Thêm SOHA trên Google
Sân thượng vốn là khu vực chịu nắng, mưa và gió gần như trực tiếp. Vì vậy, nhiều gia đình lựa chọn làm thêm mái che để có chỗ phơi quần áo, đặt máy giặt, trồng cây hoặc đơn giản là giảm nắng hắt xuống tầng dưới. Tuy nhiên, mái che sân thượng không chỉ là dựng vài cột rồi lợp một lớp vật liệu phía trên. Từ vật liệu, độ cao, khả năng thoát nước đến cách liên kết với công trình đều ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả sử dụng về lâu dài. Nếu đang chuẩn bị làm mái che trên sân thượng, gia đình nên chú ý những vấn đề sau.
1. Đừng chỉ chọn vật liệu vì tiêu chí "che được nắng mưa"
Tôn, kính, tấm polycarbonate hay các dạng mái nhẹ đều có thể được sử dụng cho sân thượng, nhưng mỗi loại mang đến trải nghiệm rất khác nhau. Tôn có ưu điểm là tương đối nhẹ, thi công nhanh và chi phí thường dễ tiếp cận. Tuy nhiên, một số loại tôn có thể hấp thụ nhiệt mạnh vào ngày nắng và tạo tiếng ồn khá lớn khi trời mưa. Nếu sân thượng nằm ngay phía trên phòng ngủ hoặc không gian sinh hoạt, đây là điều đáng cân nhắc. Gia đình muốn dùng tôn có thể tìm hiểu loại có lớp cách nhiệt hoặc kết hợp thêm giải pháp giảm nóng phù hợp. Trong khi đó, kính hoặc tấm lấy sáng giúp không gian phía dưới sáng và thoáng về thị giác nhưng không đồng nghĩa với việc khu vực này sẽ mát. Nếu phần mái nhận nắng trực tiếp trong nhiều giờ, lượng nhiệt truyền xuống phía dưới vẫn có thể đáng kể. Do đó, trước khi chọn vật liệu, hãy xác định rõ sân thượng cần mái che để làm gì. Một khu vực chỉ dùng để phơi đồ sẽ có yêu cầu khác với sân thượng được tận dụng làm nơi ngồi nghỉ hoặc sinh hoạt thường xuyên.
2. Mái càng kín chưa chắc càng tốt
Muốn tránh mưa hắt và nắng chiếu, nhiều gia đình có xu hướng che gần như kín toàn bộ sân thượng. Cách làm này có thể giải quyết được một vấn đề nhưng đồng thời tạo ra vấn đề khác: không gian trở nên nóng và bí. Đặc biệt, nếu xung quanh sân thượng đã có tường cao hoặc được quây thêm các mặt bên, một mái che quá thấp và quá kín sẽ hạn chế khả năng lưu thông không khí. Vào mùa hè, nhiệt tích tụ phía dưới mái có thể khiến khu vực này nóng hơn đáng kể. Bởi vậy, khi thiết kế nên tính cả khoảng thoáng và đường lưu thông của không khí thay vì chỉ tìm cách "bịt" sân thượng khỏi thời tiết. Nếu cần hạn chế mưa tạt ở một hướng nhất định, có thể xử lý riêng phía đó thay vì quây kín tất cả các mặt.
3. Đặc biệt chú ý đến khả năng chịu gió của mái
Đây là vấn đề không nên xem nhẹ bởi sân thượng thường là một trong những vị trí đón gió mạnh nhất của ngôi nhà. Một mái che có diện tích càng lớn thì tác động của gió lên kết cấu càng cần được tính toán cẩn thận. Khung mái, cột, mối nối và vị trí neo vào công trình cần đủ chắc chắn, phù hợp với vật liệu sử dụng cũng như điều kiện thực tế của ngôi nhà. Không nên chỉ dựa vào kinh nghiệm kiểu "nhà khác làm như vậy vẫn được", bởi chiều cao, vị trí và mức độ chắn gió của mỗi công trình không giống nhau. Đặc biệt với mái nhẹ, việc liên kết không phù hợp có thể khiến mái rung, phát ra tiếng động khi gió lớn, lâu ngày làm lỏng các vị trí bắt vít hoặc liên kết. Với mái có diện tích lớn hoặc nhà ở khu vực thường xuyên chịu gió mạnh, nên để đơn vị có chuyên môn khảo sát và tính toán kết cấu trước khi thi công.
