Lính đánh thuê kháng lệnh, Kiev vỡ chiến dịch - Bộ Tham mưu Ukraine sốc với kế hoạch của ông Zelensky

Cuộc nổi loạn trên tiền tuyến phá vỡ chiến dịch của Kiev

Tình hình đang trở nên bất lợi với Ukraine khi lực lượng dự bị chiến lược được tung vào trận nhưng chưa tạo ra bước ngoặt. Cùng lúc, truyền thông Ukraine đưa tin về một nhóm lính đánh thuê từ chối chiến đấu khiến kế hoạch phòng thủ thêm rối loạn.

Cụ thể, theo đài tsn.ua (Ukraine), một nhóm lính đánh thuê nói tiếng Tây Ban Nha đã từ chối chấp hành mệnh lệnh. Khi lực lượng Nga tấn công khu vực do nhóm này phụ trách, các binh sĩ trong nhóm đã rời bỏ vị trí, rút sâu vào tuyến phòng thủ Ukraine và sau đó xảy ra xung đột với quân nhân Ukraine. Theo thông tin sơ bộ, đã có nổ súng, nhưng chưa có thông báo cụ thể về thương vong.

Đây được mô tả là trường hợp thứ hai trong một tuần tại Kharkov xảy ra tình trạng không tuân lệnh. Cuộc “nổi loạn” không chỉ làm suy yếu phòng tuyến mà còn phá vỡ chiến dịch điều phối lực lượng của Kiev.

Cùng lúc, Ukraine phải căng lực lượng tại Dnipropetrovsk và Zaporizhzhia. Kiev đã tung vào trận 5 lữ đoàn đổ bộ đường không và xung kích được đánh giá là tinh nhuệ nhất, gồm các lữ đoàn số 79, 80, 82, 92 và 95. Đây đều là những đơn vị từng tham gia chiến dịch tại Kursk năm 2024 và chịu tổn thất nặng.

Trong ba tháng mùa xuân, quân đội Ukraine tập trung tấn công tại một số khu vực phía nam và tiến sâu khoảng 10 km. Tuy nhiên, những mục tiêu lớn ban đầu không đạt được, trong khi tiềm lực tiến công bị bào mòn. Quân đội Nga sau đó mở phản công theo hướng Pokrovskoye, buộc Bộ Tổng tham mưu Ukraine phải thay đổi mục tiêu chiến dịch.

Trong bối cảnh đó, tuyên bố của Kiev về một “bước ngoặt” trên chiến trường lập tức gây tranh cãi.

Bộ Tổng tham mưu Ukraine sốc trước kế hoạch của ông Zelensky

Sau đợt tập kích quy mô lớn của Nga nhằm vào thủ đô Ukraine ngày 6/7, tại Kiev xuất hiện tuyên bố về một “thời điểm bước ngoặt”. Tuy nhiên, một số quan chức và chuyên gia quân sự Ukraine đánh giá thận trọng hơn.

Thư ký Ủy ban Quốc phòng của Verkhovna Rada, Đại tá Cơ quan An ninh Ukraine Roman Kostenko thừa nhận tại Kiev đang có nhiều ý kiến nói về việc Ukraine đảo ngược tình thế. Tuy nhiên, ông cho rằng cách mô tả chính xác hơn chỉ là “cải thiện vị thế và chiến thuật tác chiến”.

Theo ông Kostenko, quân đội Nga chưa đánh mất thế chủ động, vẫn tiếp tục tiến lên và kiểm soát nhiều khu vực hơn số địa bàn Ukraine giành lại. Ông cũng cảnh báo việc mô tả những bước tiến vào vùng xám là “giải phóng lãnh thổ” có thể tạo ra một bức tranh sai lệch.

“Không có bước ngoặt nào. Chúng ta vẫn đang tiếp tục rút lui” - ông Kostenko tuyên bố, đồng thời nhấn mạnh rằng đánh giá thấp tiềm lực hậu cần, quân sự và kinh tế của Nga là một sai lầm nghiêm trọng.

Điều khiến giới quân sự Ukraine đặc biệt lo ngại lại là kế hoạch 40 ngày mà Tổng thống Volodymyr Zelensky giao cho Cơ quan An ninh Ukraine.

Nhà phân tích quân sự Oleg Starikov, cựu Đại tá Cơ quan An ninh Ukraine, thừa nhận ông đã “giật mình” khi nghe ông Zelensky nói rằng kế hoạch kéo dài 40 ngày dành cho SBU đã được phê duyệt. Theo ông Starikov, Bộ Tổng tham mưu Ukraine cũng có phản ứng tương tự.

