Thêm SOHA trên Google
Người đang được nhắc đến là Tiểu Lưu, một nhân viên văn phòng tại Bắc Kinh (Trung Quốc). Cứ ngỡ tình trạng nghẹt mũi và ù tai nhẹ của mình chỉ là phản ứng viêm mũi thông thường, anh tự mua thuốc điều trị suốt 2 tháng. Nhưng tình trạng không những không thuyên giảm mà khoang miệng bắt đầu bốc ra mùi hăng nồng bất thường. Khi tìm đến bệnh viện kiểm tra, kết quả nội soi khiến chàng trai trẻ bàng hoàng: anh bị ung thư vòm họng giai đoạn 4B, tế bào ác tính đã di căn.
Ảnh minh họa
Bác sĩ điều trị của Tiểu Lưu nhấn mạnh, ung thư vòm họng được mệnh danh là "kẻ sát nhân thầm lặng" bởi vị trí khối u nằm sâu trong hốc mũi họng, rất khó phát hiện ở giai đoạn đầu. Theo số liệu từ GLOBOCAN 2022, thế giới ghi nhận hơn 120.000 ca mắc mới mỗi năm, riêng khu vực Đông Nam Á và Trung Quốc chiếm tỷ lệ rất cao. Đáng lo ngại hơn, có đến 70% bệnh nhân chỉ được chẩn đoán khi bệnh đã ở giai đoạn tiến triển, khiến tỷ lệ tử vong tăng cao.
Từ trường hợp đau lòng của Tiểu Lưu, bác sĩ cũng cảnh báo buổi sáng là thời điểm vòm họng vô cùng nhạy cảm với vòm họng. Nếu không muốn ung thư nhanh chóng tìm đến, có 4 việc ông khuyên "chưa làm thì đừng bao giờ làm, trót làn thì phải bỏ ngay":
1. Hút thuốc hoặc tiếp xúc với khói thuốc, chất độc hóa học
Việc hút thuốc lá ngay khi vừa ngủ dậy hoặc hít phải khói thuốc thụ động, khói nhang và các hóa chất gia dụng lúc nào cũng hại, nhưng vào vào buổi sáng sớm là sai lầm cực kỳ nguy hiểm.
Tiến sĩ Tang Linquan (Đại học Tôn Trung Sơn, Trung Quốc) cho biết, các hạt bụi độc hại như formaldehyde, benzen khi đi vào đường hô hấp lúc cơ thể vừa thức dậy sẽ kích ứng trực tiếp niêm mạc vòm họng.
Ảnh minh họa
Theo nghiên cứu năm 2023 của Đại học Y khoa Quảng Châu (Trung Quốc), người thường xuyên tiếp xúc với môi trường ô nhiễm này có nguy cơ mắc bệnh cao gấp 1,8 lần. Độc tố tàn phá hàng rào niêm mạc, tạo điều kiện cho các tác nhân độc hại xâm nhập sâu vào tế bào.
2. Uống rượu bia ngay buổi sáng
Thói quen dùng đồ uống có cồn vào buổi sáng là tác nhân hàng đầu thúc đẩy ung thư vòm họng phát triển. Sau một giấc ngủ dài, cơ thể ở trong trạng thái thiếu nước và nhạy cảm, việc nạp cồn sẽ gây độc tính cao hơn bình thường.
Bác sĩ Peng Chenwen (Bệnh viện Y học cổ truyền Hà Nam, Trung Quốc) phân tích: "Cồn làm tăng mức độ viêm nhiễm mãn tính, tàn phá lớp niêm mạc bảo vệ và khiến tế bào dễ đột biến gen trong quá trình tự phục hồi. Với những người mang sẵn virus Epstein-Barr (EBV), rượu bia đóng vai trò là "chất xúc tác" đánh thức virus khỏi trạng thái ngủ đông để tấn công tế bào lành".
3. Ăn nhiều thực phẩm muối chua ngay trong bữa sáng
Ảnh minh họa
Nhiều người có thói quen ăn sáng nhanh gọn bằng cháo trắng kèm cá muối, rau muối hoặc xúc xích. Tiến sĩ Chen Qiuyan (Trung tâm Ung thư Đại học Tôn Trung Sơn, Trung Quốc) nhấn mạnh, các món ngâm chua chứa hàm lượng nitrosamine rất cao - một chất gây ung thư cực mạnh.
Khảo sát dịch tễ học của Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Quốc gia Trung Quốc (CDC Trung Quốc) năm 2021 cho thấy người thường xuyên ăn đồ muối chua có nguy cơ mắc ung thư vòm họng cao gấp 2,3 lần. Khi tiêu thụ vào buổi sáng, nitrosamine tác động trực tiếp lên tế bào biểu mô vòm họng, dễ kích hoạt đột biến gen hình thành khối u.
4. Ăn uống đồ quá nóng khi vừa thức dậy
Thói quen thưởng thức trà nóng, cháo hoặc súp bốc khói vào buổi sáng tưởng chừng tốt cho sức khỏe nhưng lại gây bỏng nhiệt liên tục cho niêm mạc vòm họng nếu nhiệt độ vượt quá 65 độ C.
Bác sĩ Peng Chenwen lưu ý: "Chu kỳ tổn thương - tự sửa chữa diễn ra liên tục do nhiệt độ cao sẽ kích thích tế bào tăng sinh bất thường, dẫn đến đột biến ác tính gây ung thư vòm họng và ung thư thực quản". Bên cạnh đó, ông nhắc nhở việc vệ sinh răng miệng sơ sài buổi sáng cũng làm tích tụ vi khuẩn, tạo "mảnh đất màu mỡ" cho mầm bệnh phát triển.
Ảnh minh họa
7 dấu hiệu cảnh báo ung thư vòm họng cần đi khám ngay
Tiến sĩ Tang Linquan chia sẻ, nhờ sự tiến bộ của y khoa, tỷ lệ sống sót sau 5 năm của bệnh nhân ung thư vòm họng có thể tăng từ 40% lên gần 90% nếu được chẩn đoán sớm.
Buổi sáng không chỉ là thời điểm vòm họng dễ tổn thương mà cũng là lúc các dấu hiệu ung thư vòm họng trở nên rõ rành hơn. Trong khi các dấu hiệu bệnh này giai đoạn đầu rất dễ nhầm lẫn với viêm mũi thông thường. Vì vậy, ngoài tầm soát định kỳ, hãy đi khám ngay nếu gặp các triệu chứng sau, nhất là vào buổi sáng:
- Chảy dịch mũi sau có máu hoặc nước bọt kèm máu.
- Nghẹt mũi nặng một bên kéo dài không khỏi.
- Ù tai, có cảm giác đầy tai hoặc giảm thính lực rõ rệt.
- Đau đầu dai dẳng, thường đau lệch về một bên.
- Sưng hạch bạch huyết ở cổ (thường ở một bên, không đau).
- Tê bì vùng mặt hoặc có dấu hiệu nhìn đôi.
- Khoang miệng tỏa ra mùi hăng nồng hoặc hôi bất thường dù đã vệ sinh kỹ.
Nguồn và ảnh: Health 2.0, Baidu Health
