Mỗi khi nhắc đến chuyện kèm con làm bài tập, không ít cha mẹ đều có chung một cảm giác: từ kiên nhẫn đến bực bội chỉ cách nhau vài phút. Nhiều gia đình tối nào cũng trải qua cảnh nhắc nhở, quát mắng, thậm chí căng thẳng vì con chậm chạp hoặc mất tập trung.
Giữa lúc nhiều phụ huynh coi việc ngồi kèm con học mỗi tối là điều không thể thiếu, cách nuôi dạy của một bà mẹ tốt nghiệp Đại học Thanh Hoa (Trung Quốc) lại gây nhiều tranh luận. Chị không kiểm tra từng bài tập, không ngồi cạnh giám sát, cũng không thức khuya chờ con làm xong bài. Bí quyết của chị chỉ gói gọn trong một "gia quy": 21h30 tắt đèn đi ngủ. Nếu con chưa làm xong bài, vẫn phải đi ngủ đúng giờ.
Chính sự "lười biếng" này ban đầu khiến nhiều người khó hiểu. Tuy nhiên, kết quả cuối cùng lại bất ngờ: cậu con trai học lớp 6 không chỉ tự giác hoàn thành bài tập mà còn biết tự quản lý thời gian và chịu trách nhiệm với việc học của mình.
Ảnh minh hoạ
Tự giác không phải bẩm sinh mà được rèn từ nhỏ
Nhà tâm lý học người Mỹ - M. Scott Peck từng viết trong cuốn Con đường ít người đi : "Tự kỷ luật là công cụ quan trọng nhất để giải quyết những vấn đề của cuộc sống". Theo người mẹ, mục tiêu cuối cùng của việc rèn kỷ luật không phải để kiểm soát con mà giúp con có khả năng tự quản lý cuộc sống của mình.
Tận dụng "giai đoạn nhạy cảm về trật tự"
Khoảng 2 tuổi là thời điểm trẻ bắt đầu bước vào giai đoạn rất nhạy cảm với các quy tắc và trình tự sinh hoạt. Đây cũng là lúc cha mẹ dễ xây dựng cho con những thói quen tốt. Thay vì áp đặt, cha mẹ nên cùng con thống nhất các quy định như giờ đi ngủ, lịch sinh hoạt hay nghi thức trước khi ngủ và kiên trì thực hiện mỗi ngày. Khi những việc này trở thành thói quen, trẻ sẽ dần hình thành ý thức tự giác.
Đừng liên tục ra lệnh
Nhiều phụ huynh thường nói: "Đi ngủ ngay!", "Ngồi vào bàn học!" Người mẹ này lại thường hỏi con: "Con nghĩ bây giờ mình cần làm gì?". Câu hỏi tưởng đơn giản nhưng giúp trẻ tự suy nghĩ và chủ động đưa ra quyết định thay vì chỉ làm theo mệnh lệnh. Lâu dần, trẻ sẽ hình thành thói quen tự nhắc bản thân.
Giúp con hiểu đúng về việc học
Người mẹ cho rằng muốn trẻ tự giác, trước hết phải giúp trẻ hiểu ba điều.
Học tập vốn không dễ
Chị không bao giờ nói học là chuyện nhẹ nhàng. Trái lại, chị thẳng thắn thừa nhận với con rằng học tập cần nhiều nỗ lực, cũng giống như công việc của người lớn. Leo núi càng cao càng mệt nhưng phong cảnh cũng đẹp hơn. Học tập cũng vậy, càng kiên trì, con càng có nhiều cơ hội phát triển.
Bài tập là trách nhiệm của chính con
Người mẹ từng hỏi nhiều học sinh: "Nếu chưa làm xong bài tập thì ai là người sốt ruột nhất?". Không ít đứa trẻ trả lời: "Bố mẹ". Điều đó cho thấy nhiều em coi việc học là trách nhiệm của cha mẹ chứ không phải của bản thân. Con trai chị cũng từng mải xem hoạt hình nên tối đó không kịp hoàn thành bài tập. Đến 21h30, chị vẫn yêu cầu con đi ngủ đúng giờ.
Sáng hôm sau, cậu bé tự đặt báo thức dậy sớm để hoàn thành phần còn lại. Sau vài lần như vậy, cậu hiểu rằng nếu quản lý thời gian không tốt thì người chịu hậu quả chính là mình. Theo người mẹ, đôi khi việc để trẻ trải nghiệm hậu quả tự nhiên còn hiệu quả hơn rất nhiều lời nhắc nhở.
Làm việc hiệu quả để có nhiều thời gian hơn
Thay vì ép con học nhiều hơn, chị giúp con nhận ra lợi ích của việc tập trung. Nếu hoàn thành bài tập nhanh và đúng, con sẽ có thêm thời gian đọc sách, chơi Lego hay làm điều mình thích. Khi trẻ thấy phần thưởng rõ ràng từ việc làm việc hiệu quả, các em sẽ chủ động hơn trong học tập.
Dạy con quản lý thời gian
Người mẹ cho rằng tự giác và quản lý thời gian luôn song hành. Để giúp con sử dụng thời gian hiệu quả, chị hướng dẫn từng bước:
- Giúp con nhận biết thời gian thông qua đồng hồ và lịch sinh hoạt.
- Chia một ngày thành từng khoảng thời gian cụ thể để trẻ hình dung mỗi hoạt động kéo dài bao lâu.
- Phân loại công việc thành hai nhóm: việc bắt buộc phải làm và việc muốn làm .
- Ưu tiên hoàn thành việc quan trọng trước rồi mới đến các hoạt động giải trí.
Theo chị, thời gian nghỉ ngơi cũng rất cần thiết vì giúp trẻ phục hồi năng lượng và học tập hiệu quả hơn.
Điều quan trọng không phải là cha mẹ ngồi cạnh
Rất nhiều phụ huynh đang vô tình biến việc học thành "cuộc chiến" của người lớn. Trong khi đó, điều trẻ cần không phải một người luôn ngồi cạnh thúc giục mà là những nguyên tắc rõ ràng, sự tin tưởng và cơ hội được tự chịu trách nhiệm về việc học của mình. Đúng 21h30, đèn vẫn tắt như thường lệ. Nếu bài tập chưa xong, con sẽ tự tìm cách sắp xếp thời gian vào ngày hôm sau.
Nghe có vẻ nghiêm khắc, nhưng chính sự nhất quán ấy đã giúp cậu bé từng bước hình thành tính tự giác, điều mà nhiều cha mẹ mong muốn nhưng rất khó dạy bằng những lời quát mắng hay sự kèm cặp suốt nhiều giờ mỗi tối.
Bởi suy cho cùng, mục tiêu của giáo dục không phải là để cha mẹ làm bài cùng con mỗi ngày, mà là giúp trẻ đủ năng lực để một ngày nào đó có thể tự học, tự quản lý bản thân và chịu trách nhiệm với chính cuộc sống của mình.
Thêm SOHA trên Google
