Tía tô là cây thảo sống quanh năm, có rễ củ trắng, vị nồng cay, mọc hoang hoặc trồng nhiều nơi trong cả nước và châu Á. Cây ưa sáng và ẩm, thích hợp với đất thịt, đất phù sa. Tía tô ra hoa kết nhiều quả, sau khi quả già, cây tàn lụi, hạt giống phát tán ra xung quanh, đến mùa mưa ẩm năm sau mới nảy mầm. Cây được trồng bằng hạt.
Theo lương y Bùi Đắc Sáng, Hội Đông y Hà Nội, tía tô là có tính ấm, tác dụng giải cảm, hạ sốt, chống viêm, sát khuẩn và hỗ trợ điều trị nhiều vấn đề sức khỏe.
Tía tô có tác dụng giải cảm
Một trong những cách dùng phổ biến là nấu nước tía tô với gừng để giải cảm . Người dùng có thể lấy vỏ một quả quýt, ba lát gừng tươi cùng một nắm lá tía tô, rửa sạch rồi đun với một bát nước. Uống khi còn nóng và nghỉ ngơi giúp ra mồ hôi, giảm sốt và cải thiện tình trạng cảm lạnh.
Ngoài ra, cháo tía tô cũng là món ăn quen thuộc giúp phục hồi thể trạng. Chỉ cần cho lá tía tô thái nhỏ, hành, gừng vào bát cháo nóng, thêm trứng gà rồi khuấy đều và dùng ngay. Món ăn này dễ tiêu, giúp người mệt mỏi nhanh chóng hồi phục.
Tía tô là cây thảo sống quanh năm.
Giảm đầy hơi, ho và đau bụng
Với trường hợp đầy hơi, đau bụng, lá tía tô giã nát, vắt lấy nước pha chút muối có thể giúp giảm triệu chứng. Khi bị ho hoặc tức ngực, có thể đun nước từ cành lá tía tô kết hợp vỏ rễ dâu để uống, hỗ trợ thông khí quản và giảm ho.
Hỗ trợ giảm cân khi uống hằng ngày
Không chỉ dùng khi bị bệnh, nước lá tía tô còn được nhiều người sử dụng hằng ngày để hỗ trợ giảm cân. Tía tô chứa protein thực vật cùng nhiều vitamin và khoáng chất như canxi, sắt, magie, giúp thúc đẩy trao đổi chất, tăng tiêu hao năng lượng và hạn chế hấp thu chất béo.
Cách chế biến khá đơn giản. Lá tía tô sau khi ngâm nước muối loãng, rửa sạch sẽ được đun với khoảng 2,5 lít nước. Khi sôi khoảng hai phút thì tắt bếp, để nguội, có thể thêm vài lát chanh rồi bảo quản trong ngăn mát để uống dần trong ngày. Uống trước bữa ăn 10-30 phút được cho là giúp tăng hiệu quả hỗ trợ giảm cân.
Tía tô dưới góc nhìn khoa học
Dưới góc nhìn khoa học, tía tô chứa nhiều tinh dầu và axit alpha-linolenic, một loại axit béo chưa bão hòa có khả năng giảm viêm, chống dị ứng và hỗ trợ cải thiện tâm trạng. Một số nghiên cứu cũng cho thấy chiết xuất lá tía tô có thể kháng khuẩn, ức chế tụ cầu, trực khuẩn lị và E.coli.
Ngoài ra, lá tía tô non giã nát còn được dùng đắp ngoài để cầm máu, sát khuẩn vết thương nhỏ. Tuy nhiên, dù là giải cảm hay hỗ trợ giảm cân, người có cơ địa dị ứng hoặc đang mắc bệnh nền nên tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi sử dụng thường xuyên.
