Căn bếp của ông Xu, ngoài 70 tuổi, sống tại Thâm Quyến (Trung Quốc) cũng giống như hàng triệu căn bếp khác, nơi chiếc tủ lạnh được coi là chiếc "hòm vạn năng" bảo quản thực phẩm.
Không ít người thân, họ hàng từng khuyên ông có tuổi rồi nên ăn thực phẩm tươi sống vừa ngon vừa an toàn, nhưng ông Xu không để vào tai. Cho đến một ngày, cơ thể ông đột ngột khủng hoảng với cơn sốt cao 40 độ C, toàn thân co giật, run rẩy tay chân. Ông rơi thẳng vào trạng thái lú lẫn và tiểu tiện mất kiểm soát.
Ông được đưa đến bệnh viện ngay lập tức. Khi các bác sĩ tiến hành chọc dịch não tủy, kết quả hiển thị một màu đục ngầu của mủ. Căn bệnh viêm màng não mủ nguy hiểm đã đưa ông Xu vào trạng thái "lành ít dữ nhiều".
Ảnh minh họa
Vi khuẩn lúc này đã bao vây hệ thần kinh trung ương, bắt buộc các bác sĩ phải sử dụng phác đồ kháng sinh liều cao truyền thẳng vào tĩnh mạch để bao vây mầm bệnh. Từng giờ trôi qua đối với gia đình ông Xu đều căng thẳng như dây đàn.
May mắn thay, do được đưa đến bệnh viện kịp thời và đáp ứng tốt với thuốc điều trị, các chỉ số sinh tồn của ông Xu dần ổn định. Cơn sốt cao hạ nhiệt, các kích thích màng não giảm dần và ông bắt đầu lấy lại ý thức. Dù đã thoát khỏi lưỡi hái tử thần và đang dần hồi phục, nhưng đây chắc chắn là bài học nhớ đời cho ông Xu và toàn thể gia đình về thói quen ăn uống tai hại, sự tiết kiệm sai lầm.
Sát thủ giấu mặt trong miếng thịt đông lạnh bỏ quên
Trong lúc ông Xi cấp cứu, một cuộc điều tra dịch tễ học và thói quen sinh hoạt của ông Xu được thực hiện ngay với người nhà. Lúc này, sự thật kinh hoàng phía sau chiếc tủ lạnh mới được phơi bày.
Hóa ra, ông Xu không chỉ tích trữ thịt và hải sản đông lạnh suốt vài năm trời mà còn có thói quen tiếc của, liên tục uống sữa và các loại đồ uống đã hết hạn sử dụng. Thậm chí, ngay cả khi thực phẩm đã xuất hiện các vết mốc, ông vẫn giữ lại trong tủ. Khi người con trai cả trở về nhà lấy đồ cho bố, anh chụp lại chiếc tủ lạnh và đưa cho bác sĩ điều trị xem.
Vị bác sĩ thở dài khi thấy đủ loại thực phẩm chen chúc nhau trong tủ không theo bất cứ trật tự nào, những gói thịt nhìn như "hóa thạch" được bọc kín chẳng ghi ngày tháng chính xác được đặt vào. Chiếc tủ đã quá cũ, các phần gioăng cao su đen kịt nấm mốc. Bác sĩ kết luận tủ lạnh nhà ông Xu chính là một ổ vi khuẩn di động. Mầm bệnh đã theo những miếng thịt đông lạnh quá hạn xâm nhập vào cơ thể ông Xu qua đường tiêu hóa.
Ảnh minh họa
Giống như ông Xu, nhiều người vẫn nghĩ ngăn đá là môi trường vô trùng tuyệt đối, nơi mọi mầm bệnh đều bị tiêu diệt. Thế nhưng, Tiến sĩ Yen Tsung-hai, Giám đốc Trung tâm Độc chất học tại Bệnh viện Đa khoa Chang Gung (Đài Loan, Trung Quốc) cảnh báo đây là một sai lầm chết người. Ngăn đông lạnh thực chất chỉ là một "nút tạm dừng" sinh học, vi khuẩn chỉ ngủ đông chứ không hề chết đi.
Đặc biệt, thịt để lâu ngày trong tủ lạnh là tụ điểm ưa thích của Listeria monocytogenes. Đây được coi là chủng vi khuẩn quái thai bậc nhất y khoa. Trái ngược với các vi khuẩn thông thường, Listeria có khả năng chịu lạnh cực tốt và vẫn âm thầm sinh trưởng ngay trong môi trường đóng băng.
