Dự thảo Nghị định hướng dẫn Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 của Bộ Tài chính tiếp tục đề xuất nâng ngưỡng thu nhập vãng lai phải khấu trừ thuế thu nhập cá nhân (TNCN) từ 2 triệu đồng lên 5 triệu đồng/lần.
Theo đó, tổ chức chi trả chỉ thực hiện khấu trừ 10% thuế khi thanh toán từ mức này trở lên đối với người lao động không ký hợp đồng lao động hoặc ký hợp đồng dưới 3 tháng.
Chính sách này tác động trực tiếp đến nhóm lao động không thường xuyên. Thực tế cho thấy nhiều trường hợp thu nhập từng lần không cao nhưng do cách thức chi trả "gom một lần" nên vẫn bị khấu trừ thuế.
Anh Nguyễn Quốc Bảo, một thợ điện tại TPHCM, cho biết anh chủ yếu làm việc thời vụ theo từng đợt ngắn 5-10 ngày với mức thu nhập khoảng 1 triệu đồng/ngày. Tuy nhiên, phía nhà thầu thường thanh toán gộp một lần qua ngân hàng.
"Nếu làm 10 ngày với tổng thu nhập 10 triệu đồng, tôi bị khấu trừ 10%, tương đương 1 triệu đồng – bằng đúng một ngày công" - anh Bảo nói.
Theo anh, thu nhập mang tính thời vụ, không ổn định nhưng việc cộng dồn chi trả khiến người lao động phải chịu thuế. "Nếu nhận tiền theo ngày thì có thể không bị khấu trừ. Tôi cũng không rõ bên chi trả có thực sự nộp thuế thay cho mình hay không" - anh băn khoăn.
Người lao động làm thủ tục tại trụ sở Thuế TP HCM
Tương tự, chị Lê Kim Xuân, chuyên livestream bán hàng, cho biết mỗi buổi phát trực tiếp kéo dài khoảng 3 giờ, thu nhập từ 300.000-450.000 đồng. Tuy nhiên, doanh nghiệp thường thanh toán gộp theo tháng.
"Nếu tổng thu nhập đạt 5 triệu đồng/tháng, tôi phải nộp 500.000 đồng thuế, dù từng khoản thu đều nhỏ lẻ, không thường xuyên" - chị Xuân phản ánh.
Đây là thực trạng phổ biến của những người lao động tự do (freelancer) thu nhập không ổn định nhưng bị cộng dồn, dẫn đến khấu trừ thuế 10% tại nguồn, ảnh hưởng đến chi tiêu ngắn hạn.
Tuy nhiên, ông Đồng Minh Hồng, Trưởng Ban Chính sách thuộc Hội Tư vấn và Đại lý Thuế TP HCM, cho rằng việc nâng ngưỡng khấu trừ là hợp lý.
Theo ông, Luật Thuế thu nhập cá nhân 2025 đã nâng mức giảm trừ gia cảnh lên 15,5 triệu đồng/tháng đối với người nộp thuế và 6,2 triệu đồng/tháng đối với mỗi người phụ thuộc, tăng khoảng 40% so với trước.
"Việc nâng ngưỡng thu nhập vãng lai từ 2 triệu đồng lên 5 triệu đồng/lần, thậm chí có thể cao hơn, sẽ góp phần giảm áp lực cho lao động không thường xuyên nhưng vẫn bảo đảm sự đồng bộ với các chính sách hỗ trợ khác" - ông Đồng nói.
Ông cũng cho rằng quy định khấu trừ 10% tại nguồn giúp người lao động tự do giảm bớt thủ tục hoàn thuế cuối năm đối với các khoản thu nhập nhỏ, đồng thời nâng cao trách nhiệm tuân thủ của bên chi trả.
Các tổ chức này, với nguồn lực và chuyên môn về thuế, có trách nhiệm khấu trừ, kê khai và nộp thuế thay cho người lao động. Nếu không thực hiện, sẽ bị cơ quan thuế xử lý theo quy định.
"Người lao động nên yêu cầu doanh nghiệp cung cấp chứng từ khấu trừ thuế TNCN. Pháp luật đã quy định rõ trách nhiệm này. Trường hợp bên chi trả không nộp thuế thay, cơ quan thuế sẽ truy thu từ chính đơn vị đó" - ông Hồng khuyến nghị.
