Việt Nam có loại cây mọng nước mọc tràn lan được Ai Cập gọi là "cây bất tử": Giảm cân, dưỡng da, hút đường trong máu

Đó chính là cây nha đam!

Tại Việt Nam, cây nha đam (hay còn gọi là lô hội tên khoa học Aloe vera) là loại cây cực kỳ quen thuộc. Chúng ta có thể dễ dàng bắt gặp lô hội mọc rải rác ngoài bờ rào, trong vườn nhà, hay chễm chệ trên những chậu cây cảnh nơi ban công, sân thượng của nhiều gia đình.

Theo nghiên cứu công bố năm 2010 của các nhà khoa học Ấn Độ với tiêu đề "Lô hội: Cây bất tử", người Ai Cập cổ đại từng gọi đây là "cây bất tử" nhờ sức sống dẻo dai, bền bỉ đến kinh ngạc. Trong lịch sử, Nữ hoàng Cléopâtre đã dùng cây này để dưỡng da mịn màng, còn Đại đế Alexandros sử dụng để trị vết thương cho binh lính.

Dưới góc độ Y học cổ truyền, Gs.Ts Đỗ Tất Lợi ghi nhận trong sách Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam rằng nha đam có vị đắng, tính hàn, quy vào 4 kinh can, tỳ, vị, đại tràng, sở hữu tác dụng thanh nhiệt, sát trùng, lương can và thông tiện. 

Song song đó, Y học hiện đại cũng chứng minh lô hội là "kho báu sinh học" khi chứa hơn 75 hợp chất quý giá. Phân tích sinh hóa cho thấy loại cây này dồi dào các phức hợp vitamin A, C, E, B12, khoáng chất (canxi, kali, kẽm, selen), cùng hàng loạt enzym tiêu hóa, axit salicylic tự nhiên, saponin, 20 loại axit amin và các polysaccharide đặc trưng như acemannan, glucomannan.

10 lợi ích sức khỏe và làm đẹp vượt trội của cây nha đam 

Với đặc tính lành tính và đa năng, bạn có thể dễ dàng sử dụng nha đam trong cuộc sống hằng ngày bằng nhiều cách khác nhau như: chế biến thành các món ăn, thức uống thanh nhiệt, gọt lấy gel tươi thoa trực tiếp làm mặt nạ dưỡng da, ủ tóc hoặc dùng bôi lên da...

Nếu dùng lô hội đúng cách, bạn sẽ nhận được rất nhiều lợi ích:

1. Hút đường trong máu, hỗ trợ chữa tiểu đường

Các hoạt chất polysaccharide và glycoprotein trong nha đam giúp kích thích tế bào tụy tăng tiết insulin, đồng thời nâng cao độ nhạy của tế bào đối với hormone này. Nghiên cứu đăng trên Tạp chí Y khoa Y học Thay thế và Bổ sung (Journal of Alternative and Complementary Medicine) cho thấy việc tiêu thụ nha đam giúp giảm đáng kể lượng đường huyết lúc đói ở bệnh nhân tiểu đường tuýp 2.

2. Hỗ trợ giảm cân an toàn

Nhờ giàu enzym lipase, chất xơ hòa tan cùng hợp chất aloin, nha đam thúc đẩy quá trình trao đổi chất, hỗ trợ đốt cháy năng lượng và tăng cường khả năng tiêu hóa lipid. Y học cổ truyền coi đây là liệu pháp "tiêu tích trệ", hỗ trợ đào thải chất béo thừa ra khỏi cơ thể tự nhiên.

3. Dưỡng da, mờ thâm và phục hồi tổn thương

Gel nha đam chứa phức hợp vitamin A, C, E cùng bradykinase (một enzym giảm viêm). Khi thoa ngoài da, các hoạt chất này ức chế vi khuẩn mụn, làm dịu vết cháy nắng, mẩn đỏ và kích thích tổng hợp collagen, elastin giúp tái tạo cấu trúc da mới.

