Thay vì chỉ thảo luận về tương lai hành tinh, hàng ngàn người đổ tiền vào các khoản đặt cược về nhiệt độ kỷ lục, sức mạnh của bão hay tốc độ tan băng, biến thiên tai thành một sàn giao dịch đầy biến động. Polymarket và Kalshi, hai nền tảng có trụ sở chính tại New York (Mỹ), đang trở thành tâm điểm của xu hướng đầu tư này. Theo Trung tâm Nghiên cứu Pew tại Washington, giữa năm 2025, tổng trị giá giao dịch hàng tháng trên toàn cầu của hai nền tảng đạt khoảng 2 tỷ USD. Đến tháng 4 năm nay, con số này đã tiến sát 24 tỷ USD.
Trong đó, các hiện tượng thời tiết cực đoan và thiên tai liên quan đến khí hậu đang nhanh chóng trở thành một loại “hàng hóa” trên các sàn dự đoán. Năm 2025, những thị trường liên quan đến khí hậu trên Kalshi ghi nhận gần 240 triệu USD trị giá giao dịch và được dự báo vượt 1 tỷ USD vào cuối năm 2026.
Người chơi có thể đặt cược vào nhiều kịch bản như Mỹ có hứng chịu bão cấp 5 trong năm nay; thế giới có xảy ra động đất mạnh 8 độ trong tháng này; Los Angeles có động đất trước năm 2027; Nhật Bản có động đất trước năm 2030; hay diện tích băng biển Bắc Cực có thu hẹp xuống dưới 5 triệu km2 trước khi mùa hè kết thúc.
Bà Katharine Hayhoe, nhà nghiên cứu khí hậu, Giám đốc khoa học của Tổ chức Bảo tồn thiên nhiên có trụ sở tại Mỹ, nhận định, biến đổi khí hậu đang tạo thêm cơ hội đặt cược khi nhiều hiện tượng cực đoan ngày càng nghiêm trọng. Trong 2 tuần đầu xảy ra các vụ cháy rừng nghiêm trọng tại Los Angeles, bang California, năm 2025, người dùng đã đặt cược hơn 1,2 triệu USD trên Polymarket về thời gian và hậu quả của các đám cháy.
Mới đây, nền tảng Wyldfyre, chuyên giao dịch dự đoán về cháy rừng tại California, cũng ra mắt với khẩu hiệu: “Không thể dự đoán cháy rừng, nhưng bạn có thể giao dịch dựa trên nó”. Tuy nhiên, bà Hayhoe cảnh báo, thị trường dự đoán khí hậu có thể tạo động cơ cho hành vi can thiệp, thao túng kết quả. Tại California, khoảng 90% số vụ cháy rừng do con người gây ra, chủ yếu từ hoạt động đốt rác, đốt lửa trại hoặc đốt pháo; dưới 10% xuất phát từ hành vi phóng hỏa.
Theo nhật báo The Globe and Mail của Canada, tháng 4 vừa qua, một nhà giao dịch bí ẩn đã thu lợi 21.000USD sau khi bị cáo buộc can thiệp vào một trạm đo thời tiết tại Paris (Pháp). Người này được cho là đã dùng bật lửa hoặc máy sấy tóc tác động vào cảm biến nhằm làm thay đổi số liệu.
Ở khía cạnh khác, nghiên cứu của Đại học Columbia (Mỹ) cho thấy việc tham gia các thị trường dự đoán khí hậu có thể khiến mọi người quan tâm hơn đến hiện tượng nóng lên toàn cầu, thậm chí làm thay đổi quan điểm của một số người vốn hoài nghi về biến đổi khí hậu.
Thị trường dự đoán khí hậu vì thế vừa có thể trở thành công cụ nâng cao nhận thức về biến đổi khí hậu, vừa gây tranh cãi về nguy cơ thao túng thị trường và vấn đề đạo đức, khi những thiên tai gây tổn thất nặng nề về người và tài sản lại trở thành cơ hội kiếm lời.
Thêm SOHA trên Google
