Theo Sohu, ông Hà, 58 tuổi ở Trung Quốc luôn coi "1 ly nước vào buổi sáng giúp bạn khỏe mạnh" là phương châm sống của mình. Mỗi sáng, việc đầu tiên ông làm khi thức dậy là uống liền hai cốc nước lớn, tin rằng nó sẽ "thanh lọc độc tố, nuôi dưỡng và bảo vệ thận". Vài tháng sau, ông Hà bắt đầu bị suy yếu tái phát, sưng chân và tiểu tiện bất thường, đôi khi có nhiều bọt, và đôi khi ông phải thức dậy nhiều lần vào ban đêm.
Ban đầu, ông không coi trọng vấn đề này, cho rằng đó chỉ là do tuổi tác. Mãi đến khi cảm thấy không khỏe và đến bệnh viện khám, người ta mới phát hiện chức năng thận của ông rất kém. Gia đình ông không hiểu nổi chẳng phải từ trước đến giờ ông vẫn luôn chú trọng đến việc "giữ gìn sức khỏe" sao? Làm sao sức khỏe của ông lại suy giảm đến mức này?
Vị bác sĩ chỉ ra vấn đề một cách ngắn gọn: điều thực sự gây hại cho con người không phải là hành động "uống nước vào buổi sáng" mà chính là việc coi nước như một phương thuốc vạn năng, uống ừng ực mà bỏ qua những thói quen thực sự gây hại cho thận.
Uống nước thường xuyên rất có lợi cho sức khỏe, nhưng quan niệm "càng nhiều càng tốt" là không đúng. Tổ chức Thận Quốc gia Hoa Kỳ khẳng định rõ ràng rằng việc cung cấp đủ nước cho cơ thể cần "lượng nước phù hợp" - uống quá ít nước có thể dẫn đến mất nước, trong khi uống quá nhiều cũng có thể gây ra các vấn đề về sức khỏe.
Mayo Clinic cũng chỉ ra rằng trong những trường hợp nghiêm trọng, uống quá nhiều nước có thể làm loãng nồng độ natri trong máu, điều này có thể đe dọa đến tính mạng trong những trường hợp nặng.
Vì vậy, uống một lượng nước vừa phải khi thức dậy nhìn chung là tốt nhưng mối nguy hiểm thực sự nằm ở việc uống nước không đúng cách có thể khiến chúng ta khó nhận ra các triệu chứng bệnh thận hơn, từ đó bỏ lỡ thời gian vàng điều trị.
Suy thận thường không phải do "uống một cốc nước" gây ra. Nguyên nhân phổ biến hơn là sự tiến triển lâu dài của bệnh thận mạn tính, và các nguyên nhân phổ biến nhất gây bệnh thận mạn tính ở người lớn là bệnh tiểu đường và huyết áp cao. Khoảng 1/3 bệnh nhân tiểu đường và 1/5 bệnh nhân cao huyết áp cũng mắc bệnh thận; cao huyết áp có thể dẫn đến tổn thương thận hoặc có thể là hậu quả của bệnh thận.
Điều đáng lo ngại hơn nữa là bệnh thận mãn tính thường không "có triệu chứng" rõ rệt ở giai đoạn đầu. Nhiều người không cảm thấy đau đớn rõ ràng, nhưng có thể đã xuất hiện các thay đổi như protein niệu, phù nề và mệt mỏi. Nói cách khác, chỉ vì bạn không cảm thấy gì không có nghĩa là thận của bạn hoàn toàn khỏe mạnh.
Từ trường hợp của ông Hà, bác sĩ nhắc nhờ mọi người nên tuân thủ những quy tắc sau để bảo vệ sức khỏe thận:
- Hãy coi việc uống nước như một việc vặt và uống ngay khi thức dậy vào buổi sáng
Một số người uống 700-800ml, thậm chí 1000ml, với suy nghĩ rằng uống càng nhanh thì càng "thải độc" hiệu quả. Đối với người lớn khỏe mạnh, thỉnh thoảng uống quá nhiều nước có thể không gây ra vấn đề gì, nhưng việc uống quá nhiều nước trong thời gian dài không phải là cách khoa học để duy trì sức khỏe.
- Những người có chức năng tim và thận kém nên chú ý hơn đến nhịp độ và lượng nước uống vào. Nếu uống quá nhiều nước, thận sẽ không thể đào thải kịp thời, và lượng nước dư thừa sẽ làm mất cân bằng cơ thể
Những người bị huyết áp cao và đường huyết cao không kiểm soát được tình trạng bệnh của mình, mà thay vào đó lại hy vọng "thanh lọc" nó bằng cách uống nhiều nước.
Đây là loại phổ biến nhất và cũng dễ gây nhầm lẫn nhất. Các mạch máu giống như một mạng lưới ống dẫn nước nhỏ; nếu huyết áp và lượng đường trong máu không được kiểm soát tốt trong thời gian dài, chúng sẽ dần dần làm tổn thương thận, "bộ lọc" của cơ quan này.
Khi xuất hiện các triệu chứng như tăng creatinin, phù nề và protein niệu, bệnh thường đã không còn ở giai đoạn sớm. Các hướng dẫn quản lý lâm sàng nhằm làm chậm tiến triển của bệnh thận mạn tính cũng nhấn mạnh rằng tăng huyết áp, tăng đường huyết và protein niệu là những yếu tố nguy cơ quan trọng nhất dẫn đến tiến triển bệnh.
- Đừng tự ý dùng thuốc giảm đau hoặc thuốc cảm khi cảm thấy không khỏe
Nhiều người thường uống thuốc giảm đau mỗi khi bị đau đầu hoặc đau lưng vì thấy tiện lợi. Tuy nhiên, thuốc giảm đau làm giảm lưu lượng máu đến thận. Sử dụng lâu dài, liều cao, hoặc sử dụng khi bị mất nước hoặc ốm có thể dễ dàng gây tổn thương thận cấp tính và thậm chí làm trầm trọng thêm bệnh thận mãn tính sẵn có.
- Cơ thể đã phát ra tín hiệu rồi, đừng trì hoãn mãi
Nước tiểu có bọt, sưng mí mắt hoặc mắt cá chân, đi tiểu nhiều vào ban đêm, mệt mỏi và chán ăn không nhất thiết là dấu hiệu của bệnh thận, nhưng không nên bỏ qua bất kỳ triệu chứng nào trong số này trong thời gian dài.
Nước tiểu có bọt có thể là dấu hiệu của protein trong nước tiểu, trong khi phù nề có thể cho thấy thận đang gặp khó khăn trong việc bài tiết lượng nước và muối dư thừa. Điều tồi tệ nhất không phải là mức độ nghiêm trọng của các triệu chứng, mà là xu hướng "chờ xem".
Uống nước ngay khi thức dậy không nguy hiểm, điều quan trọng là phải uống điều độ, áp dụng phương pháp khoa học và xem xét hoàn cảnh cá nhân. Điều chúng ta cần cảnh giác là việc thần thánh hóa việc uống nước như một "thần dược", trong khi bỏ qua huyết áp cao, đường huyết cao, lạm dụng thuốc và các dấu hiệu cảnh báo sớm.
