Ông Vương (tên nhân vật đã được thay đổi) năm nay 54 tuổi, đã về hưu sớm được 4 năm, sống cùng gia đình tại Chiết Giang (Trung Quốc). Kể từ khi biết mình mắc bệnh cao huyết áp và tiểu đường, ông luôn cố gắng sống lành mạnh, ăn ngủ có kỷ luật. Vì vậy, cái chết vì đột quỵ não chỉ sau giấc ngủ trưa của ông khiến ai nấy đều hoảng hốt.
Buổi trưa hôm đó trời rất nóng. Người con trai kể, bố mình buổi sáng đi tập thể dục sớm nên bỏ lỡ bữa sáng, bữa ăn ăn nhiều hơn bình thường. Ăn no xong ông vội vã đi thẳng lên phòng bật điều hòa ngủ. Bởi mấy năm nay, ông có thói quen dù bận thế nào cũng phải ngủ trưa ít nhất 1 tiếng rưỡi để "cơ thể phục hồi".
Đến gần 4 giờ chiều vẫn chưa thấy ông dậy xem vô tuyến hay đi đánh cờ như mọi ngày, người vợ bắt đầu lo lắng. "Lúc đầu tôi nghĩ nay ông ấy mệt nên ngủ nhiều hơn bình thường, nhưng trước giờ ông ấy ngủ trưa nhiều nhất cũng chỉ đến 3 giờ chiều. Tôi chuẩn bị bữa phụ vì nghĩ ông ấy cần bồi bổ, bảo con trai lên gọi bố thì nó hét thất thanh trên lầu. Ngay sau đó, chúng tôi gọi xe cấp cứu nhưng ông ấy đã không bao giờ tỉnh lại được nữa", bà vừa khóc vừa kể.
Ảnh minh họa
Còn theo lời anh con trai, anh gõ cửa phòng mãi không thấy bố phản hồi nên mở cửa vào thì thấy ông nằm co quắp trên mặt đất, ngay sát mép giường. Ông còn thở nhưng rất yếu, hoàn toàn mất ý thức. Đến bệnh viện, bác sĩ cấp cứu chẩn đoán ông bị nhồi máu não, một dạng đột quỵ và qua đời ngay trong đêm hôm đó dù đội ngũ y tế hết lòng cứu chữa.
3 sai lầm khi ngủ trưa phá mạch máu, tăng nguy cơ đột quỵ
Trước đó, khi ông Vương còn nằm trong phòng cấp cứu, bác sĩ điều trị Zhang Jieying (Chiết Giang, Trung Quốc) tìm manh mối về bệnh sử thông qua người nhà thì phát hiện điểm bất thường.
Ngồi bệt trước hành lang cấp cứu với giọng lạc hẳn đi vì khóc quá nhiều, vợ ông Trương kể ông bị cao huyết áp và tiểu đường nhưng chăm uống thuốc cũng rất chú ý chăm sóc sức khỏe. "Ông ấy sống lành mạnh lắm. Không dám uống rượu, ăn no xong là vội đi ngủ trưa đến chiều cho cơ thể nghỉ ngơi", người vợ nói. Bác sĩ Zhang càng nghe càng nhíu mày, cuối cùng, anh không kìm được mà nói với bà: "Ngủ trưa kiểu ấy thì khác gì phá mạch máu. Với người ngoài 50 tuổi lại có tiền sử huyết áp cao, tiểu đường nhiều năm thì thậm chí còn như tự sát".
Hóa ra, kể từ khi nghỉ hưu, 4 năm nay ông Vương liên tục mắc cùng lúc 3 sai lầm tai hại khi ngủ trưa:
1. Nằm ngủ ngay sau khi ăn no
Ngay sau bữa ăn, một lượng máu khổng lồ phải dồn về hệ tiêu hóa để làm việc, khiến lưu lượng máu tuần hoàn lên não sụt giảm đáng kể. Với người mắc bệnh tiểu đường có độ nhớt máu cao, lớp nội mạc mạch máu vốn đã tổn thương và suy yếu. Việc nằm xuống ngủ ngay lúc này khiến tuần hoàn xáo trộn, tình trạng thiếu máu não cục bộ kết hợp áp lực dạ dày sẽ kích thích các cơn co thắt mạch máu đột ngột, tăng nguy cơ đột quỵ thiếu máu cục bộ.
