Thêm SOHA trên Google
Trong 7 tháng đầu năm 2026, xuất khẩu dầu thô ESPO từ cảng Kozmino ở vùng Viễn Đông của Nga tăng 6% so với cùng kỳ năm ngoái. Đáng chú ý, trong bối cảnh Trung Quốc giảm mua dầu và nguồn cung từ Trung Đông bị gián đoạn, Ấn Độ đã tăng cường tiếp nhận loại dầu này.
ESPO là tên gọi của hỗn hợp dầu thô được vận chuyển từ khu vực Đông Siberia của Nga tới các thị trường châu Á thông qua tuyến đường ống Đông Siberia - Thái Bình Dương. Loại dầu này được đánh giá có chất lượng cao và lợi thế về thời gian vận chuyển đối với các khách hàng tại châu Á.
Theo dữ liệu của Vortexa và Kpler, Trung Quốc vẫn là khách hàng lớn nhất của dầu ESPO xuất khẩu qua Kozmino. Tuy nhiên, tỷ trọng của Trung Quốc trong các lô hàng từ cảng này đã giảm từ 88% xuống 83%.Đồng thời, thị phần xuất khẩu ESPO sang Ấn Độ đã tăng từ 12% lên 16% trong 7 tháng đầu năm 2026.
Sự dịch chuyển này diễn ra trong bối cảnh lượng mua dầu của Trung Quốc giảm trong tháng 5 và tháng 6. Cùng thời điểm, những gián đoạn nguồn cung tại Trung Đông khiến một số lô dầu dự kiến được các nhà máy lọc dầu Ấn Độ tiếp nhận vào đầu mùa hè bị trì hoãn.
Dmitry Prokofiev, Giám đốc truyền thông đối ngoại của NEFT Research, cho rằng yếu tố chính thúc đẩy Ấn Độ tăng mua ESPO là vấn đề logistics, trong khi Trung Quốc giảm nhập khẩu trong giai đoạn từ tháng 4 đến tháng 6.
Theo ông Prokofiev, ESPO vẫn là nguyên liệu quan trọng đối với các nhà máy lọc dầu độc lập của Trung Quốc, thường được gọi là “teapot”. Các nhà máy này ưa chuộng ESPO nhờ chất lượng dầu cao và thời gian giao hàng tương đối ngắn.
Trong khi đó, các nhà máy lọc dầu Ấn Độ thường ưu tiên dầu Urals của Nga. So với Urals, ESPO có chi phí và thời gian vận chuyển cao hơn, khiến loại dầu này chủ yếu được các doanh nghiệp Ấn Độ xem như một nguồn thay thế khi nguồn cung quen thuộc gặp vấn đề.
Do đó, các chuyên gia nhận định Ấn Độ không thực sự giành thị phần dầu ESPO của Trung Quốc. Thay vào đó, các nhà máy lọc dầu Ấn Độ chủ yếu tận dụng những lô hàng mà phía Trung Quốc không mua trong thời điểm lượng nhập khẩu dầu thô của nước này giảm.
Xu hướng này cũng cho thấy những thay đổi trên thị trường dầu mỏ có thể nhanh chóng làm đảo chiều các tuyến thương mại. Khi một khách hàng lớn như Trung Quốc giảm mua, Ấn Độ có thể trở thành bên tiếp nhận một phần nguồn cung dư ra, đặc biệt trong lúc các tuyến vận chuyển và nguồn cung từ khu vực khác bị gián đoạn.
Tuy nhiên, lượng dầu Nga đến Ấn Độ đã có dấu hiệu giảm trở lại trong tháng 8 sau khi đạt mức cao kỷ lục vào tháng 7. Các cuộc tấn công của Ukraine nhằm vào cơ sở hạ tầng xuất khẩu dầu của Nga, cùng với sự cạnh tranh từ Trung Quốc đối với nguồn dầu Nga, được cho là những yếu tố khiến lượng dầu Nga được Ấn Độ tiếp nhận giảm xuống.