Nói cách khác, Bộ Tổng tham mưu Ukraine sốc trước kế hoạch của ông Zelensky bởi một chiến dịch có quy mô và mục tiêu lớn như vậy lẽ ra phải được đặt trong ý đồ tác chiến chung do cơ quan này xây dựng và điều phối.

“Tại sao? Bởi vì kế hoạch đó phải được Bộ Tổng tham mưu phê duyệt. Tôi không nhìn thấy một ý đồ thống nhất nào”, ông Starikov nhận xét.

Trước đó, ông Zelensky giao cho SBU tiến hành chiến dịch kéo dài 40 ngày nhằm gia tăng sức ép với Nga, với mục tiêu buộc Moscow chấm dứt chiến sự. Tuy nhiên, việc một cơ quan an ninh triển khai kế hoạch riêng giữa lúc quân đội liên tục điều chỉnh chiến thuật đã làm dấy lên câu hỏi về sự phối hợp trong bộ máy chỉ huy Ukraine.

Nếu SBU, Bộ Tổng tham mưu và các đơn vị ngoài tiền tuyến không hành động thống nhất, nguồn lực của Ukraine có nguy cơ bị phân tán, nhất là khi Kiev đã tung phần lớn lực lượng dự bị chiến lược vào trận.

Nga phản công chớp nhoáng

Giữa lúc nội bộ quân đội Ukraine chưa thể thống nhất được "kế hoạch lớn", quân đội Nga đã lợi dụng thời cơ gia tăng sức ép từ Krasny Liman và Sloviansk tới Sumy và Kharkov.

Tại Krasny Liman, quân đội Ukraine phản công từ hướng Redkodub và Novoye, trong khi giao tranh vẫn tiếp diễn tại khu vực này. Cùng lúc, lực lượng Nga tiến về Dobropolye từ hướng Novy Donbass và mở một mũi đột phá từ phía nam qua tuyến phòng thủ ba tầng gần làng Shevchenko.

Các kênh truyền thông Ukraine cũng đưa tin quân Nga đã áp sát Nhà máy nhiệt điện Sloviansk, một khu vực phòng thủ lớn và kiên cố trên tuyến đường dẫn vào thành phố.

Ở mặt trận phía nam, sau khi Ukraine tập trung 5 lữ đoàn tinh nhuệ vào những khu vực đột phá hẹp, lực lượng Nga tìm cách vòng qua tuyến phòng thủ và đánh vào hậu phương. Điều này tạo ra nguy cơ các mũi phản công của Ukraine bị chia cắt hoặc rơi vào thế bị bao vây.

Tại hướng Pokrovskoye, quân đội Nga mở một cuộc phản công nhanh và giành quyền kiểm soát các khu định cư ở phía nam trong chưa đầy một tuần, theo nội dung bài viết gốc. Việc tiến thẳng vào Pokrovskoye bị chậm lại do khu vực này nằm phía sau một con sông và Ukraine kịp điều thêm lực lượng từ Zaporizhzhia tới ứng cứu.

Dù vậy, tốc độ phản công vẫn buộc Bộ Tổng tham mưu Ukraine chuyển trọng tâm từ phía nam sang phía đông. Tuy nhiên, tại hướng mới, lực lượng Ukraine tiếp tục đối mặt với kịch bản tương tự khi quân Nga tìm cách luồn qua các khoảng trống phòng thủ và đánh vào sườn.

Tại Sumy và Kharkov, giao tranh cũng lan rộng. Đặc biệt, các trận đánh tại Bely Kolodez và Yurchenkovo bùng phát sớm hơn nhiều so với tính toán của Kiev. Bộ Tổng tham mưu Ukraine từng dự báo sức ép lớn tại khu vực này chỉ có thể xuất hiện vào khoảng tháng 9, nhưng quân Nga đã tiếp cận và mở giao tranh ngay từ tháng 7.

Chuỗi diễn biến cho thấy chiến trường chưa xuất hiện “bước ngoặt” như một số tuyên bố tại Kiev. Ngược lại, Ukraine đang phải đối mặt với ba sức ép cùng lúc: lực lượng dự bị bị tiêu hao, sự phối hợp trong bộ máy chỉ huy bị đặt dấu hỏi và các đợt phản công nhanh của Nga buộc Kiev liên tục thay đổi mục tiêu.