Một huấn luyện viên thể hình 29 tuổi ở Thượng Hải (Trung Quốc) gần đây gây chú ý khi được chẩn đoán dương tính với HIV, dù trước đó anh được xem là người có lối sống rất kỷ luật.
Trong mắt bạn bè, anh là hình mẫu của lối sống lành mạnh: chăm tập luyện, ăn uống khoa học, thường xuyên đăng ảnh chạy bộ lúc sáng sớm và các bữa ăn giàu protein trên mạng xã hội. Anh không hút thuốc, hiếm khi uống rượu, gần như không thức khuya.
Thế nhưng gần đây, anh liên tục bị sốt kéo dài, nổi hạch bạch huyết và loét miệng tái phát . Ban đầu, anh nghĩ đó chỉ là do tập luyện quá sức hoặc nghỉ ngơi không đủ nên thậm chí còn tăng cường độ tập luyện.
Ảnh minh họa
Sau hơn một tháng tình trạng không cải thiện, anh mới đến bệnh viện kiểm tra. Kết quả xét nghiệm khiến anh chết lặng: Dương tính HIV .
Sau khi suy nghĩ lại, anh chỉ nhớ có một lần quan hệ tình dục không sử dụng biện pháp an toàn . Sau đó anh cũng không đi xét nghiệm, càng không nghĩ đến việc sử dụng thuốc dự phòng sau phơi nhiễm.
Nhiều triệu chứng sớm của HIV dễ bị nhầm với cảm cúm
Khi nhắc đến HIV, nhiều người thường nghĩ ngay đến các triệu chứng nghiêm trọng như phát ban, sốt cao kéo dài hay sụt cân rõ rệt. Tuy nhiên trên thực tế, giai đoạn đầu của HIV thường rất giống cảm cúm thông thường .
Người bệnh có thể chỉ thấy:
- Sốt nhẹ.
- Đau họng.
- Tiêu chảy.
- Sưng hạch bạch huyết.
- Đổ mồ hôi ban đêm.
- Loét miệng tái đi tái lại.
Với những người thường xuyên tập luyện thể thao, các dấu hiệu này rất dễ bị hiểu nhầm. Nhiều người nghĩ mình bị tập quá sức, thiếu ngủ hoặc thiếu vitamin .
Ví dụ, khi thấy hạch sưng, họ cho rằng cơ thể đang bị viêm nhẹ. Khi đổ mồ hôi ban đêm, họ nghĩ đó là do quá trình trao đổi chất cao. Còn loét miệng thường được cho là do thiếu vitamin C.
Thực tế, những dấu hiệu này đôi khi là cảnh báo sớm của cơ thể , nhưng nhiều người lại bỏ qua.
Chỉ một lần chủ quan cũng có thể mang rủi ro
Người huấn luyện viên này không phải là trường hợp hiếm. Không ít người tin rằng chỉ một lần quan hệ không an toàn sẽ không xảy ra chuyện gì .
Tuy nhiên, dữ liệu từ cơ quan kiểm soát dịch bệnh cho thấy hơn 30% người nhiễm HIV không biết mình đã bị nhiễm .
Một số người còn tin rằng việc vệ sinh hoặc rửa sau quan hệ có thể giúp phòng ngừa HIV, nhưng thực tế không có bằng chứng khoa học nào chứng minh điều này .
Ngay cả khi sử dụng bao cao su, nếu bao bị tuột trong quá trình quan hệ thì hiệu quả bảo vệ có thể giảm hơn 70% , gần như tương đương với việc không sử dụng.
Trong cộng đồng tập gym cũng tồn tại một quan niệm sai lầm: cho rằng cơ thể khỏe mạnh đồng nghĩa với hệ miễn dịch khỏe .
Thực tế, tập luyện cường độ cao kéo dài có thể làm tăng hormone cortisol , một loại hormone stress có thể khiến số lượng tế bào miễn dịch CD4 giảm , khiến hệ miễn dịch dễ bị tổn thương hơn.