Khi miếng thịt hết hạn được lấy ra và rã đông, cấu trúc tế bào thịt bị phá vỡ. Phần dịch dưỡng chất giàu protein chảy ra bên ngoài biến thành môi trường nuôi cấy hoàn hảo. Vi khuẩn lúc này sẽ thức giấc và bùng phát số lượng theo cấp số nhân.
Khi đi qua đường ăn uống, các độc tố không chỉ gây viêm dạ dày ruột thông thường. Với những người có hệ miễn dịch suy yếu, vi khuẩn sẽ chọc thủng hàng rào bảo vệ của ruột để tràn vào máu gây nhiễm trùng huyết. Từ dòng máu này, chúng vượt qua hàng rào máu não, trực tiếp tấn công vào màng bao bọc não và tủy sống. Các ổ mủ áp xe hình thành, nhanh chóng bít kín các khoảng trống lỏng trong hệ thần kinh trung ương.
Dấu hiệu nhận biết sớm viêm màng não do nhiễm khuẩn
Cũng theo Tiến sĩ Yen, bệnh viêm màng não mủ do nhiễm khuẩn thực phẩm tiến triển cực kỳ xảo quyệt.
Ban đầu, người bệnh sẽ có các triệu chứng giống hệt một trận ngộ độc hay cảm sốt thông thường bao gồm buồn nôn, tiêu chảy và sốt nhẹ. Tuy nhiên, chỉ sau vài giờ, khi các ổ mủ bắt đầu gây áp lực lên nội sọ, các dấu hiệu đặc trưng sẽ xuất hiện dồn dập. Người bệnh sẽ bị đau đầu dữ dội không phản ứng với thuốc giảm đau, kèm theo hiện tượng cứng gáy khiến họ không thể cúi đầu để cằm chạm vào ngực.
Khi độc tố vi khuẩn làm tổn thương các dây thần kinh não bộ, bệnh nhân sẽ có biểu hiện run rẩy tay chân, sợ ánh sáng, lú lẫn, nói nhảm và nhanh chóng rơi vào hôn mê sâu. Nếu không được cấp cứu dùng kháng sinh liều cao kịp thời như trường hợp của ông Xu, tỷ lệ tử vong hoặc gánh chịu di chứng bại liệt vĩnh viễn là cực kỳ cao.
Hướng dẫn của bác sĩ về thời gian bảo quản thực phẩm trong tủ lạnh
Để không biến chiếc tủ lạnh thành quả bom nổ chậm, hay ổ vi khuẩn như ông Xu, Tiến sĩ Yen Tsung cho biết việc nắm được thời gian an toàn khi bảo quản từng loại thực phẩm rất quan trọng. Ông đưa ra hướng dẫn bảo quản trong ngăn đá với một số món thịt quen thuộc như:
- Thịt chế biến sẵn (xúc xích, thịt xông khói): Chỉ nên bảo quản từ 1 - 2 tháng trong ngăn đá.
- Thịt băm, thịt xay: Do có bề mặt tiếp xúc không khí lớn và dễ nhiễm khuẩn từ trước, hạn định tối đa chỉ từ 3 - 4 tháng.
- Cá chứa nhiều dầu (cá hồi, cá thu): Dễ bị oxy hóa chất béo dưới nhiệt độ âm gây biến chất, chỉ nên để từ 2 - 3 tháng.
Ảnh minh họa
- Cá ít dầu và thịt bò tươi: Có thể nới lỏng thời gian lưu trữ từ 6 - 8 tháng đối với cá, và từ 4 - 12 tháng đối với thịt bò tươi.
- Gà nguyên con: Đây là thực phẩm bền bỉ nhất dưới ngăn đá nhưng cũng tuyệt đối không được để quá thời hạn 1 năm.
Tiến sĩ Yen khuyên rằng, đối với những thực phẩm mua ngoài chợ không có nhãn mác, bạn hãy dùng băng dính dán rõ ngày mua trước khi tống vào tủ đá. Hãy thực hiện nghiêm ngặt quy tắc cái gì mua trước thì xếp ra ngoài ăn trước, cái gì mới mua xếp vào sau. Một hành động nhỏ dọn dẹp lại đáy tủ lạnh ngay hôm nay có thể cứu cả gia đình bạn khỏi những thảm kịch sức khỏe không đáng có.
Nguồn và ảnh: HK01, The Papper