Gom những mùa yêu thương, dệt nên hành trình mang tên “Cho Em”

Năm 2021, giữa những ngày đại dịch Covid-19 còn diễn biến phức tạp, có một người đàn ông ngồi cách ly tại nhà, lặng đi trước hình ảnh những đứa trẻ vừa mất cả cha lẫn mẹ. Trong phóng sự truyền hình anh tình cờ theo dõi, khoảng bốn, năm đứa trẻ còn rất nhỏ ngồi trước hai quan tài của cha mẹ. Em bé nhất vẫn được chị bế trên tay. Các em còn quá nhỏ để hiểu hết nỗi mất mát vừa ập xuống cuộc đời mình.

Hình ảnh ấy khiến Lê Trần Anh Hùng, khi đó là một cán bộ nhà nước tham gia tuyến đầu chống dịch, bật khóc. Giữa những ngày mọi thứ dường như đều trở nên mong manh, anh tự hỏi mình có thể làm gì cho những đứa trẻ như thế.

Câu trả lời bắt đầu bằng những điều rất đỗi bình thường: một ít tiền cá nhân để mua nguyên liệu, vài món ăn tự tay chuẩn bị và những chuyến đi mang súp, mì xào đến các khu cách ly tập trung. Những phần ăn đầu tiên chỉ có vài chục suất. Anh không phải đầu bếp chuyên nghiệp, cũng chưa từng có kinh nghiệm tổ chức một dự án cộng đồng. Khi ấy, anh đơn giản nghĩ rằng nếu có thể giúp thêm một người, một em nhỏ, thì mình sẽ đóng góp thêm được một chút công sức.

Anh không ngờ rằng từ những suất ăn nhỏ bé ấy, một hành trình sẽ dần mở ra, nối những tấm lòng xa lạ lại gần nhau, đó chính là hành trình mang tên “Cho Em”.

Từ những suất ăn mùa dịch, những tấm lòng cùng tìm đến trẻ thơ

Khi đại dịch dần được kiểm soát, những chuyến đi của anh Hùng đến các vùng nông thôn, vùng sâu, vùng xa tại Đồng bằng Sông Cửu Long vẫn tiếp tục. Và càng gặp nhiều trẻ em, anh càng nhận ra rằng điều các em cần không chỉ dừng lại ở một bữa ăn.

Phía sau những hoàn cảnh còn nhiều thiếu thốn là những nhu cầu rất cụ thể: một quyển sách để mở rộng thế giới nhỏ bé của mình, tập vở cho năm học mới, chiếc xe đạp để con đường đến trường bớt xa, một suất học bổng để việc học không phải dang dở. Có em cần những điều kiện sinh hoạt thiết yếu, có em mong được vui chơi, đọc truyện, được trò chuyện và nhận sự quan tâm như bao đứa trẻ khác.

Từ đó, những hoạt động của “Cho Em” dần được mở rộng. Nếu ngày đầu chỉ có những phần súp, mì xào, thì những chuyến đi sau này mang theo sách, tập vở, sữa, xe đạp, quà tặng, học bổng và cả những hoạt động đọc sách, vui chơi dành cho trẻ nhỏ.

Bạn bè biết đến việc làm của anh Hùng rồi ngỏ lời muốn tham gia. Người góp nguyên liệu, người dành ngày công, người hỗ trợ vận chuyển, người trực tiếp đến nấu ăn và trao quà. Một việc làm khởi nguồn từ sự xúc động của một cá nhân dần trở thành hành trình có nhiều người cùng góp sức.

Tên gọi “Cho Em” cũng bắt nguồn từ tinh thần giản dị ấy. “Em” là những đứa trẻ mà dự án muốn đồng hành; còn “Cho” không chỉ là trao đi một món quà vật chất. Đó có thể là một bữa ăn ngon, một trang sách mới, cơ hội tiếp tục đến trường, một ngày vui chơi hay đơn giản là khoảng thời gian có người ngồi bên lắng nghe các em kể chuyện.

Bởi đôi khi, điều một đứa trẻ cần không chỉ nằm trong món quà được trao tận tay, mà còn ở cảm giác mình được quan tâm và không bị bỏ lại phía sau.

