Trong cuộc trao đổi với phóng viên, TS.BS Nguyễn Ngọc Oanh (Khoa Da liễu và Bỏng, Bệnh viện Bạch Mai) cảnh báo, sự chủ quan và tâm lý e ngại chính là rào cản lớn khiến nhiều người phát hiện bệnh muộn, làm tăng nguy cơ lây lan và ảnh hưởng lâu dài đến sức khỏe sinh sản cũng như chất lượng cuộc sống.
Thưa bác sĩ, bà có thể cho biết tổng quan về các bệnh lây truyền qua đường tình dục hiện nay?
TS.BS Nguyễn Ngọc Oanh: Các bệnh lây truyền qua đường tình dục, còn gọi là STIs, là nhóm bệnh chủ yếu lây qua quan hệ tình dục không an toàn, bao gồm đường âm đạo, hậu môn hoặc đường miệng. Đây là vấn đề y tế công cộng đáng lưu ý vì không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe sinh sản mà còn tác động đến tâm lí và chất lượng cuộc sống của người bệnh. Đáng nói, các bệnh này có thể gặp ở mọi lứa tuổi, giới tính, không phân biệt nghề nghiệp hay trình độ học vấn. Tuy nhiên, do tâm lí e ngại và sợ bị kì thị, nhiều người không đi khám sớm, dẫn đến bệnh kéo dài và làm tăng nguy cơ lây lan trong cộng đồng.
Những bệnh lây truyền qua đường tình dục nào thường gặp nhất, thưa bác sĩ?
TS.BS Nguyễn Ngọc Oanh: Có một số bệnh phổ biến mà chúng tôi thường gặp trong thực hành lâm sàng. Ví dụ như bệnh lậu do vi khuẩn gây ra với biểu hiện tiểu buốt, tiểu rắt hoặc chảy mủ ở nam giới, còn nữ giới có thể có khí hư bất thường và đau bụng dưới. Nếu không điều trị kịp thời, bệnh có thể dẫn đến vô sinh hoặc lây cho trẻ sơ sinh.
Bệnh giang mai tiến triển qua nhiều giai đoạn, ban đầu có thể chỉ là vết loét không đau nên rất dễ bị bỏ qua, nhưng về sau có thể gây tổn thương tim mạch, thần kinh và nội tạng.
Sùi mào gà do virus HPV gây ra với các tổn thương dạng mụn sùi ở vùng sinh dục – hậu môn. Một số chủng HPV nguy cơ cao còn liên quan đến ung thư cổ tử cung, hậu môn hay hầu họng.
Ngoài ra còn có herpes sinh dục với biểu hiện mụn nước, loét gây đau rát và dễ tái phát; nhiễm Chlamydia thường không có triệu chứng rõ ràng nhưng có thể gây viêm vùng chậu và vô sinh; hay HIV – virus gây suy giảm miễn dịch, hiện có thể kiểm soát tốt bằng điều trị kháng virus nếu tuân thủ đúng phác đồ.
Việc nhận biết sớm các bệnh này có khó khăn không, thưa bác sĩ?
TS.BS Nguyễn Ngọc Oanh: Khó khăn lớn nhất là nhiều bệnh không có triệu chứng rõ ràng ở giai đoạn đầu. Một số trường hợp chỉ có biểu hiện nhẹ như ngứa, tiểu buốt hoặc dịch bất thường, nhưng cũng có không ít người hoàn toàn không có dấu hiệu gì. Chính vì vậy, người bệnh thường chỉ phát hiện khi đã có biến chứng, khiến việc điều trị trở nên phức tạp hơn.
Nếu không được điều trị kịp thời, các bệnh này có thể gây ra những hậu quả như thế nào?
TS.BS Nguyễn Ngọc Oanh: Hậu quả có thể rất nghiêm trọng. Người bệnh có thể bị viêm nhiễm sinh dục mạn tính, vô sinh – hiếm muộn, tăng nguy cơ ung thư ở cơ quan sinh dục, đồng thời có thể lây bệnh cho bạn tình hoặc từ mẹ sang con. Ngoài ra, yếu tố tâm lí cũng bị ảnh hưởng nặng nề, làm giảm chất lượng cuộc sống và hạnh phúc gia đình.
Theo bác sĩ, đâu là những nguyên tắc quan trọng để phòng ngừa các bệnh này?
TS.BS Nguyễn Ngọc Oanh: Phòng bệnh vẫn là giải pháp hiệu quả nhất. Mỗi người cần duy trì quan hệ tình dục an toàn, chung thủy, sử dụng bao cao su đúng cách. Không nên quan hệ khi có dấu hiệu tổn thương nghi ngờ ở vùng sinh dục. Bên cạnh đó, việc khám sức khỏe sinh sản và xét nghiệm định kì là rất cần thiết. Tiêm phòng HPV theo khuyến cáo cũng giúp giảm nguy cơ mắc một số bệnh nguy hiểm. Một điểm quan trọng nữa là không tự ý dùng thuốc khi chưa được chẩn đoán chính xác.
Bác sĩ có lời khuyên gì để thay đổi nhận thức của cộng đồng về các bệnh này?
TS.BS Nguyễn Ngọc Oanh: Các bệnh lây truyền qua đường tình dục không phải là điều hiếm gặp và cũng không nên bị coi là vấn đề đáng xấu hổ. Điều quan trọng là mỗi người cần chủ động bảo vệ bản thân, đi khám khi có dấu hiệu nghi ngờ và tuân thủ điều trị nếu được chẩn đoán. Phát hiện sớm và xử trí đúng cách không chỉ giúp bảo vệ sức khỏe cá nhân mà còn góp phần bảo vệ sức khỏe cộng đồng.
Cảm ơn bác sĩ!
