Trước thông tin dịch do virus Nipah xuất hiện tại Ấn Độ khiến hàng trăm người phải cách ly, nhiều quốc gia trong khu vực đã nâng mức cảnh giác. Trao đổi với phóng viên bác sĩ CKI Lê Văn Thiệu, Khoa Nhiễm khuẩn tổng hợp, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương khuyến cáo người dân không nên chủ quan trước nguy cơ dịch bệnh.
Bác sĩ CKI Lê Văn Thiệu, Khoa Nhiễm khuẩn tổng hợp, Bệnh viện Bệnh Nhiệt đới Trung ương.
Virus Nipah khó nhận diện sớm
Theo bác sĩ Thiệu, Nipah không phải là cái tên mới, virus đã xuất hiện, được nhắc đến từ những năm 1998 như một virus gây viêm não, sốt, suy hô hấp, tỷ lệ tử vong cao từ 40 % - 75% khiến virus được xếp vào nhóm tác nhân truyền nhiễm đặc biệt nguy hiểm.
" Đây là bệnh lây truyền từ động vật sang người. Dơi ăn quả là ổ chứa tự nhiên của virus. Từ dơi, mầm bệnh có thể lây sang động vật trung gian như lợn, rồi truyền sang người qua tiếp xúc trực tiếp hoặc dịch tiết. Ngoài ra, virus Nipah cũng có khả năng lây từ người sang người, nhất là khi tiếp xúc gần trong quá trình chăm sóc, điều trị ", bác sĩ Thiệu cho biết.
Tuy nhiên, Nipah không lây lan rộng trong cộng đồng như cúm, COVID-19 hay sởi, và cũng không tạo ra các chuỗi lây dài, âm thầm.
Các triệu chứng của bệnh không điển hình, khó phân biệt, chủ yếu là những biểu hiện chung như ho, sốt do virus, đau đầu, đau mỏi người, đau cơ, đau họng. Trường hợp xuất hiện triệu chứng thần kinh, người bệnh có thể rơi vào trạng thái lơ mơ. Đây đều là những dấu hiệu khá phổ biến của các bệnh lý đường hô hấp.
(Ảnh minh hoạ)
Nguy cơ xâm nhập vào Việt Nam?
Thực tế hơn 20 năm qua cho thấy các đợt bùng phát Nipah thường là những ổ dịch nhỏ, khu trú, được phát hiện và kiểm soát trong thời gian tương đối ngắn.
Với Việt Nam, nguy cơ lây lan rộng trong cộng đồng không cao. Nếu xuất hiện ca bệnh thì nhiều khả năng chỉ ở mức nhỏ lẻ, đơn phát, khó xảy ra tình trạng bùng phát mạnh trên diện rộng như một số dịch bệnh trước đây như COVID-19.
Về nguy cơ virus Nipah xâm nhập Việt Nam bác sĩ Thiệu cho rằng cần đặc biệt lưu ý hai yếu tố. Thứ nhất là nguy cơ xâm nhập từ bên ngoài thông qua người đi về từ các vùng đang có dịch. Thứ hai, Việt Nam nằm trong khu vực châu Á, nơi có sự phân bố của các loài dơi ăn quả, ổ chứa tự nhiên của virus.
Việt Nam cần làm gì để chủ động ngừa nguy cơ virus Nipah?
Dù Việt Nam chưa ghi nhận ca bệnh nào, song cần giám sát chặt chẽ cả trên người và động vật, đặc biệt là dơi và đàn lợn. Người dân không nên chủ quan nhưng cũng không hoang mang, cần hiểu đúng nguy cơ để thực hiện tốt các biện pháp phòng bệnh.
Nipah là virus có độc lực cao, tỷ lệ tử vong lớn, nên trong y học, điều quan trọng vẫn là phát hiện sớm, cách ly đúng và tuân thủ chặt chẽ các nguyên tắc kiểm soát nhiễm khuẩn, đặc biệt trong môi trường bệnh viện, đây là câu chuyện chuyên môn của hệ thống y tế.
Bộ Y tế khuyến cáo, người dân trong sinh hoạt hằng ngày, chỉ cần duy trì những nguyên tắc rất cơ bản như ăn chín uống sôi, tránh sử dụng các loại thực phẩm hoặc đồ uống có nguy cơ bị nhiễm bẩn từ động vật hoang dã, không tiếp xúc trực tiếp với dơi hoặc động vật ốm, chết không rõ nguyên nhân.
Các cơ sở y tế cũng cần nâng cao cảnh giác với bệnh nhân có biểu hiện sốt, viêm não, viêm hô hấp kèm yếu tố dịch tễ; đồng thời tăng cường giám sát tại cửa khẩu đối với người nhập cảnh từ vùng có dịch.