Tiền tiểu đường là giai đoạn lượng đường trong máu đã cao vượt ngưỡng bình thường nhưng chưa chạm mức bệnh lý tiểu đường. Đây là thời điểm cực kỳ quan trọng vì cơ thể vẫn còn khả năng phục hồi nếu chúng ta thay đổi lối sống kịp thời. Ngược lại, nếu để tiến triển thành bệnh tiểu đường, bạn sẽ phải đối mặt với một bản án sức khỏe suốt đời, không thể điều trị dứt điểm và luôn tiềm ẩn nguy cơ biến chứng về tim mạch, thần kinh, thị lực.
Vì tiền tiểu đường thường không gây đau đớ hay ngứa ngáy rõ ràng, nhiều người chỉ đi khám khi đã quá muộn. Tuy nhiên, theo chuyên gia Li Si-xian (Trung Quốc) vùng đầu và mặt - nhất là khuôn mặt chính là nơi biểu hiện rõ nhất tình trạng "quá tải" đường của mạch máu. Việc phát hiện sớm các dấu hiệu này chính là chìa khóa để lật ngược tình thế trước khi bệnh thực sự khởi phát:
Mắt sưng húp và bọng mắt rõ rệt
Ảnh minh họa
Tình trạng này không đơn thuần là do thiếu ngủ hay uống nhiều nước trước khi đi ngủ. Khi lượng đường trong máu duy trì ở mức cao, nó gây tổn thương các mạch máu li ti và hệ thống mao mạch quanh mắt. Các mạch máu này trở nên yếu và dễ rò rỉ, khiến dịch mô thoát ra ngoài và tích tụ lại ở vùng da mỏng dưới mắt, tạo thành bọng mắt sưng nề.
Ngoài ra, kháng insulin còn gây ra tình trạng giữ natri, làm trầm trọng thêm hiện tượng tích dịch, khiến đôi mắt luôn trong trạng thái mệt mỏi và thiếu sức sống.
Tóc mỏng dần và da đầu đổ dầu quá mức
Lượng đường cao trong máu ảnh hưởng trực tiếp đến sự cân bằng của các hormone, đặc biệt là hormone tuyến giáp và androgen. Sự mất cân bằng này làm xáo trộn chu kỳ phát triển tự nhiên của nang tóc, khiến tóc chuyển sang giai đoạn nghỉ ngơi sớm hơn, dẫn đến rụng tóc và tóc mọc lại rất chậm.
Đồng thời, nồng độ insulin cao kích thích tuyến bã nhờn trên da đầu hoạt động mạnh mẽ, tạo ra môi trường bết dính, bóng dầu, không chỉ gây mất thẩm mỹ mà còn làm bít tắc nang tóc, cản trở sự phát triển của sợi tóc.
Mụn trứng cá trưởng thành dai dẳng
Nếu bạn đã qua tuổi dậy thì mà vẫn bị mụn tấn công, đặc biệt là vùng quanh hàm và cằm, thì đó là tín hiệu của rối loạn nội tiết do đường huyết. Khi cơ thể nạp quá nhiều đồ ngọt, tuyến tụy phải tiết ra lượng lớn insulin để xử lý. insulin cao sẽ thúc đẩy sản sinh các hormone tăng trưởng giống insulin (IGF 1), làm tăng tiết bã nhờn và kích thích các phản ứng viêm trong nang lông. Đây là lý do tại sao việc chăm sóc da bên ngoài thường không hiệu quả nếu lượng đường nạp vào bên trong vẫn đang ở mức "quá tải".
Bệnh gai đen trên khuôn mặt và cổ
Ảnh minh họa
Đây là một trong những dấu hiệu đặc hiệu nhất cảnh báo tình trạng kháng insulin và tiền tiểu đường. Các mảng da sẽ chuyển sang màu nâu đậm hoặc đen, có bề mặt sần sùi, dày lên như nhung, thường xuất hiện ở vùng gáy, nách hoặc đôi khi là các vết sạm tối màu không rõ ranh giới trên mặt.
Hiện tượng này xảy ra do nồng độ insulin cao trong máu kích thích các tế bào biểu bì và tế bào hắc tố phát triển quá mức bình thường, tạo nên những vùng da sừng hóa và sậm màu bất thường.
Môi khô nứt nẻ và miệng đắng khốc
Khi nồng độ glucose trong máu tăng cao, cơ thể sẽ tìm cách đào thải lượng dư thừa này thông qua nước tiểu. Quá trình này kéo theo một lượng nước lớn của tế bào, gây ra tình trạng mất nước nội bào nghiêm trọng. Hệ quả là tuyến nước bọt hoạt động kém hiệu quả, nước bọt trở nên đặc quánh vì chứa nhiều đường, khiến miệng luôn có cảm giác khô đắng và môi nứt nẻ dù bạn có uống nhiều nước hay sử dụng son dưỡng. Đây là dấu hiệu cho thấy cơ thể đang phải huy động mọi nguồn lực để "pha loãng" lượng đường trong máu.
Lưỡi phù nề và có vết hằn răng cưa
Sự xáo trộn cân bằng dịch do đường huyết cao không chỉ gây bọng mắt mà còn khiến nhu mô lưỡi bị tích nước và sưng to hơn bình thường. Khi lưỡi bị phù, nó sẽ bị ép chặt vào các hàng răng, tạo thành những vết hằn răng cưa đặc trưng dọc theo hai bên cạnh lưỡi. Trong y khoa, đây được coi là một tín hiệu cho thấy sự chuyển hóa nước trong cơ thể đang gặp vấn đề nghiêm trọng do áp lực thẩm thấu từ lượng đường dư thừa trong máu gây ra.
Tàn nhang và các đốm nám do glycation
Ảnh minh họa
Quá trình glycation xảy ra khi đường dư thừa bám vào các protein trong máu, tạo ra các sản phẩm độc hại là ages. Những chất này kích thích sản sinh các gốc tự do, phá hủy collagen và elastin, đồng thời kích hoạt các cytokine gây viêm da. Kết quả là làn da không chỉ xuất hiện nếp nhăn mà còn hình thành các đốm nâu, tàn nhang và nám da diện rộng. Làn da của người có đường huyết cao thường mất đi độ trong suốt, trở nên vàng xỉn và thô ráp do cấu trúc tế bào bị biến đổi sâu sắc từ bên trong.
Đương nhiên, những bất thường này cũng có thể do vấn đề khác, nhưng tốt nhất nên đi khám nếu nặng hoặc kéo dài. Việc nhận diện sớm giúp bạn có cơ hội kiểm soát lại đường huyết thông qua chế độ ăn giảm đường và tăng cường vận động. Hãy nhớ rằng, phát hiện sớm ở giai đoạn tiền tiểu đường chính là cách tốt nhất để bạn không bao giờ phải dùng đến thuốc điều trị tiểu đường trong tương lai.
Nguồn và ảnh: HK01, Good Morning Health, Sohu