2. Ngủ trưa quá dài
Ảnh minh họa
Việc ngủ quá lâu khiến nhịp tim hạ thấp, nhịp thở chậm lại và dòng máu chảy uể ướt qua các đoạn mạch. Ở người có tiền sử cao huyết áp, thành mạch máu vốn đã xơ vữa, giòn và kém đàn hồi. Lưu lượng máu di chuyển quá chậm chạp chính là môi trường lý tưởng để các cục máu đông hình thành gây tắc nghẽn mạch máu, dẫn đến biến cố đột quỵ nguy hiểm. Trong khi đó ông Vương thường ngủ trưa ít nhất 1 tiếng rưỡi, có những hôm ngủ thẳng từ 12 giờ trưa tới 3 giờ chiều.
3. Bật dậy đột ngột ngay khi vừa tỉnh giấc
Trước giờ, bản thân ông Vương và người nhà đều tưởng thói quen này của ông là tốt. nhưng bác sĩ Zhang giải thiach, sự chuyển trạng thái từ ngủ sâu sang hoạt động quá nhanh kích thích hệ thần kinh giao cảm, làm huyết áp tăng vọt kịch trần trong thời gian ngắn. Thành mạch máu vốn đã bị bào mòn mỏng dính do các bệnh lý mạn tính không thể chịu nổi áp lực tăng đột ngột này nên đã vỡ tung, gây ra cơn đột quỵ xuất huyết não khiến bệnh nhân tử vong vì không được cấp cứu kịp thời.
Ngủ trưa thế nào mới tốt?
Bác sĩ Zhang nhấn mạnh, ngủ trưa vốn tốt nhưng phải ngủ sao cho hợp lý, nếu không sẽ phản tác dụng. Để giấc ngủ trưa phát huy hiệu quả phục hồi cơ thể mà không gây ra biến cố đột quỵ hay làm tàn phá mạch máu, hại sức khỏe, mệt mỏi hơn khi thức dậy thì cần nhớ vài điều:
- Thời gian lý tưởng: Chỉ nên chợp mắt nhẹ nhàng từ 15 - 30 phút, tuyệt đối tránh ngủ quá 45 phút để mạch máu và hệ thần kinh luôn duy trì ở mức áp lực ổn định. Chỉ ngủ trưa trên 45 phút với các trường hợp đặc biệt được bác sĩ hướng dẫn.
- Nghỉ ngơi đúng thời điểm: Sau bữa ăn trưa, nên ngồi nghỉ hoặc vận động đi lại nhẹ nhàng khoảng 15- 30 phút cho hệ tiêu hóa ổn định rồi mới bắt đầu nằm ngủ.
- Không gian và tư thế ngủ trưa: Nên chọn nơi yên tĩnh và tối, nằm trên mặt phẳng thoải mái thay vì ngồi hay gục ra bàn. Cũng không nên nằm gối lên tay, trùm chăn kín mặt.
Ảnh minh họa
- Quy tắc "dậy chậm 2 phút": Khi tỉnh giấc, hãy nằm yên nhắm mắt khoảng 1 phút để cơ thể thích ứng, sau đó từ từ ngồi dậy vươn vai nhẹ nhàng thêm 1 phút trước khi bước chân xuống giường.
Đặc biệt, những người có bệnh nền như ông vương cần luôn theo dõi sát sao các chỉ số huyết áp, đường huyết và uống thuốc đúng liều lượng theo phác đồ điều trị của bác sĩ để bảo vệ thành mạch máu vững chắc, chủ động phòng ngừa đột quỵ.
Nguồn và ảnh: Sohu, The Paper