi trường chuyên môn đủ sâu và đủ cường độ để bác sĩ trẻ rèn nghề.
Trong thời gian đào tạo, học viên không chỉ tiếp tục học kiến thức chuyên ngành mà còn được đặt trong môi trường bệnh viện, thường xuyên tiếp xúc với người bệnh, tham gia các hoạt động chuyên môn và từng bước hình thành năng lực thực hành dưới sự hướng dẫn của các bác sĩ đi trước.
Đây là lợi thế mà không phải con đường đào tạo sau đại học nào cũng có được. Ba năm nội trú là quãng thời gian bác sĩ trẻ được “đắm mình” trong môi trường nghề nghiệp, qua đó rút ngắn khoảng cách giữa kiến thức được học và thực tế điều trị. Những tình huống lâm sàng, những ca bệnh khó, những lần trực, những quyết định phải cân nhắc trên người bệnh chính là quá trình giúp kiến thức chuyển thành kỹ năng và kinh nghiệm.
Đỗ nội trú chỉ là tấm vé ban đầu, năng lực bác sĩ vẫn phụ thuộc người học.
Theo GS Tú, một môi trường đào tạo tốt không đồng nghĩa mọi người bước ra từ môi trường đó sẽ có năng lực giống nhau. Nội trú có thể tạo điều kiện, cung cấp người thầy, người bệnh, cơ hội thực hành và một chương trình đào tạo bài bản, nhưng cách mỗi bác sĩ tận dụng những điều đó lại phụ thuộc vào chính người học.
Do đó, tại Match Day 2026, GS Tú nhắn nhủ các tân bác sĩ nội trú thứ hạng trong một kỳ thi chỉ phản ánh năng lực của thí sinh tại thời điểm thi, còn ba năm đào tạo và thực hành khi làm nghề mới là khoảng thời gian để mỗi người chứng minh khả năng của mình trong thực tế.
Điều đó cũng có nghĩa, việc trở thành bác sĩ nội trú không phải là “tấm vé” bảo đảm cho sự thành công trong nghề nghiệp. Ngay cả một bác sĩ tốt nghiệp nội trú với kết quả xuất sắc vẫn cần tiếp tục học tập và rèn luyện nếu muốn tiến xa hơn. Y khoa là lĩnh vực mà kiến thức liên tục thay đổi, trong khi năng lực lâm sàng không thể chỉ được hình thành qua sách vở hay điểm số.
GS Tú cho rằng để trở thành những chuyên gia thực sự, các bác sĩ còn cần chặng đường dài sau khi kết thúc đào tạo nội trú. Có người có thể tiến nhanh, có người cần nhiều thời gian hơn, nhưng điểm chung là không thể dừng lại ở kết quả của ba năm đào tạo.
Vì vậy, giá trị của bác sĩ nội trú không nằm ở việc cứ đỗ và học nội trú là mặc nhiên trở thành bác sĩ giỏi, mà ở việc họ được đặt trong một môi trường có nhiều điều kiện để phát triển hơn. Môi trường có thể mở ra cơ hội, nhưng người học mới quyết định mình tận dụng cơ hội ấy đến đâu.
Nhìn từ góc độ này, Match Day chỉ quyết định ai được bước vào chuyên ngành mình lựa chọn trước, còn năng lực nghề nghiệp của mỗi bác sĩ lại cần nhiều năm thực hành, học hỏi và tự hoàn thiện để chứng minh.