Nhiều người ngại xét nghiệm vì sợ đối diện sự thật
Theo chia sẻ, người huấn luyện viên này không phải không lo lắng, nhưng anh ngại đi xét nghiệm vì cảm giác một khi đã đi xét nghiệm thì giống như thừa nhận mình có nguy cơ .
Trong khi đó, nhiều trung tâm kiểm soát dịch bệnh hiện cung cấp xét nghiệm HIV nhanh và ẩn danh , có thể cho kết quả chỉ trong một ngày và không cần cung cấp tên thật.
Một biện pháp quan trọng khác là thuốc dự phòng sau phơi nhiễm (PEP) . Nếu sử dụng trong vòng 72 giờ sau khi có nguy cơ , thuốc có thể giúp giảm đáng kể khả năng nhiễm HIV.
Tuy nhiên, thống kê cho thấy chưa đến 15% người có nguy cơ sử dụng thuốc này . Lý do có thể là vì sợ bị người khác biết, không biết nơi cung cấp thuốc hoặc đơn giản là nghĩ rằng chuyện đó sẽ không xảy ra với mình.
Nhiều người chỉ phát hiện sau hơn một năm
Khi được chẩn đoán, người huấn luyện viên này đã nhiễm HIV hơn một năm . Theo thống kê, từ lúc nhiễm đến khi được phát hiện, nhiều người phải mất 1,5 đến 2 năm .
Trong khoảng thời gian đó, virus vẫn có thể âm thầm tồn tại và lây lan.
Hiện nay, người huấn luyện viên này vẫn duy trì việc uống thuốc kháng virus hằng ngày. Tuy nhiên, anh không còn đăng video tập luyện như trước.
Những bức ảnh chạy bộ lúc 5 giờ sáng trên mạng xã hội đã được xóa, thay vào đó chỉ còn hình ảnh một tách cà phê.
Thực tế, không chỉ riêng anh. Trong cộng đồng vẫn có giáo viên, lập trình viên, nhân viên văn phòng hay công chức sống chung với HIV, nhưng vì không có “nhãn mác” đặc biệt nên ít ai chú ý đến họ.
Trên mạng xã hội, khi ai đó đăng ảnh cơ bụng săn chắc, phần bình luận thường chỉ nói về sự kỷ luật và nỗ lực. Ít ai nghĩ rằng có thể chính người đó đang âm thầm uống thuốc kháng virus mỗi ngày .
Khi nào nên xét nghiệm?
Các chuyên gia khuyến cáo nếu từng có quan hệ tình dục không an toàn , nên thực hiện xét nghiệm các bệnh lây truyền qua đường tình dục, bao gồm: HIV, giang mai, viêm gan B, viêm gan C.
Những người thường xuyên tập luyện cường độ cao, làm việc ca kíp hoặc đi công tác nhiều, nếu xuất hiện sốt nhẹ kéo dài, đổ mồ hôi ban đêm hoặc sụt cân trong hơn một tuần , nên đi xét nghiệm HIV bằng phương pháp kết hợp kháng nguyên - kháng thể .
Ngay cả khi cảm thấy khỏe mạnh, nhiều chuyên gia cũng khuyến nghị xét nghiệm bệnh lây truyền qua đường tình dục mỗi 6 tháng .
Điều này không phải vì ai đó chắc chắn có nguy cơ cao, mà bởi vì rủi ro sức khỏe hiếm khi báo trước .
Còn với người huấn luyện viên 29 tuổi, anh vẫn tiếp tục đứng lớp dạy tập luyện, chỉ là đã thay đổi lịch làm việc để tránh giờ cao điểm. Khi học viên hỏi vì sao gần đây không đăng video hướng dẫn tập nữa, anh chỉ nhẹ nhàng trả lời: “Điện thoại của tôi bị hỏng, sửa mãi vẫn chưa xong”.
Nguồn và ảnh: Sohu