Vào ngày 2 tháng 8 năm 2027, bầu trời Trái Đất sẽ chứng kiến một trong những hiện tượng thiên văn kỳ vĩ và hiếm hoi nhất thế kỷ 21: nhật thực toàn phần với thời gian bóng tối kéo dài nhất trong nhiều thập kỷ qua.
Tại khu vực trung tâm của dải bóng tối, hiện tượng này sẽ diễn ra trong hơn 6 phút, khoảng thời gian đủ lâu để vành corona (vành hoa Mặt Trời) rực rỡ hiện rõ trên nền trời đen và các vì sao cùng hành tinh tỏa sáng ngay giữa ban ngày.
Hiện tượng này được các nhà thiên văn học đánh giá là cơ hội hiếm có trong đời. Sự trùng hợp hoàn hảo của cơ học vũ trụ đã tạo nên khoảng thời gian che khuất kéo dài kỷ lục này.
Một hiện tượng thiên văn đặc biệt kéo dài kỷ lục
Thông thường, một trận nhật thực toàn phần chỉ diễn ra trong khoảng từ 1 đến 3 phút. Tuy nhiên, sự kiện vào ngày 2 tháng 8 năm 2027 sẽ kéo dài cực đại lên tới 6 phút 23 giây tại khu vực gần thành phố Luxor (Ai Cập). Đây là thời lượng toàn phần dài nhất trên đất liền trong suốt thế kỷ 21 và cũng là khoảng thời gian bóng tối dài nhất mà con người có thể chứng kiến trong vài thập kỷ tới.
Lý do hiện tượng này kéo dài bất thường bắt nguồn từ vị trí quỹ đạo của Trái Đất và Mặt Trăng. Vào đầu tháng 8, Trái Đất nằm ở vị trí gần điểm xa Mặt Trời nhất (viễn điểm), khiến Mặt Trời nhìn từ mặt đất có kích thước nhỏ hơn một chút. Cùng lúc đó, Mặt Trăng lại di chuyển đến gần Trái Đất hơn (cận điểm), làm cho hình ảnh Mặt Trăng trông to hơn. Sự kết hợp giữa một Mặt Trăng "to hơn" che khuất một Mặt Trời "nhỏ hơn" giúp bóng tối được duy trì lâu hơn đáng kể.
Cơ chế tạo nên nhật thực toàn phần
Nhật thực toàn phần diễn ra khi Mặt Trời, Mặt Trăng và Trái Đất xếp thẳng hàng hoàn hảo. Mặt Trăng nhỏ hơn Mặt Trời khoảng 400 lần nhưng lại ở gần Trái Đất hơn khoảng 400 lần. Sự trùng hợp về khoảng cách và tỉ lệ này khiến cả hai thiên thể trông có kích thước gần như bằng nhau khi nhìn từ Trái Đất. Khi đứng đúng vị trí, Mặt Trăng sẽ che khuất hoàn toàn đĩa Mặt Trời và đổ một dải bóng hẹp xuống bề mặt Trái Đất.
Dải bóng tối này (đường đi của nhật thực toàn phần) chỉ rộng khoảng vài trăm kilômét. Do diện tích Trái Đất rất lớn, trung bình một địa điểm cụ thể trên thế giới phải chờ đợi hàng trăm năm mới có thể quan sát lại hiện tượng này một lần nữa.
Hành trình của bóng tối qua các châu lục
Dải bóng tối của trận nhật thực năm 2027 sẽ khởi đầu trên Đại Tây Dương, sau đó di chuyển qua eo biển Gibraltar, quét qua Nam Tây Ban Nha rồi tiến vào Bắc Phi và Trung Đông. Các quốc gia nằm trực tiếp trên đường đi của nhật thực toàn phần bao gồm Tây Ban Nha, Morocco, Algeria, Tunisia, Libya, Ai Cập, Saudi Arabia, Yemen và Somalia.
Những khu vực nằm ngoài dải toàn phần bao gồm phần lớn châu Âu, châu Phi và Tây Á sẽ quan sát được nhật thực một phần, với tỷ lệ Mặt Trời bị che khuất dao động tùy thuộc vào khoảng cách tới đường trung tâm.
Đối với giới khoa học cũng như những người yêu thiên văn trên toàn thế giới, khoảng thời gian hơn 6 phút bóng tối là cơ hội hiếm có để nghiên cứu chi tiết lớp khí quyển ngoài của Mặt Trời và trải nghiệm khoảnh khắc thiên nhiên căn chỉnh một cách hoàn hảo.
Nguồn: Gulf News