Hôm nay, cái tên Steve Jobs bất ngờ trở thành chủ đề được nhiều học sinh và phụ huynh quan tâm, khi xuất hiện trong đề thi Ngữ văn THPT Quốc gia 2026 với câu hỏi liên quan đến việc làm thế nào để Việt Nam có những "Steve Jobs" của riêng mình.
Steve Jobs là nhà đồng sáng lập Apple, một trong những nhân vật có tầm ảnh hưởng lớn nhất trong lịch sử công nghệ thế giới. Ông được xem là người góp phần tạo nên cuộc cách mạng công nghệ với hàng loạt sản phẩm mang tính biểu tượng như Macintosh, iPod, iPhone và iPad. Nhờ tư duy sáng tạo khác biệt cùng khả năng nhìn thấy tương lai của công nghệ, Steve Jobs đã biến Apple từ một công ty khởi nghiệp trong gara thành tập đoàn giá trị hàng đầu thế giới.
Tuy nhiên, phía sau sự nghiệp lẫy lừng ấy là cuộc chiến kéo dài nhiều năm với căn bệnh ung thư tuyến tụy - căn bệnh cuối cùng đã cướp đi mạng sống của ông khi mới 56 tuổi.
Steve Jobs qua đời vì ung thư tuyến tụy
Ít ai biết rằng, căn bệnh khiến Steve Jobs qua đời lại được phát hiện khá sớm và từng được các bác sĩ đánh giá là có khả năng điều trị hiệu quả nếu can thiệp kịp thời.
Năm 2003, trong một lần đi khám vì sỏi thận, Steve Jobs được chẩn đoán mắc một dạng ung thư tuyến tụy hiếm gặp. Đây là loại ung thư thần kinh nội tiết tuyến tụy, chỉ chiếm khoảng 5% các trường hợp ung thư tuyến tụy và thường phát triển chậm hơn nhiều so với dạng ung thư tuyến tụy thông thường.
Ngay khi phát hiện bệnh, các bác sĩ đã khuyến nghị ông phẫu thuật càng sớm càng tốt. Gia đình, bạn bè và nhiều người thân cận cũng liên tục khuyên ông thực hiện phẫu thuật kết hợp các phương pháp điều trị chuẩn.
Tuy nhiên, Steve Jobs lại đưa ra quyết định khiến nhiều chuyên gia y khoa sau này tiếc nuối.
Theo cuốn tiểu sử do Walter Isaacson thực hiện, Jobs không muốn cơ thể mình bị phẫu thuật. Ông tin rằng có thể tìm kiếm những con đường điều trị khác ít xâm lấn hơn. Trong suốt 9 tháng sau chẩn đoán, thay vì phẫu thuật, ông thử nhiều phương pháp thay thế như ăn chay nghiêm ngặt, châm cứu, sử dụng thảo dược, thông đại tràng và thậm chí tìm đến các liệu pháp thôi miên.
Khoảng thời gian 9 tháng đó trở thành bước ngoặt định mệnh.
Trong khi Steve Jobs đặt niềm tin vào các phương pháp không chính thống, khối u vẫn tiếp tục phát triển. Đến năm 2004, ông mới đồng ý tiến hành phẫu thuật cắt bỏ khối u.
Sau ca mổ, Steve Jobs gửi thư cho toàn thể nhân viên Apple, cho biết ông mắc một dạng ung thư tuyến tụy hiếm gặp có thể chữa khỏi nếu được phẫu thuật kịp thời. Thời điểm đó, ông vẫn rất lạc quan về tương lai.
Nhưng diễn biến bệnh không thuận lợi như kỳ vọng.
Những năm sau đó, công chúng liên tục nhận thấy Steve Jobs gầy đi rõ rệt. Tại các sự kiện của Apple, ngoại hình hốc hác của ông khiến nhiều người lo lắng. Dù Apple nhiều lần khẳng định CEO của họ vẫn khỏe mạnh, sức khỏe của Jobs thực tế ngày càng suy giảm.
Năm 2009, ông buộc phải tạm rời công việc và sau đó trải qua ca ghép gan tại Tennessee. Lúc này, Steve Jobs đã chuyển sang sử dụng những phương pháp điều trị tiên tiến nhất. Ông được giải mã toàn bộ gene để tìm phương án điều trị cá thể hóa, đồng thời sang Thụy Sĩ thực hiện các liệu pháp xạ trị hiện đại.
