Khi nói đến loại ung thư có tỷ lệ tử vong cao, nhiều người sẽ khi đến ung thư gan, phổi, não... Tuy nhiên, nghiên cứu mới cho thấy ung thư đại trực tràng đã trở thành nguyên nhân gây tử vong do ung thư hàng đầu ở những người dưới 50 tuổi.
Nghiên cứu được Hiệp hội Ung thư Mỹ (ACS) công bố trong tháng 3, phát hiện ung thư đại trực tràng có tỷ lệ tử vong ở người 20-49 tuổi cao chưa từng thấy.
Số người trẻ nhận chẩn đoán ung thư đại trực tràng đang tăng khoảng 3% mỗi năm, với dự báo 158.850 ca mắc mới và 55.230 ca tử vong tại Mỹ vào năm 2026.
Các phân tích năm ngoái cũng chỉ ra rằng số ca ung thư đại trực tràng ở người dưới 50 tuổi đang tăng tại nhiều quốc gia, bao gồm Anh, Úc và Canada, khiến mối lo ngại về sự gia tăng căn bệnh này ngày càng lớn.
Tiến sĩ Ahmedin Jemal, phó chủ tịch cao cấp phụ trách giám sát, phòng ngừa và nghiên cứu dịch vụ y tế tại ACS, cho biết: “Rõ ràng ung thư đại trực tràng không thể coi là bệnh của người cao tuổi nữa. Chúng ta cần tăng cường nghiên cứu để xác định nguyên nhân dẫn đến làn sóng ung thư này ở các thế hệ sinh từ năm 1950 trở đi.”
Nghiên cứu mới cho thấy ung thư đại trực tràng đã trở thành nguyên nhân gây tử vong do ung thư hàng đầu ở những người dưới 50 tuổi. (Ảnh minh họa)
Tại Việt Nam, mỗi năm có khoảng 16.835 ca mắc mới ung thư đại trực tràng và hơn 8.454 ca tử vong, theo GLOBOCAN 2022. Đáng lo ngại, 20-30% bệnh nhân được chẩn đoán ở giai đoạn đã di căn xa, khiến việc điều trị trở nên phức tạp, Bệnh viện Bạch Mai cho biết.
Mới đây, một người phụ nữ 50 tuổi cũng đã chia sẻ về các triệu chứng ung thư đại trực tràng mà cô gặp phải, kêu gọi người khác đi khám nếu thấy bất cứ dấu hiệu nào khác thường ở bản thân. Trong khi đó, một phụ nữ 36 tuổi khác mắc ung thư đại trực tràng giai đoạn 4 cũng cho biết cô chỉ gặp 1 dấu hiệu duy nhất trước khi được chẩn đoán.
Lý giải sự gia tăng ung thư đại trực tràng
Một trong những mối quan tâm chính của nghiên cứu mới là các ca ung thư khởi phát sớm, đặc biệt là ung thư đại trực tràng.
Tiến sĩ Aparna Parikh, giáo sư y khoa tại Trường Y Harvard và bác sĩ ung bướu tại Bệnh viện Đa khoa Massachusetts, Mỹ, cho biết: “Vấn đề này phức tạp, và sự gia tăng các ca ung thư đại trực tràng khởi phát sớm do nhiều yếu tố, bao gồm chế độ ăn, môi trường và đặc điểm hệ vi sinh đường ruột. Hiểu rõ nguyên nhân tăng bệnh sẽ giúp xác định cách can thiệp và phát hiện sớm những người có nguy cơ cao. Thử nghiệm các phương pháp đánh giá rủi ro và phòng ngừa ung thư đại trực tràng khởi phát sớm sẽ giúp xây dựng một tương lai khỏe mạnh hơn cho thế hệ trẻ.”
Mark Butcher, một bệnh nhân ung thư đại trực tràng giai đoạn 4 tại Anh. Mark phát hiện bệnh năm 42 tuổi.
Nghiên cứu gần đây của ACS phân tích số liệu ung thư và tỷ lệ tử vong từ dân số Mỹ, cho thấy số ca tử vong do ung thư đại trực tràng trên mọi độ tuổi đã tăng trung bình 1% mỗi năm kể từ 2004.
Nghiên cứu cũng phát hiện rằng ung thư trực tràng hiện chiếm 32% tổng số ca ung thư đại trực tràng tại Mỹ, tăng từ 27% giữa những năm 2000.
Ung thư trực tràng ảnh hưởng đến trực tràng – phần cuối của đại tràng, nơi lưu trữ phân trước khi thải ra ngoài. Điều này khác với ung thư đại tràng, phát triển ở phần trên của đại tràng. Ung thư đại tràng và trực tràng thường được gộp dưới thuật ngữ ung thư ruột hoặc ung thư đại trực tràng.
Nguyên nhân dẫn đến sự gia tăng này chưa rõ ràng, nhưng nghiên cứu gần đây chỉ ra rằng chế độ ăn nhiều chất béo nhưng ít chất xơ góp phần gây táo bón, khiến phân lưu lại lâu hơn trong đại tràng, tạo điều kiện cho vi khuẩn làm hư hại DNA tế bào.
Thịt chế biến sẵn và các chất gây ô nhiễm môi trường như thuốc trừ sâu cũng làm tăng nguy cơ tiếp xúc với các chất gây ung thư tiềm ẩn, những chất này cuối cùng sẽ tích tụ trong phân và nằm lại trong trực tràng.
Các tác giả nghiên cứu nói với Live Science: “Xu hướng này rất nghiêm trọng. Ung thư đại trực tràng là loại ung thư phổ biến duy nhất ở người dưới 50 tuổi có tỷ lệ tử vong tăng.”
Tại Anh, khi số ca mắc tăng, Daily Mail phỏng vấn Tiến sĩ Angad Dhillon, chuyên gia tiêu hóa, về cách phòng ngừa ung thư ruột. Ông cho biết: “Có nhiều biện pháp phòng ngừa để giảm nguy cơ. Chế độ ăn giàu thực vật và chất xơ, duy trì cân nặng hợp lý, vận động đều, tránh hút thuốc, hạn chế rượu theo khuyến nghị và quản lý căng thẳng đều đóng vai trò quan trọng trong việc giữ đường ruột khỏe mạnh.”