Khi mỗi người đều có một điều để trao đi

Trong hành trình ấy, dự án dần hình thành cách vận hành riêng. Dự án không bắt đầu bằng câu hỏi có thể huy động được bao nhiêu tiền, mà tìm hiểu trước xem trẻ em tại mỗi địa phương thực sự cần gì. Nơi này có thể cần sách vở, nơi khác cần sữa, xe đạp hay những bữa ăn đủ dinh dưỡng. Có địa bàn cần thêm hoạt động khuyến đọc, vui chơi và trải nghiệm để trẻ có cơ hội khám phá những điều mới mẻ.

Từ nhu cầu cụ thể, dự án kết nối những nguồn lực phù hợp trong cộng đồng. Đặc biệt, “Cho Em” không tiếp nhận tiền mặt hoặc tiền chuyển khoản từ các mạnh thường quân. Thay vào đó, người đồng hành đóng góp bằng sản phẩm, hàng hóa hoặc những phần hỗ trợ gắn trực tiếp với từng chương trình.

Chẳng hạn, một chương trình dành cho 100 trẻ em có thể được hình thành từ nhiều đóng góp nhỏ: người hỗ trợ gạo, người góp nước tương, nước mắm, người tặng tập, sách, sữa hay những phần quà cần thiết. Mỗi cá nhân, doanh nghiệp có thể lựa chọn một phần việc phù hợp với điều kiện của mình. Khi được kết nối, những nguồn lực riêng lẻ ấy cùng tạo nên một chương trình trọn vẹn.

Trong mỗi chương trình, sự sẻ chia đôi khi không dừng lại ở việc gửi một món quà rồi rời đi. Người góp gạo có thể cùng nhóm chuẩn bị bữa ăn; người tặng sách có thể ngồi đọc truyện với trẻ; người hỗ trợ quà có thể trực tiếp trao tận tay các em. Những người đồng hành còn có thể tổ chức trò chơi, hoạt náo, kể chuyện, trò chuyện và dành thời gian vui chơi cùng trẻ nhỏ.

Bằng cách ấy, mỗi người không chỉ đóng góp một nguồn lực, mà còn trở thành một phần của hành trình. Những đứa trẻ nhận được không chỉ vật chất mà còn có thêm những trải nghiệm, sự quan tâm và những cuộc gặp gỡ đáng nhớ. Còn người tham gia có cơ hội nhìn thấy nơi đóng góp của mình được sử dụng, hiểu hơn về hoàn cảnh của các em và cảm nhận rõ ý nghĩa của việc cho đi.

Nhiều người vì thế không chỉ đến với các hoạt động này một lần. Họ quay trở lại, tiếp tục cùng tổ chức, cùng chuẩn bị và cùng góp sức trong những chương trình tiếp theo.

Từ mối quan hệ quen thuộc giữa người trao và người nhận, dự án mong muốn tạo nên một cộng đồng mà ở đó mọi người đều có thể cùng làm, cùng chia sẻ và cùng chịu trách nhiệm với những điều tốt đẹp đang được vun đắp.

5 năm, những con số được dệt nên từ lòng tốt

Từ vài chục suất ăn trong những ngày dịch bệnh, “Cho Em” đã từng bước mở rộng hoạt động đến nhiều địa phương tại Đồng bằng Sông Cửu Long. Sau 5 năm, dự án đã tiếp cận và hỗ trợ hơn 7.000 trẻ em có hoàn cảnh khó khăn, triển khai hơn 50 chương trình với trên 1.000 lượt tình nguyện viên trực tiếp tham gia.

Những con số ấy được tạo nên từ rất nhiều đóng góp cụ thể: hơn 5.000 bữa ăn dinh dưỡng, trên 2.000 quyển sách và truyện, hơn 100.000 quyển tập học sinh, trên 200 chiếc xe đạp cùng hơn 100.000 ly sữa được trao tặng cho trẻ em. Tổng giá trị nguồn lực xã hội, hàng hóa, quà tặng, học bổng và các hoạt động hỗ trợ được kết nối, triển khai thông qua dự án ước tính hơn 5 tỷ đồng.

