Chuyên gia kể lại cảnh tượng ám ảnh khi vệ sinh điều hòa

Mới đây, một người ảnh hưởng trên mạng xã hội có tên Utah Lee ở Hồng Kông (Trung Quốc) đã thuê thợ đến vệ sinh điều hòa sau một năm không làm sạch. Khi ấy, cô đã sốc khi phát hiện bên trong có một tổ kiến, nhiều xác côn trùng và thậm chí cả một con tắc kè còn sống. Những bức ảnh được cô đăng trên Instagram cho thấy bụi bẩn, nấm mốc và cặn bám dày đặc bên trong thiết bị.

Trải nghiệm của Lee không phải là hiếm.

Mỗi khi mùa hè đến, điều hòa trở thành "cứu tinh" giúp người dân tránh cái nóng gay gắt và độ ẩm ngột ngạt ngoài trời. Khi nhiệt độ thường xuyên vượt 35°C, nhu cầu làm mát không gian sống càng trở nên cấp thiết.

Tuy nhiên, nếu không được vệ sinh và bảo dưỡng đúng cách, điều hòa rất dễ trở thành môi trường ẩm ướt lý tưởng cho nấm mốc, nấm, bụi bẩn và vi khuẩn phát triển.

Ông Philip Li, Chủ tịch Viện Dị ứng Hồng Kông và Giáo sư Miễn dịch học lâm sàng tại Đại học Hồng Kông, cho biết: "Những chiếc điều hòa bẩn thực chất vừa là nơi nuôi dưỡng, vừa là nguồn phát tán các tác nhân gây dị ứng."

Mỗi lần bật điều hòa chưa được làm sạch, toàn bộ bụi bẩn và nấm mốc tích tụ bên trong sẽ bị thổi trực tiếp vào không khí trong phòng.

Điều đó khiến các bào tử nấm mốc và hạt bụi liên tục xuất hiện trong không khí mà mọi người hít thở, thường kèm theo mùi ẩm mốc khó chịu.

Ông Jeff Lamb, Giám đốc công ty vệ sinh điều hòa Breathe-Easy (Hồng Kông), cho biết: "Mỗi ngày, chúng tôi đều gặp ít nhất một hoặc hai trường hợp điều hòa bẩn đến mức đáng báo động."

Ông kể đã từng chứng kiến một chiếc điều hòa hình thành cả một "hệ sinh thái nấm" bên trong, trong khi một chiếc khác phải lấy ra cả một xô đầy nấm mốc màu đen.

Không chỉ mất vệ sinh mà còn ảnh hưởng sức khỏe

Theo các chuyên gia, điều đáng lo không chỉ là vẻ ngoài bẩn của điều hòa.

Máy điều hòa không được vệ sinh còn tiềm ẩn nhiều nguy cơ đối với sức khỏe, đặc biệt ở những người vốn đã mắc các bệnh hô hấp.

Ông Philip Li cho biết: "Sự kết hợp giữa nấm mốc và các dị nguyên từ mạt bụi nhà có thể kích hoạt viêm mũi dị ứng hoặc cơn hen ở những người nhạy cảm."

Những đối tượng dễ bị ảnh hưởng gồm trẻ em, người cao tuổi và thậm chí cả vật nuôi.

Khi hít phải bào tử nấm mốc, cơ thể sẽ xuất hiện phản ứng viêm khiến đường thở sưng nề và co hẹp, gây nghẹt mũi, khò khè và khó thở.

Không chỉ gây hại cho phổi, việc thường xuyên hít phải nấm mốc còn có thể ảnh hưởng đến não bộ, dẫn đến tình trạng giảm tập trung, "sương mù não" (brain fog) và thay đổi tâm trạng.

Điều hòa bẩn còn làm tăng tiền điện

Ngoài nguy cơ đối với sức khỏe, điều hòa bẩn còn hoạt động kém hiệu quả.

Khi bụi bẩn bám dày trên bộ phận có nhiệm vụ làm lạnh không khí, máy sẽ phải hoạt động nhiều hơn để đạt được cùng mức nhiệt độ mong muốn.

Điều này khiến lượng điện tiêu thụ tăng lên, thời gian làm mát kéo dài hơn và làm tăng nguy cơ hỏng hóc, đặc biệt trong những tháng hè nóng ẩm khi điều hòa được sử dụng nhiều nhất.

Bao lâu nên vệ sinh điều hòa?

Ông Jeff Lamb khuyến nghị nên thuê đơn vị chuyên nghiệp vệ sinh điều hòa ít nhất một lần mỗi năm.

Tuy nhiên, để hạn chế nấm mốc phát triển – vốn thường bắt đầu xuất hiện sau khoảng 5–6 tháng kể từ lần vệ sinh gần nhất – tốt nhất nên vệ sinh điều hòa hai lần mỗi năm.

Mẹo tự vệ sinh và bảo dưỡng điều hòa tại nhà

Giữa các lần vệ sinh chuyên nghiệp, ông Jeff Lamb khuyến nghị:

- Làm sạch lưới lọc ít nhất mỗi tháng một lần, đặc biệt vào mùa hè. Nếu nuôi thú cưng hoặc sống ở tầng thấp, gần đường đông xe, nên vệ sinh mỗi tuần.

- Duy trì độ ẩm trong nhà ở mức 55–60% để hạn chế nấm mốc phát triển.

- Nếu điều hòa được lắp trong hoặc gần bếp, cần vệ sinh thường xuyên hơn vì dầu mỡ từ quá trình nấu ăn có thể theo khói và hơi nước bám vào bên trong máy.

- Không nên sử dụng các dung dịch vệ sinh bán sẵn trên thị trường. Theo chuyên gia, nhiều sản phẩm chứa hóa chất không mang lại hiệu quả làm sạch như mong đợi, thậm chí còn có thể ăn mòn các bộ phận tản nhiệt bên trong điều hòa.