Tuy nhiên, nhiều chuyên gia cho rằng thời gian trì hoãn điều trị ban đầu đã khiến ung thư có cơ hội lan rộng. Khi Steve Jobs chấp nhận phẫu thuật, tế bào ung thư đã bắt đầu di căn.
Sau một thời gian ngắn quay trở lại làm việc, tháng 1/2011 ông tiếp tục phải nghỉ phép điều trị. Đến tháng 8 cùng năm, Steve Jobs chính thức từ chức CEO Apple và chuyển giao vị trí cho Tim Cook.
Ngày 5/10/2011, Steve Jobs qua đời tại nhà riêng ở Palo Alto, California, hưởng dương 56 tuổi.
Nhìn lại cuộc đời ông, nhiều chuyên gia nhận định bi kịch lớn nhất không nằm ở việc mắc ung thư, mà ở việc một căn bệnh từng có cơ hội kiểm soát tốt lại bị trì hoãn điều trị trong giai đoạn quan trọng nhất.
Steve Jobs nổi tiếng với tư duy khác biệt, tinh thần phản biện và khả năng nhìn nhận thế giới theo cách riêng. Chính những phẩm chất giúp ông tạo nên những sản phẩm thay đổi nhân loại. Nhưng nghịch lý là khi đối mặt với bệnh tật, ông lại lựa chọn đặt niềm tin vào trực giác cá nhân hơn là lời khuyên của các bác sĩ. Và quyết định đó được cho là đã ảnh hưởng đáng kể đến tiên lượng sống của ông.
Những dấu hiệu cảnh báo ung thư tuyến tụy không nên bỏ qua
Ung thư tuyến tụy được xem là một trong những loại ung thư nguy hiểm nhất bởi bệnh thường diễn tiến âm thầm và rất khó phát hiện ở giai đoạn sớm. Theo Mayo Clinic, đa số bệnh nhân chỉ được chẩn đoán khi bệnh đã tiến triển hoặc lan sang các cơ quan khác.
Các triệu chứng có thể gặp gồm:
Đau bụng âm ỉ lan ra sau lưng.
Chán ăn kéo dài.
Sụt cân không rõ nguyên nhân.
Vàng da, vàng mắt.
Nước tiểu sẫm màu.
Phân nhạt màu hoặc nổi trên mặt nước.
Ngứa da kéo dài.
Mới phát hiện đái tháo đường hoặc bệnh tiểu đường đột ngột khó kiểm soát hơn.
Mệt mỏi, suy nhược.
Xuất hiện cục máu đông bất thường.
Do các triệu chứng thường mơ hồ, nhiều người dễ nhầm lẫn với các bệnh tiêu hóa thông thường, dẫn đến việc phát hiện muộn.
Ai có nguy cơ mắc ung thư tuyến tụy?
Một số yếu tố làm tăng nguy cơ mắc bệnh gồm: Hút thuốc lá, đái tháo đường type 2, viêm tụy mạn tính, béo phì, tiền sử gia đình có người mắc ung thư tuyến tụy, tuổi trên 65 và lạm dụng rượu bia.
Làm gì để giảm nguy cơ mắc bệnh?
Mayo Clinic khuyến nghị một số biện pháp giúp giảm nguy cơ ung thư tuyến tụy như:
Không hút thuốc lá hoặc chủ động cai thuốc.
Duy trì cân nặng hợp lý.
Tập thể dục thường xuyên.
Xây dựng chế độ ăn lành mạnh, nhiều rau xanh, trái cây và ngũ cốc nguyên hạt.
Hạn chế rượu bia.
Chủ động tầm soát nếu có tiền sử gia đình hoặc yếu tố nguy cơ cao.
Steve Jobs đã thay đổi thế giới bằng những ý tưởng táo bạo và tư duy khác biệt. Nhưng câu chuyện cuối đời của ông cũng để lại một bài học lớn cho hàng triệu người: sự sáng tạo và niềm tin cá nhân không thể thay thế bằng chứng khoa học khi đối mặt với bệnh tật.
Trong y học, thời gian đôi khi chính là sự sống. Một quyết định trì hoãn vài tháng có thể tạo ra khác biệt rất lớn giữa cơ hội chữa khỏi và một căn bệnh không còn khả năng kiểm soát. Với ung thư tuyến tụy nói riêng và ung thư nói chung, phát hiện sớm, điều trị đúng thời điểm và tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ vẫn là yếu tố quan trọng nhất để kéo dài sự sống và nâng cao chất lượng cuộc sống.
(Ảnh: Internet)