4. Giảm cholesterol và bảo vệ tim mạch

Nghiên cứu từ Đại học Y khoa Maryland (Mỹ) chỉ ra hợp chất sterol thực vật (β-sitosterol) trong nha đam có khả năng cạnh tranh và ức chế sự hấp thu cholesterol xấu (LDL) cùng triglyceride tại ruột, giúp gia tăng cholesterol tốt (HDL) và ngăn ngừa xơ vữa động mạch.

5. Cải thiện chứng ợ nóng và trào ngược dạ dày

Các enzym kháng viêm cùng hợp chất glucomannan giúp trung hòa axit dịch vị, làm se niêm mạc thực quản bị tổn thương. Nghiên cứu đăng trên Journal of Traditional Chinese Medicine khẳng định siro nha đam mang lại hiệu quả giảm trào ngược (GERD) tương đương các thuốc kháng axit phổ biến nhưng ít tác dụng phụ hơn.

5. Trị táo bón, nhuận tràng thông tiện

Y học cổ truyền dùng tính hàn, tác dụng thông tiện của nha đam để trị chứng táo bón do nhiệt tích tụ. Y học hiện đại giải thích điều này nhờ hoạt chất anthraquinone (đặc biệt là barbaloin) ở nhựa vỏ nha đam giúp làm tăng tiết dịch ruột, tăng nhu động ruột và làm mềm phân.

7. Tăng cường sức khỏe hệ tiêu hóa

Ở liều lượng nhỏ, các enzym tiêu hóa như amylase và catalase trong nha đam giúp phân hủy đường và chất béo, làm giảm tình trạng chướng bụng, khó chịu, đồng thời chất nhầy mucopolysaccharide giúp làm lành các vết loét dạ dày nhẹ.

8. Tăng cường hệ miễn dịch

Nha đam dồi dào chất chống oxy hóa acemannan – một loại polysaccharide có khả năng kích thích hoạt động của các tế bào đại thực bào và bạch cầu. Điều này giúp hệ miễn dịch chủ động tiêu diệt vi khuẩn, virus và bảo vệ cơ thể trước các tác nhân gây bệnh.

9. Kháng khuẩn, chữa lành vết thương

Nhờ chứa axit salicylic tự nhiên (có đặc tính kháng khuẩn, giảm đau) kết hợp tính sát trùng theo Đông y, chiết xuất nha đam ngăn chặn nhiễm trùng ở các vết trầy xước, côn trùng cắn hoặc vết bỏng nhẹ, giúp tổn thương mau lành hơn.

10. Dưỡng ẩm da đầu và chống rụng tóc

Phức hợp vitamin B12, axit folic cùng các enzym proteolytic trong gel nha đam giúp tẩy tế bào chết hư tổn trên da đầu, làm sạch gàu, cân bằng độ pH và cung cấp độ ẩm chuyên sâu giúp nang tóc chắc khỏe.

Một số lưu ý quan trọng khi dùng nha đam

Dù dễ trồng và rất tốt nhưng nếu sử dụng sai cách, nha đam/lô hội vẫn có thể gây ra những tác hại không mong muốn nên cần cẩn trongh một chút khi sử dụng:

- Người tuyệt đối không nên dùng: Người có thể trạng tỳ vị hư nhược, hay bị tiêu chảy, người mắc bệnh trĩ, người bị tổn thương thận và đặc biệt là phụ nữ mang thai (do nha đam kích thích co bóp tử cung gây nguy cơ sẩy thai) không được tiêu thụ nha đam.

- Tránh ngộ độc nhựa nha đam: Nhựa vàng nằm ngay dưới vỏ xanh chứa aloin có tính kích ứng rất mạnh, dễ gây đau bụng, tiêu chảy cấp và tổn thương thận nếu uống liều cao. Khi sơ chế để ăn uống, nhất định phải gọt sâu hết lớp vỏ xanh và rửa thật sạch chất nhầy nhựa vàng này.

- Thử phản ứng trước khi thoa rộng: Người có làn da nhạy cảm nên thoa một lượng nhỏ gel nha đam lên vùng da cổ tay trước để kiểm tra kích ứng, tránh nguy cơ bị phát ban hay mẩn đỏ toàn mặt.