Đề xuất nghiên cứu tách riêng kỳ thi Tốt nghiệp THPT và Tuyển sinh Đại học từ Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa và Xã hội Nguyễn Đắc Vinh đang nhận được rất nhiều sự đồng thuận từ dư luận. Sau hàng loạt bất cập và sự cố gian lận thi cử, đông đảo phụ huynh khẳng định đã đến lúc phải trả lại đúng giá trị thực cho từng kỳ thi, thà tốn thêm chi phí nhưng đổi lại sự minh bạch và công bằng cho sĩ tử.
"Nhiều năm nuôi con ăn học, sợ nhất là sự bất công"
Ngay sau khi thông tin đề xuất trên được đăng tải, các diễn đàn giáo dục và mạng xã hội đã bùng nổ hàng nghìn lượt bình luận. Trái với lo ngại về việc phụ huynh sẽ phản đối vì sợ "tốn kém, vất vả" như thời kỳ "thi chồng thi" trước đây, làn sóng dư luận lại nghiêng hẳn về phía ủng hộ.
Bày tỏ góc nhìn về vấn đề này, anh Minh Hoàng (phụ huynh tại Hà Nội) chia sẻ: "Gia đình nuôi con ăn học suốt 12 năm trời không quản tốn kém. Chi phí cho một kỳ thi quan trọng nhất đời người thực ra không đáng là bao nếu so với những mất mát do bất công mang lại. Hãy đặt mục tiêu cao nhất là sự nghiêm túc, công bằng chứ đừng đặt mục tiêu tiết kiệm!" .
Đồng quan điểm, nhiều phụ huynh cho rằng việc gộp "2 trong 1" suốt những năm qua dù mang lại sự tiện lợi trước mắt, nhưng lại tạo ra động lực quá lớn cho các hành vi gian lận. Khi một kỳ thi vừa dùng để xét hoàn thành chương trình phổ thông, vừa là "tấm vé vàng" bước chân vào các trường đại học top đầu, áp lực điểm số dễ bị đẩy lên mức đỉnh điểm.
Chị Thanh Hương (Nam Định) cũng bày tỏ trăn trở: "Nếu thi trắc nghiệm thuần túy và tổ chức phân tán tại các địa phương mà vẫn còn những "lỗ hổng" can thiệp điểm số, thì thà rằng cho con khăn gói lên các trung tâm lớn thi riêng. Vất vả vài ngày nhưng cầm kết quả trên tay thấy an tâm, không lo con mình bị gạt ra khỏi danh sách chỉ vì những "điểm ảo" của người khác".
Ảnh minh họa
Trả tuyển sinh về đúng giá trị thực
Từ thực tế theo dõi các kỳ thi qua nhiều năm, nhiều ý kiến thẳng thắn chỉ ra rằng bản chất của hai mục tiêu này vốn dĩ không thể gộp làm một. Trong khi thi tốt nghiệp THPT chỉ mang tính chất phổ cập nhằm kiểm tra kiến thức nền tảng tối thiểu, thì tuyển sinh đại học lại đòi hỏi tính phân hóa cao độ để chọn lọc nhân tài cho các ngành nghề chuyên sâu.
Một đề thi "vừa sức" để tỷ lệ đậu tốt nghiệp luôn đạt 97 - 99% rất khó có độ phân hóa sâu cho các trường đại học uy tín chọn đúng đầu vào. Ngược lại, nếu đề thi quá khó để phục vụ mục tiêu tuyển sinh đại học, nó lại gây ra áp lực không cần thiết cho những học sinh chỉ có nhu cầu học nghề hoặc ra trường đi làm ngay.
Nhìn lại giai đoạn trước đây, nhiều phụ huynh thuộc thế hệ 7X, 8X nhắc lại thời kỳ các trường đại học top đầu tự chủ ra đề riêng với sự phân hóa rõ rệt qua câu nói quen thuộc "Nhất Y, nhì Dược, tạm được Bách khoa..." . Dù quy trình thi cử thời điểm đó có vất vả hơn, nhưng đó lại là giai đoạn mà tính sàng lọc được xã hội đánh giá rất cao về tinh thần "học thật - thi thật - giá trị thật".
Đã đến lúc bãi bỏ thi tốt nghiệp, siết chặt đầu vào đại học?
Không dừng lại ở việc ủng hộ tách hai kỳ thi, một bộ phận không nhỏ phụ huynh còn đề xuất giải pháp dứt khoát hơn là bãi bỏ kỳ thi Tốt nghiệp THPT và giao trọn quyền tuyển sinh cho các trường Đại học.
Theo luồng ý kiến này, với tỷ lệ tốt nghiệp gần như tuyệt đối mỗi năm, việc huy động bộ máy khổng lồ cùng ngân sách lớn để tổ chức một kỳ thi quốc gia là chưa tối ưu, thay vào đó chỉ cần cấp Giấy chứng nhận hoàn thành chương trình THPT dựa trên quá trình học tập 3 năm cấp Ba để dồn toàn bộ nguồn lực và sự giám sát vào kỳ thi Tuyển sinh Đại học, nơi thực sự cần tính nghiêm túc và minh bạch.
Trong đó, các giải pháp nhận được nhiều sự đồng tình bao gồm việc phân cấp tuyển sinh khi các trường đại học top đầu tự chủ tổ chức thi hoặc liên kết dùng chung kết quả Đánh giá năng lực/Đánh giá tư duy, còn các trường tầm trung có thể xét tuyển bằng đề chung hoặc học bạ.
Đồng thời, các kỳ thi đại học cần được tổ chức tập trung tại các trung tâm kiểm định lớn của tỉnh/thành phố với hệ thống giám sát chuẩn mực, điều động giám thị chéo giữa các địa phương để triệt tiêu nạn "nâng điểm", kết hợp giảm tỷ lệ trắc nghiệm thuần túy và tăng bài thi tự luận đối với các môn tư duy như Toán để đánh giá đúng năng lực, kỹ năng trình bày của thí sinh và hạn chế tối đa việc can thiệp kỹ thuật vào bài thi.
Có thể thấy, phản ứng đồng thuận từ đông đảo phụ huynh cho thấy đề xuất nghiên cứu tách riêng kỳ thi tốt nghiệp THPT và đại học đã chạm đúng vào những trăn trở lớn của dư luận bấy lâu nay. Dù việc tái cấu trúc mô hình thi cử sẽ đòi hỏi bài toán tính toán kỹ lưỡng về lộ trình triển khai, nhưng mong mỏi chung từ phía xã hội vẫn là sớm có một phương án thi cử minh bạch, công bằng, trả lại đúng giá trị thực cho cả bậc học phổ thông lẫn tuyển sinh đại học.
Thêm SOHA trên Google