4. Phải tính đường thoát nước ngay từ đầu
Mái che không thể chỉ có nhiệm vụ đẩy nước mưa ra khỏi khu vực phía dưới. Quan trọng hơn là nước sau đó sẽ đi đâu. Mái cần có độ dốc phù hợp để nước không đọng thành từng vũng trên bề mặt. Đồng thời, máng thu và đường thoát nước nên được bố trí để nước được dẫn về đúng vị trí thay vì chảy tự do xuống sân thượng, tạt sang nhà bên cạnh hoặc dồn vào chân tường. Một lỗi khá phiền phức là để nước từ mái che liên tục chảy vào khu vực tiếp giáp giữa tường và sàn. Qua thời gian, đây có thể trở thành một trong những vị trí dễ xuất hiện tình trạng ẩm hoặc thấm nước. Vì thế, thoát nước nên được tính cùng lúc với thiết kế mái, không phải đợi đến khi trời mưa mới tìm cách bổ sung.
5. Hạn chế khoan, đục tùy tiện vào sàn mái
Sàn sân thượng cũng chính là khu vực rất nhạy cảm với vấn đề chống thấm. Nếu việc lắp cột, chân đế hoặc các chi tiết khác làm ảnh hưởng đến lớp chống thấm mà không được xử lý lại đúng cách, nước có thể len theo vị trí khoan hoặc khe hở xuống phía dưới. Ban đầu, dấu hiệu đôi khi chỉ là một vệt ố nhỏ trên trần. Nhưng khi phát hiện được điểm thấm ở tầng dưới, việc tìm chính xác đường nước đi và sửa chữa có thể phức tạp hơn nhiều so với xử lý ngay trong quá trình làm mái. Gia đình nên trao đổi rõ với đơn vị thi công về phương án liên kết khung mái và cách hoàn thiện chống thấm tại các vị trí tác động vào sàn, tường.
6. Đừng quên những thứ sẽ đặt bên dưới mái che
Nhiều sân thượng sau khi có mái nhanh chóng trở thành nơi đặt máy giặt, tủ chứa đồ, máy bơm, giá phơi hoặc các thiết bị điện khác. Vì thế, ngay từ lúc làm mái nên hình dung cách sử dụng khu vực này về sau.Chẳng hạn, nếu đặt máy giặt, mái phải hạn chế được mưa tạt chứ không chỉ che mưa từ phía trên. Nếu bố trí ổ cắm, vị trí cần tránh nguy cơ tiếp xúc với nước. Nếu dùng sân thượng để phơi đồ, mái quá thấp hoặc không gian quá kín lại khiến quần áo lâu khô. Việc xác định công năng trước giúp gia đình lựa chọn chiều cao, phạm vi mái và mức độ che chắn hợp lý hơn.
7. Sau những đợt mưa gió lớn, nên dành vài phút kiểm tra mái
Mái che nằm ngoài trời quanh năm nên không phải hạng mục "làm một lần rồi quên". Nắng nóng, mưa và gió liên tục có thể khiến một số chi tiết xuống cấp theo thời gian. Sau những đợt mưa bão hoặc gió mạnh, gia đình có thể quan sát xem mái có rung bất thường hay không, vít và mối nối có dấu hiệu lỏng, tấm lợp có xô lệch, máng nước có bị tắc bởi lá cây hoặc rác hay không. Những dấu hiệu nhỏ nếu được phát hiện sớm thường dễ xử lý hơn nhiều.
Cuối cùng, mái che sân thượng nên được xem là một phần của công trình chứ không đơn thuần là hạng mục lắp thêm để tránh nắng mưa. Một thiết kế phù hợp cần đồng thời giải quyết được khả năng che chắn, thông thoáng, thoát nước, độ chắc chắn và nhu cầu sử dụng thực tế. Với những mái có diện tích lớn hoặc phải can thiệp vào kết cấu hiện hữu, gia đình nên tham khảo người có chuyên môn trước khi thi công thay vì tự làm theo kinh nghiệm.