Đây không phải là số tiền mặt mà dự án tiếp nhận và quản lý, mà là giá trị tổng hợp của những nguồn lực được kết nối trực tiếp đến các chương trình và người thụ hưởng. Đằng sau mỗi con số là nhiều người đóng góp sản phẩm, dành thời gian, nhiều doanh nghiệp đồng hành và những tình nguyện viên sẵn sàng có mặt trong chuyến đi.

Để những mùa yêu thương còn tiếp nối

Trong chặng đường phía trước, “Cho Em” hướng đến việc đồng hành lâu dài hơn với trẻ em có hoàn cảnh khó khăn. Nếu những hỗ trợ trước mắt giúp các em có thêm bữa ăn, sách vở, phương tiện đến trường hay niềm vui trong những chuyến đi, thì mục tiêu dài hạn của dự án là góp phần mở rộng cơ hội phát triển cho trẻ thông qua giáo dục, văn hóa đọc và việc tiếp tục đến trường.

Dự án không đặt mục tiêu trở thành tổ chức thiện nguyện lớn nhất. Điều dự án mong muốn là xây dựng một cộng đồng đủ bền bỉ, nơi ngày càng nhiều trẻ em có thêm cơ hội và ngày càng nhiều người nhận ra rằng bản thân mình cũng có thể tạo nên những thay đổi tích cực.

Cách làm của dự án cũng có thể được chia sẻ với các nhóm thanh niên, câu lạc bộ tình nguyện, trường học, doanh nghiệp và cộng đồng tại những địa phương khác. Chu trình ấy bắt đầu từ việc tìm hiểu nhu cầu của trẻ, chia nhỏ những nhu cầu thành phần việc cụ thể, kết nối nguồn lực, cùng tham gia, trao trực tiếp và tiếp tục đồng hành.

Thay vì phải xây dựng một bộ máy lớn hay chờ đợi có nguồn kinh phí dồi dào, mỗi cộng đồng có thể bắt đầu từ chính những gì mình đang có. Một người góp sản phẩm, một người góp kỹ năng, một người dành ngày công; khi những đóng góp ấy gặp nhau, một chương trình dành cho trẻ em có thể được hình thành.

Đó cũng là điểm gặp gỡ giữa hành trình của “Cho Em” và tinh thần “Hợp lực Cộng đồng” của Giải thưởng Hành động vì cộng đồng – Human Act Prize 2026. Sự cam kết được thể hiện qua 5 năm bền bỉ hoạt động; tính sáng tạo nằm ở cách kết nối nguồn lực cụ thể và khuyến khích người đóng góp trực tiếp tham gia; tác động được phản ánh qua hàng nghìn trẻ em cùng những nguồn lực đã được trao đi. Xa hơn, khả năng lan tỏa của dự án nằm ở một phương thức có thể được cộng đồng tiếp nối, để lòng tốt không chỉ tập trung ở một nhóm người mà có thể nảy nở ở nhiều nơi.

Nhìn lại hành trình ấy, dự án đã đi một quãng đường dài từ những suất súp, mì xào được chuẩn bị trong những ngày đại dịch. Không có một kế hoạch lớn được vạch ra từ đầu, cũng không bắt đầu bằng nguồn lực dồi dào, chỉ có một câu hỏi giản dị trước nỗi đau của những đứa trẻ, rồi từ câu hỏi ấy, từng người một tìm đến và góp phần mình có thể.

5 năm qua, những mùa yêu thương đã được dệt nên như thế: từ bữa ăn, quyển sách, chiếc xe đạp đến những ngày tình nguyện đầy ắp tiếng cười. Và có lẽ, điều đẹp đẽ nhất mà hành trình mang tên “Cho Em” muốn gửi lại chính là niềm tin rằng không cần đợi đến khi có thật nhiều mới có thể cho đi. Chỉ cần mỗi người sẵn lòng trao một điều mình có, những điều nhỏ bé ấy vẫn có thể cùng nhau mở ra một con đường rộng hơn cho tuổi thơ.