Thêm SOHA trên Google
Suy thận đang trở thành gánh nặng y tế toàn cầu khi số ca mắc và tử vong gia tăng chóng mặt. Theo dữ liệu từ Nghiên cứu Gánh nặng Bệnh tật Toàn cầu (Global Burden of Disease), hiện có khoảng 850 triệu người trên thế giới đang sống chung với các biến chứng suy thận. Các chuyên gia dự báo đến năm 2040, suy thận mạn có thể vươn lên nhóm 5 nguyên nhân gây tử vong hàng đầu và đang có xu hướng trẻ hóa nhanh chóng.
Ảnh minh họa
Phần lớn mọi người thường chỉ nghĩ đến nhịn tiểu, lười uống nước hay uống nhiều rượu bia mới gây hỏng thận. Thế nhưng, ít ai ngờ rằng chính những loại rau xuất hiện thường xuyên trong bữa cơm hàng ngày, nếu ăn sai cách hoặc nạp quá mức, lại trở thành "sát thủ" âm thầm tàn phá cơ quan này.
Dưới đây là 5 loại rau các bác sĩ nhắc nhở mê mấy cũng cần ăn điều độ lại để bảo vệ thận:
Cần tây
Cần tây nổi tiếng với công dụng hạ huyết áp, thanh nhiệt và giàu chất xơ. Tuy nhiên, loại rau này lại chứa hàm lượng axit oxalic (oxalat) rất cao.
Bác sĩ Zhao Xinju, Trưởng khoa Thận học, Bệnh viện Nhân dân Đại học Bắc Kinh (Trung Quốc) cho biết: "Khi đi vào cơ thể, oxalat sẽ kết hợp với canxi tạo thành các tinh thể oxalat canxi, nguyên nhân trực tiếp hình thành sỏi thận. Đối với những người có tiền sử sỏi thận hoặc chức năng thận yếu, lạm dụng cần tây sẽ khiến tình trạng bệnh trở nên nghiêm trọng hơn".
- Nếu ăn sống/nấu canh thì dùng 2 - 3 nhánh (khoảng 50g/ngày). Nếu uống nước ép, tối đa chỉ nên uống 150ml - 200ml/lần, mỗi tuần không quá 2 lần. Tuyệt đối không uống cả lít nước ép đậm đặc mỗi ngày như một số hướng dẫn detox/giảm cân tràn lan trên mạng.
Ảnh minh họa
Rau chân vịt (bina)
Rau chân vịt dồi dào sắt và vitamin, nhưng lại nằm trong nhóm thực phẩm giàu oxalat bậc nhất. Việc ăn quá nhiều khiến canxi bị "khóa" lại, không thể hấp thụ, lâu ngày tích tụ tạo sỏi trong thận hoặc bàng quang. Để giảm bớt lượng oxalat, bác sĩ Zhao Xinju khuyên nên chần rau qua nước sôi và bỏ nước đầu trước khi chế biến, đồng thời không nên ăn liên tục nhiều ngày.
- Chỉ nên ăn 1 - 2 bát nhỏ (khoảng 70g - 100g rau tươi) cho mỗi lần ăn, và tối đa 1 lần/tuần. Bắt buộc phải luộc bỏ nước đầu để hạ lượng oxalat trước khi chế biến.
Củ niễng
Với vị thanh giòn đặc trưng, củ niễng là món ăn khoái khẩu của nhiều gia đình. Dù vậy, bác sĩ chuyên khoa Nội thận Sun Da, Bệnh viện trực thuộc đầu tiên của Đại học Y khoa Trung Quốc (Trung Quốc) cảnh báo: "Củ niễng chứa lượng lớn oxalat và oxalat canxi khó hòa tan. Thêm vào đó, loại rau này có tính hàn, người thận yếu hoặc thể trạng lạnh nếu ăn nhiều dễ gặp tình trạng tiểu ít, đau lưng, mỏi mệt. Khi xào nấu, bạn nên luộc sơ để loại bỏ bớt độc tố và bỏ nước luộc lần đầu".
- Món này thường xào chung với thịt. Một gia đình 4 người chỉ nên dùng 2 - 3 củ (khoảng 150g) cho cả đĩa xào. Cá nhân người có thể trạng lạnh chỉ nên ăn vài miếng thưởng thức, không ăn quá 1 bữa/tuần khi vào mùa.
Ảnh minh họa
Khổ qua (mướp đắng)
Khổ qua được biết đến với tác dụng hỗ trợ hạ đường huyết và giải độc. Tuy nhiên, theo bác sĩ Sun Da, thành phần quinine và oxalat trong khổ qua nếu nạp quá nhiều sẽ gây kích thích, tổn thương các tế bào thận. Những người có cơ địa lạnh, hay đau lưng, tiểu đêm nhiều nên hạn chế ăn loại quả này để tránh làm giảm dương khí và ảnh hưởng chức năng lọc của thận.
- Tuần chỉ nên ăn 1 lần, liều lượng tối đa là 1/2 quả vừa (khoảng 60g - 80g). Với món khổ qua nhồi thịt hay ép nước, người chức năng thận yếu chỉ nên ăn vài lát mỏng để "lấy vị" nếu thèm.
Các loại đậu (đậu que, giá đỗ, đậu đũa)
"Đậu cung cấp nguồn protein thực vật rất tốt, nhưng nạp quá nhiều đạm lại buộc thận phải làm việc quá sức để lọc bỏ chất thải nitơ sinh ra trong quá trình chuyển hóa. Đối với những người đang bị suy thận, viêm cầu thận hay tiểu đạm, ăn quá nhiều các loại đậu có thể khiến tiến triển bệnh trở nên tồi tệ hơn. Nhóm rau này nên được nấu chín hoàn toàn để bảo vệ gan, thận", bác sĩ Zhao Xinju nói.
- Khác với rau lá, nhóm đậu tính theo lượng đạm. Giá đỗ có thể ăn 1 nắm nhỏ (khoảng 50g), đậu que/đậu đũa khoảng 5 - 7 quả (tương đương 60g)/bữa. Người có bệnh thận cần đếm chính xác lượng đạm này vào tổng định mức đạm trong ngày theo chỉ định bác sĩ.
Ảnh minh họa
Các bác sĩ nhấn mạnh rằng, không có loại rau nào "xấu tuyệt đối", cũng không có rau nào là "thần dược" với sức khỏe. Điều quan trọng là bạn cần biết ăn cân đối, chế biến đúng cách và thay đổi thực đơn đa dạng để tận dụng giá trị dinh dưỡng mà không gây gánh nặng cho thận. Ngoài ra, nên ưu tiên cách chế biến ít dầu mỡ, ít gia vị, giữ được nhiều dinh dưỡng như hấp hay luộc.
Nguồn và ảnh: Top 1 Health, Family Doctor
