Theo trang Sohu, ông Lự, 58 tuổi ở Trung Quốc, thường có sức khỏe tốt và thích tắm thư giãn vào buổi tối. Hôm đó, như thường lệ, ông chuẩn bị tắm nước nóng. Anh bật bình nước nóng, điều chỉnh nhiệt độ sao cho dễ chịu nhất, rồi tự nhủ: "Hôm nay mệt mỏi vì công việc, mình sẽ ngâm mình thư giãn".
Tuy nhiên, nửa giờ sau, gia đình phát hiện ông bất tỉnh trong bồn tắm. Ông được đưa đến bệnh viện cấp cứu nhưng đã tử vong bất chấp các nỗ lực hồi sức. Bác sĩ, mắt rưng rưng nước mắt, nhớ lại: "Tắm rửa có vẻ là hoạt động thường ngày, nhưng nó tiềm ẩn những rủi ro rất lớn, đặc biệt là đối với ba nhóm người này...".
Vụ tai nạn này khiến nhiều người bất ngờ, chẳng phải tắm rửa rất tốt cho sức khỏe sao? Tại sao nó lại có thể gây tử vong? Mặc dù tắm nước nóng có thể làm giảm mệt mỏi cơ bắp và cải thiện giấc ngủ, nhưng nó cũng có thể làm tăng gánh nặng cho tim và gây tăng huyết áp đột ngột, đặc biệt là vào ban đêm hoặc khi bụng đói.
Các bác sĩ chỉ ra rằng đối với những người có tiền sử bệnh tim mạch, huyết áp cao và người cao tuổi, nguy cơ khi tắm bồn lớn hơn nhiều so với lợi ích mang lại.
Trường hợp của ông Lự nhắc nhở chúng ta rằng tắm rửa không phải là "thú vui thường nhật" phù hợp với tất cả mọi người, và chúng ta không nên xem nhẹ điều đó. Nếu cha mẹ, ông bà hoặc chính bạn thuộc nhóm trung niên hoặc cao tuổi, liệu bạn có nên xem xét lại thói quen tắm rửa của mình?
Tắm bồn tốt hay xấu?
Nhiều người cho rằng tắm bồn là một cách đơn giản để thư giãn, nhưng nghiên cứu khoa học cho thấy tác dụng của việc tắm bồn rất khác nhau giữa các nhóm người khác nhau.
Thứ nhất, nước nóng làm giãn mạch máu và tạm thời hạ huyết áp, nhưng tim phải hoạt động mạnh hơn để duy trì tuần hoàn máu. Dữ liệu từ Hiệp hội Tim mạch Trung Quốc cho thấy nhịp tim của người trên 65 tuổi có thể tăng từ 15 đến 20 nhịp mỗi phút sau khi tắm nước nóng, làm tăng đáng kể gánh nặng cho tim trong thời gian ngắn.
Thứ hai, tắm nước quá nóng (≥40 độ C) hoặc quá lâu (>30 phút) có thể làm tăng độ nhớt của máu và làm tăng nguy cơ huyết khối. Một nghiên cứu của Đại học Harvard cho thấy tắm nước nóng có mối tương quan tích cực với nguy cơ mắc các bệnh tim mạch, đặc biệt là đối với bệnh nhân cao huyết áp hoặc bệnh tim mạch vành.
Khi nhiệt độ quá cao, các tế bào hồng cầu trong máu dễ bị vón cục, làm tăng khả năng tắc nghẽn mạch máu. Dữ liệu lâm sàng cho thấy người lớn tuổi có nguy cơ ngất xỉu trong bồn tắm cao gấp khoảng năm lần so với người trẻ tuổi.
Điều quan trọng cần lưu ý là lợi ích và rủi ro của việc tắm rửa là con dao hai lưỡi. Tắm rửa vừa phải thực sự có thể giúp thư giãn và cải thiện giấc ngủ, nhưng tắm rửa không đúng cách, đặc biệt là đối với người trung niên và người cao tuổi, tiềm ẩn rủi ro cao hơn đáng kể so với người trẻ tuổi.
Nếu bạn thường xuyên tắm bồn, cơ thể bạn có thể trải qua 3 thay đổi này.
- Tăng gánh nặng tim mạch: Tắm nước nóng kéo dài có thể khiến tim luôn trong trạng thái căng thẳng, gây ra hiện tượng tim đập nhanh , tức ngực và làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim ở một số người. Một nghiên cứu quan sát của Nhật Bản trên những người trung niên và cao tuổi cho thấy những người thường xuyên ngâm mình trong nước nóng có tỷ lệ mắc chứng rối loạn nhịp tim cao hơn 12% so với dân số nói chung.
