Thêm SOHA trên Google
Khi nói đến những yếu tố gây hại cho gan, đa số mọi người sẽ nghĩ ngay đến rượu.
Mỗi lần uống quá nhiều rượu bia đều có thể làm tăng gánh nặng cho gan và góp phần làm gia tăng nguy cơ mắc bệnh gan nhiễm mỡ. Nhưng ít ai nhận ra rằng những chai nước ngọt có ga, cốc trà sữa hay thậm chí một số đồ uống được quảng cáo là “không đường, không calo” cũng có thể liên quan đến sức khỏe gan.
Năm 2023, một bài viết đăng trên tạp chí Nutrients đã cảnh báo về mối liên hệ giữa việc thường xuyên uống đồ uống có đường và bệnh gan nhiễm mỡ không do rượu (NAFLD).
Theo bài viết, tiêu thụ thường xuyên đồ uống có đường là một trong những yếu tố nguy cơ quan trọng liên quan đến NAFLD. Cụ thể, so với những người không uống đồ uống có đường, những người tiêu thụ đồ uống có ít nhất 72 g đường mỗi ngày ở nam và 50 g ở nữ có nguy cơ NAFLD cao hơn 60%.
72 g đường tương đương bao nhiêu?
Một chai nước ngọt có ga 500 ml có thể chứa khoảng 53 g đường. Nếu trong ngày bạn ăn thêm bánh quy hoặc các thực phẩm chứa đường khác, lượng đường tiêu thụ có thể nhanh chóng tăng cao.
Trà sữa cũng là một nguồn đường đáng lưu ý. Một cốc trà sữa với mức đường thông thường có thể chứa tới 80 g đường, tùy loại và cách pha chế.
Ảnh minh họa.
Một nghiên cứu của các nhà khoa học thuộc Harvard và Yale, công bố trên Nature Food, đã phân tích dữ liệu của gần 174.000 người tham gia trong UK Biobank và theo dõi trong khoảng 9 năm. Kết quả cho thấy việc tiêu thụ nhiều hơn các đồ uống ngọt, bao gồm cả một số loại đồ uống có đường và ít hoặc không đường, có liên quan đến nguy cơ mắc một số bệnh gan cao hơn.
Gan là cơ quan chuyển hóa hoạt động liên tục. Khi chúng ta uống đồ uống chứa nhiều đường, một lượng lớn đường sẽ được đưa vào cơ thể và gan tham gia tích cực vào quá trình chuyển hóa. Đặc biệt, fructose khi được tiêu thụ với lượng lớn có thể thúc đẩy quá trình tổng hợp chất béo tại gan.
Khi chất béo tích tụ quá mức trong tế bào gan, nguy cơ gan nhiễm mỡ có thể tăng lên. Về lâu dài, chế độ ăn nhiều đường còn liên quan đến tình trạng kháng insulin và viêm mạn tính. Những yếu tố này có thể góp phần làm bệnh gan nhiễm mỡ tiến triển ở một số người.
Đối với đồ uống không đường, việc không chứa hoặc chứa ít đường không đồng nghĩa với việc có thể sử dụng không giới hạn. Chúng vẫn có thể chứa chất tạo ngọt, và một số nghiên cứu đang tiếp tục đánh giá tác động lâu dài của chất tạo ngọt lên chuyển hóa, hệ vi sinh đường ruột và sức khỏe tổng thể.
Một số loại đồ uống khác cần lưu ý
Ngoài nước ngọt có ga hay trà sữa, một số loại đồ uống mang hình ảnh “lành mạnh” cũng có thể chứa lượng đường đáng kể và cần được sử dụng hợp lý.
Nước ép trái cây: Đặc biệt là nước ép 100%, thường được xem là lựa chọn tốt cho sức khỏe. Tuy nhiên, nước ép vẫn có thể chứa lượng đường tự nhiên đáng kể. Việc ép lấy nước cũng làm mất phần lớn chất xơ của quả, khiến đường được hấp thu nhanh hơn so với khi ăn trái cây nguyên quả.
Đồ uống chứa vi khuẩn lactic hoặc men vi sinh: Một số sản phẩm được quảng cáo với lợi ích cho hệ tiêu hóa nhưng đồng thời có thể chứa khá nhiều đường. Một chai 100 ml loại đồ uống này có thể chứa khoảng 15 g đường. Vì vậy, nên đọc kỹ bao bì thay vì chỉ dựa vào thông điệp quảng cáo.
Nước uống thể thao: Một chai có thể chứa khoảng 25-30 g đường. Những sản phẩm này thường được thiết kế để bổ sung carbohydrate và điện giải trong những tình huống vận động kéo dài hoặc đổ mồ hôi nhiều. Với phần lớn người chỉ tập luyện ở cường độ vừa phải trong thời gian ngắn, nước lọc thường đã là lựa chọn phù hợp.
Vì vậy, khi chọn đồ uống, đừng chỉ nhìn vào tên gọi hay những thông điệp như “tự nhiên”, “tốt cho sức khỏe”. Hãy đọc bảng thành phần và bao bì sản phẩm. Nếu sản phẩm chứa nhiều đường bổ sung như đường trắng, siro glucose-fructose hoặc các chất tạo ngọt khác, bạn nên cân nhắc tần suất và lượng tiêu thụ.
