Nhưng câu chuyện của anh Ju (tên nhân vật đã thay đổi) cho thấy: giấc mơ ấy đôi khi phải trả giá bằng một quyết định tài chính sai lầm kéo dài nhiều năm.
Vì sao nhiều người vẫn muốn xây nhà lớn ở quê?
Trong vài năm gần đây, trào lưu "về quê xây nhà" nở rộ ở nhiều nơi, không chỉ tại Trung Quốc mà cả Việt Nam. Không ít gia đình sẵn sàng bỏ ra khoảng 500.000–600.000 NDT, tương đương 1,7–2,1 tỷ đồng để xây một căn biệt thự khang trang ở quê.
Theo chia sẻ của anh Ju, lúc quyết định bán căn hộ thành phố để về quê xây nhà, anh tin mình đang làm điều hợp lý vì nhiều lý do.
1. Một kiểu "khẳng định thành công"
Sau nhiều năm làm việc ở đô thị, việc xây nhà lớn ở quê mang lại cảm giác tự hào rõ rệt. Ngôi nhà không chỉ để ở mà còn là biểu tượng thành đạt, giúp cha mẹ nở mày nở mặt với họ hàng, làng xóm.
Ở góc độ tâm lý, đây là lý do phổ biến nhất – nhưng cũng là lý do ít thực tế nhất về tài chính.
2. Không gian sống rộng rãi, dễ chịu
So với căn hộ vài chục mét vuông ở thành phố, nhà ở quê có sân vườn, không khí trong lành, yên tĩnh, thích hợp nghỉ ngơi cuối tuần hoặc dưỡng già. Lúc xây xong, gia đình anh Ju từng nghĩ mình đã có một "ngôi nhà lý tưởng".
3. Giữ đất - giữ cội nguồn
Nhiều người lo ngại nếu không xây dựng sớm, đất tổ tiên để lại có thể bị thu hồi hoặc khó xin phép sau này. Vì vậy, họ chọn xây nhà để "giữ chỗ", coi đó là một dạng tích sản.
4. Một số người coi nhà quê là công cụ kiếm tiền
Xu hướng cải tạo nhà quê làm homestay, livestream bán nông sản hay làm nội dung số khiến nhiều người tin rằng nhà ở quê có thể trở thành "công cụ sản xuất", không chỉ là nơi ở.
5. Chi phí xây thấp hơn mua nhà thành phố
So với giá căn hộ đô thị tăng cao, xây nhà quê có vẻ rẻ hơn nhiều, lại không phải chịu phí quản lý hay áp lực trả nợ ngân hàng. Với nhiều người, đây là phương án "an toàn".
Nhưng thực tế: Hai năm sau chỉ còn lại sự hối tiếc
Sau khi bán căn hộ để dồn tiền xây nhà quê, gia đình anh Ju chỉ mất chưa đến hai năm để nhận ra quyết định này không dễ đảo ngược.
Nhà xây xong… nhưng không ai ở
Mỗi năm gia đình anh về quê chưa tới 10 ngày. Căn nhà gần như bỏ trống quanh năm, chỉ mở cửa vào dịp Tết. Mỗi lần về đều phải mất 1–2 ngày dọn dẹp vì bụi phủ kín.
Anh Ju nói: "Chúng tôi đã xây một căn nhà đắt tiền chỉ để… khóa cửa".
Nhà bỏ trống xuống cấp rất nhanh
Không có người ở, tường nhanh bong tróc, mái dột, ẩm mốc lan rộng. Chỉ sau vài năm, nhiều hạng mục đã phải sửa chữa lại, tốn thêm chi phí đáng kể.
Hạ tầng sinh hoạt không thuận tiện
Ở vùng quê xa, việc dùng gas, nước nóng, Internet ổn định không phải lúc nào cũng sẵn. Mỗi lần về ở dài ngày đều thấy bất tiện, đặc biệt với người trẻ quen tiện nghi.
Côn trùng, chuột và rắn… là "chủ nhà thật sự"
Nhà bỏ hoang lâu ngày trở thành nơi trú ngụ của chuột, mối, côn trùng, thậm chí rắn. Một lần mở cửa thấy rắn trên sofa, cả nhà anh Ju quay lại thành phố ngay trong đêm.
Quan trọng nhất: Tài sản bị "đóng băng"
Vấn đề lớn nhất không nằm ở trải nghiệm sống, mà ở bài toán tài chính.
Ngôi nhà quê không thể bán dễ dàng vì: • Người địa phương không đủ tiền mua • Người thành phố khó chuyển nhượng quyền sử dụng • Không thể thế chấp vay ngân hàng
Khoản tiền hơn 2 tỷ đồng gần như bị "đóng băng".
Một bài học tài chính đáng suy ngẫm
Câu chuyện của anh Ju phản ánh một thực tế nhiều gia đình Việt cũng đang đối mặt: nhầm lẫn giữa tài sản cảm xúc và tài sản tài chính .
Ở góc độ tài chính cá nhân, nhà ở quê thường có ba điểm yếu:
1. Thanh khoản thấp: Khó bán, khó chuyển nhượng
2. Không tạo dòng tiền: Không cho thuê được hoặc chi phí vận hành cao
3. Chi phí duy trì lớn: Sửa chữa, bảo trì, đi lại
Trong khi đó, nếu giữ căn hộ thành phố, anh Ju có thể:
- Cho thuê tạo dòng tiền ổn định
- Bán dễ hơn khi cần tiền
- Dùng làm tài sản thế chấp
Nếu thực sự nhớ quê, nên làm gì?
Sau hai năm mắc kẹt với quyết định của mình, anh Ju cho rằng cách hợp lý hơn có thể là:
- Chỉ cải tạo lại nhà cũ thay vì xây mới
- Dùng tiền đầu tư tài sản sinh lời
- Dành ngân sách cho du lịch, chăm sóc cha mẹ
- Giữ một tài sản linh hoạt ở thành phố
Anh nói: "Nhà nên là nơi để sống, không phải thứ khiến mình mất tự do".
Kết luận
Giấc mơ về một căn biệt thự ở quê nghe rất hấp dẫn - rộng rãi, bình yên, mang tính biểu tượng. Nhưng nếu nhìn bằng con mắt tài chính, đó chưa chắc là lựa chọn khôn ngoan.
Trước khi quyết định bán căn hộ để về quê xây nhà, có lẽ điều quan trọng nhất không phải là cảm xúc nhất thời, mà là câu hỏi đơn giản:
Ngôi nhà đó có giúp cuộc sống mình dễ dàng hơn không - hay chỉ khiến ví tiền và tương lai thêm nặng nề?
