Cô giáo N.T.T (38 tuổi, tỉnh Tuyên Quang) vừa được cấp cứu kịp thời tại Bệnh viện đa khoa Phương Bắc, được xác định đột quỵ. Đáng chú ý, cô giáo này đang dự một cuộc hội thảo thì xuất hiện tình trạng chóng mặt, nói ngọng và méo miệng. Trước đó sức khỏe của cô hoàn toàn bình thường, sinh hoạt và làm việc bình thường.
Tại Bệnh viện Đa khoa Phương Bắc, bác sĩ nhanh chóng nhận định tình trạng tổn thương thần kinh và chỉ định chụp cộng hưởng từ khẩn cấp. Kết quả cho thấy bệnh nhân bị thiếu máu não, cần can thiệp ngay trong “thời gian vàng”. Nhờ được xử trí kịp thời, người bệnh qua cơn nguy kịch và đang tiếp tục được theo dõi.
“Tôi rất bất ngờ khi biết mình vừa bị đột quỵ. Lúc đầu tôi chỉ thấy hơi chóng mặt, nghĩ chắc do mệt. Chỉ vài phút sau, tôi không nói rõ lời, miệng như bị lệch đi. Tôi cố đứng dậy thì không còn giữ được thăng bằng nữa”, chị T. kể lại.
Nữ bệnh nhân được điều trị tại Bệnh viện Đa khoa Phương Bắc (Ảnh: BVCC)
Trong khi đó, tại Bệnh viện Đa khoa tỉnh Phú Thọ, một nam thanh niên 21 tuổi nhập viện trong tình trạng lơ mơ, liệt nửa người bên trái. Gia đình cho biết trước đó người bệnh chỉ than đau đầu thoáng qua, không có biểu hiện bất thường rõ rệt nên không đi khám.
Theo các bác sĩ, đây là biểu hiện điển hình của đột quỵ não tiến triển. Kết quả chụp cắt lớp mạch máu não xác định bệnh nhân bị nhồi máu não cấp do tắc động mạch não giữa bên phải - một dạng tổn thương nguy hiểm có thể để lại di chứng nặng nề nếu không được xử trí kịp thời.
Ngay lập tức, ê-kíp can thiệp quyết định thực hiện kỹ thuật lấy huyết khối. Chỉ sau khoảng 30 phút kể từ khi nhập viện, mạch máu não đã được tái thông hoàn toàn, giúp phục hồi dòng máu nuôi não và giảm thiểu tối đa nguy cơ tổn thương vĩnh viễn.
Đột quỵ không còn là “bệnh của người già”
Từ những ca bệnh trên cho thấy đột quỵ ở người trẻ không còn là hiện tượng hiếm gặp. Nếu trước đây các trường hợp đột quỵ thường chỉ xảy ra ở người trung niên và người cao tuổi thì nay, qua ghi nhận tại các cơ sở y tế, đột quỵ đang ngày càng trẻ hóa.
Đột quỵ ở người trẻ thuộc nhóm đối tượng dưới 45 tuổi, bị xuất huyết não hoặc tắc nghẽn mạch máu não.
TS.BS Nguyễn Văn Tuyến - Viện trưởng Viện Thần kinh kiêm Chủ nhiệm Khoa Đột quỵ não, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 cho biết: Dù đột quỵ ở trẻ em vẫn được xem là hiếm gặp, nhưng những năm gần đây tỷ lệ người bệnh trẻ tuổi, dưới 45 tuổi bị đột quỵ đang tăng lên. Trong năm 2025, Khoa Đột quỵ não của bệnh viện có khoảng 10-15% người bệnh điều trị là người trẻ.
Đa số người trẻ bị nhồi máu não và chảy máu não. Với nhóm trẻ, cơ chế gây nhồi máu ít liên quan đến xơ vữa mạch như người lớn mà thường xuất phát từ bóc tách động mạch (tình trạng này chiếm khoảng 30-50% diễn tiến rất nguy hiểm). Bóc tách mạch có thể xảy ra khi trẻ vui chơi, chạy nhảy, va chạm hoặc xoay cổ mạnh gây tổn thương lớp nội mạc, hoặc do viêm mạch...
Tại Trung tâm Đột quỵ (Bệnh viện Bạch Mai), khoảng 10% các ca đột quỵ được điều trị tại đây là người trẻ (dưới 45 tuổi). Đáng chú ý, các bác sĩ ghi nhận những ca đột quỵ rất trẻ, dưới 30 tuổi.
Đột quỵ không còn là “bệnh của người già” (Ảnh: SKĐS)
Tại Việt Nam, các thống kê cho thấy người dưới 45 tuổi chiếm khoảng 7,2% số ca đột quỵ - con số không nhỏ và xu hướng tăng qua từng năm. Tỷ lệ đột quỵ ở người trẻ tuổi đang có xu hướng tăng lên, trung bình khoảng 2% mỗi năm, số lượng nam giới cao gấp bốn lần nữ giới. Trong đó, nhiều người bệnh không biết mình mang yếu tố nguy cơ, đến khi bị đột quỵ, đo huyết áp, thử đường huyết mới phát hiện.
Theo ThS.BS Nguyễn Thị Cúc - khoa Đột quỵ não, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108, đột quỵ ở người trẻ không chỉ gia tăng về số lượng mà còn thay đổi về cách xuất hiện: đột ngột, ít dấu hiệu cảnh báo rõ ràng và diễn tiến nhanh.
Nếu như trước đây, đột quỵ thường gắn với hình ảnh người cao tuổi có bệnh nền như tăng huyết áp hay xơ vữa động mạch, thì nay, không ít bệnh nhân trẻ nhập viện trong tình trạng cấp cứu lại chưa từng được chẩn đoán bệnh lý mạn tính. Điều này khiến cả người bệnh lẫn gia đình dễ rơi vào tâm lý chủ quan, không nhận diện sớm nguy cơ.
Theo chuyên gia đột quỵ, điểm đáng lo ngại không chỉ nằm ở con số gia tăng mà còn ở việc “dịch chuyển thầm lặng” của bệnh. Đột quỵ ở người trẻ thường không đi theo kịch bản điển hình, mà có thể xuất hiện sau những biểu hiện rất mơ hồ, thậm chí bị bỏ qua như một cơn mệt, một cơn đau đầu thoáng qua trong guồng quay công việc.
Một vấn đề khác là đột quỵ ở người trẻ thường được phát hiện muộn hơn so với người lớn tuổi. Khi các dấu hiệu chưa đủ rõ ràng để khiến người bệnh đi khám ngay, “thời gian vàng” - yếu tố quyết định hiệu quả điều trị - có thể đã trôi qua. Điều này lý giải vì sao không ít bệnh nhân trẻ khi nhập viện đã ở tình trạng nặng, dù trước đó họ vẫn làm việc, sinh hoạt bình thường.
“Nguy hiểm nhất là tâm lý ‘mình còn trẻ nên không thể bị đột quỵ’. Chính suy nghĩ này khiến nhiều người bỏ qua những cảnh báo ban đầu của cơ thể”, bác sĩ nhận định.
Trong bối cảnh đó, đột quỵ không còn đơn thuần là bệnh lý của tuổi già, mà đang trở thành một nguy cơ hiện hữu ở nhóm dân số trẻ - những người tưởng chừng có sức khỏe tốt nhưng lại ít được theo dõi và tầm soát nguy cơ từ sớm.
