Thêm SOHA trên Google
Ông Vương có một thực đơn cố định mỗi sáng: một bát cháo trắng ăn cùng dưa muối, thêm hai quả trứng muối, thỉnh thoảng ăn thêm một chiếc quẩy. Bữa sáng vừa nhanh gọn, lại đậm đà nên ông duy trì thói quen này suốt nhiều năm.
Thế nhưng trong một lần kiểm tra sức khỏe gần đây, bác sĩ phát hiện huyết áp của ông cao và kết quả xét nghiệm nước tiểu xuất hiện bất thường về protein niệu.
Sau khi hỏi kỹ về thói quen ăn uống, bác sĩ nhắc nhở: “Các vấn đề về thận không hình thành chỉ trong một ngày. Nhiều khi, những thói quen ăn uống không hợp lý kéo dài đang từng chút một làm tăng gánh nặng cho thận”.
Ông Vương không khỏi thắc mắc: “Bữa sáng cũng ảnh hưởng đến thận sao?”
Trên thực tế, một bữa sáng không thể khiến thận “hỏng” ngay lập tức. Tuy nhiên, nếu duy trì những thói quen ăn sáng không lành mạnh trong thời gian dài, chúng có thể làm tăng nguy cơ tăng huyết áp, béo phì, tiểu đường và các bệnh mạn tính khác. Đây lại là những yếu tố nguy cơ quan trọng của bệnh thận mạn.
Vì vậy, thay vì chỉ lo lắng về một món ăn cụ thể, điều quan trọng hơn là xem lại những thói quen ăn sáng hằng ngày.
Thứ nhất: Ăn sáng quá mặn có thể làm tăng gánh nặng cho thận
Nhiều người trung niên và cao tuổi thích những món ăn sáng đậm vị như cháo trắng với dưa muối, củ cải muối, đậu phụ lên men hoặc trứng muối.
Những món này giúp bữa ăn ngon miệng hơn nhưng cũng có thể khiến lượng muối tiêu thụ tăng đáng kể.
Ăn quá nhiều muối làm tăng lượng natri đưa vào cơ thể và về lâu dài có thể gây khó khăn cho việc kiểm soát huyết áp. Trong khi đó, tăng huyết áp là một trong những yếu tố nguy cơ quan trọng dẫn đến bệnh thận mạn.
Thận có vai trò điều hòa cân bằng nước và điện giải trong cơ thể. Khi thường xuyên tiêu thụ quá nhiều muối, cơ thể phải xử lý lượng natri cao hơn.
Do đó, thay vì ngày nào cũng ăn các món muối chua, nên giảm thực phẩm chế biến sẵn, đồng thời bổ sung rau củ, trái cây tươi hoặc trứng luộc để bữa sáng cân bằng hơn.
Thứ hai: Ăn sáng nhiều dầu mỡ trong thời gian dài làm tăng gánh nặng chuyển hóa
Không ít người có quan niệm rằng “bữa sáng phải ăn ngon và đủ chất”, vì thế thường xuyên lựa chọn quẩy chiên, bánh chiên hoặc các món chiên rán.
Thỉnh thoảng ăn một lần thường không phải vấn đề. Tuy nhiên, nếu thực phẩm chiên rán trở thành món chính trong bữa sáng hằng ngày, cần lưu ý đến tổng năng lượng và chất béo nạp vào.
Chế độ ăn nhiều dầu mỡ có thể góp phần làm tăng nguy cơ thừa cân, béo phì và rối loạn mỡ máu. Những vấn đề chuyển hóa này không chỉ liên quan đến bệnh tim mạch mà còn có thể ảnh hưởng gián tiếp đến sức khỏe thận.
Có thể thay đổi bằng các lựa chọn như ngô hấp, bánh mì nguyên cám, cháo yến mạch hoặc các loại ngũ cốc nguyên hạt để tạo cảm giác no mà giảm lượng chất béo.
Thứ ba: Chỉ ăn tinh bột mà thiếu protein chất lượng cao
Một số người cao tuổi có bữa sáng rất đơn giản, chẳng hạn chỉ ăn một bát cháo trắng hoặc một chiếc bánh bao.
Cách ăn này có thể dễ tiêu hóa nhưng chưa chắc cung cấp đầy đủ dinh dưỡng.
Sau một đêm ngủ, cơ thể vẫn cần được bổ sung một lượng protein chất lượng cao cùng vitamin và khoáng chất phù hợp.
Thiếu protein kéo dài không có lợi cho việc duy trì khối lượng cơ và tình trạng dinh dưỡng tổng thể.
Tuy nhiên, với những người đã được chẩn đoán mắc bệnh thận mạn, lượng protein cần được điều chỉnh theo hướng dẫn của bác sĩ hoặc chuyên gia dinh dưỡng.
Đối với phần lớn người trưởng thành khỏe mạnh, có thể bổ sung trứng, sữa, sữa chua không đường, sữa đậu nành hoặc các sản phẩm từ đậu nành vào bữa sáng để cải thiện chất lượng dinh dưỡng.
Thứ tư: Thường xuyên bỏ bữa sáng có thể làm xáo trộn nhịp ăn uống
Một số người bỏ bữa sáng vì muốn giảm cân, một số khác ngủ dậy muộn hoặc đơn giản nghĩ rằng “không đói thì không cần ăn”.
Lâu dần, bữa sáng trở thành bữa ăn dễ bị bỏ qua nhất trong ngày.
Các nghiên cứu hiện nay cho thấy duy trì giờ ăn tương đối đều đặn có thể giúp hình thành nhịp ăn uống ổn định. Việc thường xuyên bỏ bữa sáng có thể ảnh hưởng đến cách phân bổ thức ăn trong cả ngày, khiến một số người ăn nhiều hơn vào bữa trưa hoặc tối, đồng thời có thể liên quan đến nguy cơ béo phì và rối loạn đường huyết.
Tuy nhiên, không phải ai cũng cần ăn sáng vào cùng một thời điểm và mỗi mô hình ăn uống có thể phù hợp với những nhóm người khác nhau.
Với phần lớn người trung niên và cao tuổi, duy trì một bữa sáng đều đặn, cân bằng vẫn là lựa chọn phù hợp với các nguyên tắc ăn uống lành mạnh.
Thứ thực sự gây hại cho thận là lối sống không lành mạnh kéo dài
Nhiều người chỉ tập trung vào một bữa ăn mà quên rằng sức khỏe thận chịu ảnh hưởng bởi nhiều yếu tố trong thời gian dài.
Trên thực tế, sự tiến triển của bệnh thận mạn thường liên quan chặt chẽ hơn đến những yếu tố như tăng huyết áp không được kiểm soát tốt, tiểu đường, hút thuốc, béo phì, lạm dụng thuốc giảm đau hoặc một số loại thuốc có khả năng gây tổn thương thận và lối sống thiếu lành mạnh.
Nói cách khác, bữa sáng chỉ là một phần trong chế độ ăn uống tổng thể. Muốn bảo vệ thận, điều quan trọng là duy trì lối sống lành mạnh trong thời gian dài.