- Biến động huyết áp đáng kể: Huyết áp ban đầu giảm xuống trong khi tắm, nhưng tăng nhanh sau khi ra khỏi bồn, điều này có thể dễ dàng gây ra xuất huyết não hoặc nhồi máu cơ tim. Thống kê cho thấy các trường hợp tăng huyết áp đột ngột sau khi tắm chiếm từ 8-10% các trường hợp cấp cứu tim mạch ở người trên 60 tuổi.
- Mất nước và mất cân bằng điện giải: Ngâm mình lâu trong nước nóng dẫn đến đổ mồ hôi quá nhiều, làm mất cân bằng chất lỏng và điện giải trong cơ thể, gây ra các triệu chứng như chóng mặt và mệt mỏi. Đặc biệt, người cao tuổi có chức năng thận suy giảm theo tuổi tác và có nguy cơ cao hơn sau khi bị mất nước do tốc độ phục hồi chậm hơn. Các nghiên cứu cho thấy ngâm mình trong bồn tắm hơn 20 phút có thể dẫn đến mất từ 250-400ml mồ hôi, tương đương với việc mất hơn một cốc nước. Nếu không bổ sung nước kịp thời, có thể gây ra huyết áp thấp và tim đập nhanh.
- Tình trạng giấc ngủ chỉ được cải thiện ở mức độ hạn chế: Tắm có thể giúp thư giãn cơ bắp, nhưng nếu nhiệt độ nước quá cao và nhiệt độ cơ thể chưa phục hồi hoàn toàn sau khi tắm, nó cũng có thể ảnh hưởng đến giấc ngủ sâu. Nghiên cứu về giấc ngủ của Harvard chỉ ra rằng việc giảm nhiệt độ cơ thể nhanh chóng sau khi tắm có thể ảnh hưởng đến thời gian và độ sâu của giấc ngủ, đặc biệt là đối với người trung niên và người cao tuổi, với hiệu quả cải thiện giấc ngủ hạn chế.
- Giúp thư giãn cơ và khớp trong thời gian ngắn: Việc tắm bồn quả thực có thể giúp giảm căng cơ, nhưng lạm dụng nó có thể che giấu những vấn đề tiềm ẩn. Ví dụ, bệnh nhân viêm khớp có thể cảm thấy giảm đau tạm thời sau khi tắm, nhưng tình trạng viêm không được cải thiện, và họ vẫn cần hợp tác với các bài tập phục hồi chức năng về lâu dài. Những thay đổi này nhắc nhở chúng ta rằng tắm rửa không chỉ là một trải nghiệm "thoải mái"; nó có tác động thực sự đến cơ thể và cần được kiểm soát một cách khoa học.
3 lời khuyên khi tắm để cải thiện sức khỏe
- Kiểm soát nhiệt độ nước và thời gian ngâm: Nhiệt độ nước tắm không nên quá cao, lý tưởng nhất là khoảng 38-40 độ C. Mỗi lần tắm nên kéo dài 10-15 phút. Hãy bắt đầu với những lần tắm ngắn, nước ấm và tăng dần nhiệt độ. Nước quá nóng có thể gây ra sự dao động nhanh chóng trong huyết áp; chỉ cần ngâm mình trong thời gian ngắn là đủ để cảm thấy thoải mái, và việc tắm lâu là không cần thiết.
- Tránh ăn khi bụng đói hoặc ngay sau khi ăn: Tắm khi bụng đói hoặc ngay sau bữa ăn có thể làm tăng gánh nặng cho tim. Nên đợi một tiếng sau khi ăn rồi mới tắm và uống nhiều nước để tránh mất nước.
- Bảo vệ an toàn cho các nhóm có nguy cơ cao: Những người mắc bệnh tim mạch , huyết áp cao hoặc người cao tuổi nên có người đi cùng khi tắm, hoặc sử dụng tay vịn bồn tắm hoặc thảm chống trơn trượt để giảm nguy cơ tai nạn.
Ngoài ra, tắm vòi sen có thể được coi là một lựa chọn an toàn hơn so với ngâm mình trong nước nóng. Khi tắm bồn, có thể sử dụng nhiệt kế để theo dõi nhiệt độ nước và tránh để nước quá nóng. Bạn nên làm ấm tay và chân và từ từ bước vào bồn tắm, thay vì đột ngột ngâm mình trong nước nóng.
